Γεωργία Καυκασιανός κύκλος, μέρος ΙΙ

[Sassenach77]

Επιστροφή από πού;

Απο τη Σλοβακία

Η συνέχεια έρχεται, απλά έγινε ένα διάλειμμα γιατί πεταχτήκαμε μέχρι τα Τίρανα το τριήμερο που πέρασε. Η επιστροφή στην καθημερινότητα θέλει το χρόνο της!

Ελπίζω να περάσατε όμορφα! Σίγουρα η καθημερινότητα θέλει το χρόνο της και το ταξιδιωτικό φόρουμ την κάνει πιο ενδιαφέρουσα όταν μιλάμε για τα ταξίδια μας, παρελθοντικα και μελλοντικά

 

[NGATZ]

Επιστροφή από πού;

Η συνέχεια έρχεται, απλά έγινε ένα διάλειμμα γιατί πεταχτήκαμε μέχρι τα Τίρανα το τριήμερο που πέρασε. Η επιστροφή στην καθημερινότητα θέλει το χρόνο της!

Πανγρήγορος, αστραπιαίος, μετά απο σένα εσύ !!! Η ταξιδιωτική ενέργεια πλημμυρίζει μέσα σου !

 

[KIKI]

Πολύ ωραία και καλογραμμένη ιστορία!

 

[YiannisTS]

Απο τη Σλοβακία

Στη χώρα που ήμουν φοιτητής! Πολλά έχουν αλλάξει από τότε.

Ελπίζω να περάσατε όμορφα!

Τα Τίρανα ήταν μια ευχάριστη έκπληξη, μια πόλη που αξίζει να ζεις... Τα υπόλοιπα στην ιστορία!

 

[YiannisTS]

Ημέρα 5η: Προς το Kazbegi (ყაზბეგი)

Ακόμη μια βροχερή ημέρα ξεκινάει στη Γεωργία. Μέχρι τώρα έχουμε ζήσει βροχερά πρωινά τα οποία σταδιακά δίνουν τη θέση τους στον ήλιο, όχι πάντα απλόχερα. Τα σύννεφα, λευκά και γκρίζα, μας συνοδεύουν στο ταξίδι μας. Η μυρωδιά από το πρόσφατα βαμμένο δωμάτιο, η αίσθηση του καινούργιου επίπλου, το ακόμη άφθαρτο πάτωμα, το αναπαυτικό στρώμα που υποδέχεται το κουρασμένο σώμα και το αποδίδει ξεκούραστο στην καινούργια ημέρα που ξεκινάει, η ευωδιά του μόλις παρασκευασμένου καφέ στο τραπέζι του ευρύχωρου δωματίου είναι στιγμές που χαράσσονται στη μνήμη. Η βροχή συνεχίζει να πέφτει πάνω στα μεγάλα πιθάρια που βρίσκονται "παρατημένα" στον κήπο, αποσυρμένα από την παραγωγή του κρασιού. Ο ήχος που παράγεται από την βίαιη επαφή των σταγόνων του νερού πάνω στο άδειο κεραμικό ενισχύεται από την κενότητα του δοχείου φτάνοντας στα αυτιά μας λες και είναι δίπλα μας. Αξέχαστη στιγμή, αξέχαστη εικόνα.

Η θέαση των φωτογραφιών επαναφέρει στο σήμερα τις εικόνες του χθες συμβάλλοντας στη χρονική "ταξινόμηση" και το ξεδίπλωμα της αφήγησης. Είναι Κυριακή του Πάσχα κι εμείς αφήνουμε το φιλόξενο ξενοδοχείο για να συνεχίσουμε την πορεία μας προς το βορρά.

Πριν αφήσουμε οριστικά το Telavi περνάμε ξανά από τα σημεία που είχαμε επισκεφτεί το προηγούμενο βράδυ. Έξω από τα τείχη του φρουρίου το μπρούτζινο άγαλμα της γυναίκας με τα μακριά μαλλιά που μετασχηματίζονται σε τσαμπιά σταφυλιών νοηματοδοτεί την πόλη ως κέντρο της περιοχής του Kakheti που κατακλύζεται από αμπελώνες και παραγωγούς κρασιών. Τα στιβαρά χέρια της γεωργιανής γυναίκας κρατάνε τα βαριά σταφύλια ενώ το μυώδες σώμα της γίνεται μέρος του ξυλοποιημένου κορμού του αμπελιού. Η γύμνια του στήθους σμιλεύει μια άγρια ομορφιά.

Οι σταγόνες της βροχής συνεχίζουν αδιάλειπτα το ταξίδι τους από το σύννεφο που τις εγκλωβίζει μέχρι τη γη και τα δημιουργήματα του ανθρώπου. Το μαρμάρινο πεζοδρόμιο μοιάζει με καθρέπτη. Τείχη, δέντρα και παγκάκια φτιάχνουν ένα άυλο χαλί το οποίο πατάμε. Το άγαλμα του γαλαζοαίματου πρώην ιδιοκτήτη της πόλης, πάνω στο καθαρόαιμο άλογο, τείνει το τεράστιο σπαθί του το οποίο είναι και σταυρός ταυτόχρονα. Οι πύλες του κάστρου είναι ερμητικά κλειστές. Δεν θα ανοίξει σήμερα για εμάς κι εμείς δεν θα μπορέσουμε να δούμε τι είναι από πίσω. Οι δρόμοι είναι σχεδόν άδειοι από αυτοκίνητα.

Το παραδοσιακό κτήριο της προηγούμενης βραδιάς φόρεσε τα χρώματα της ημέρας. Το λευκό χρώμα στους τοίχους και τα ξύλινα κάγκελα, τα εμφανή κόκκινα τούβλα της πρόσοψης, τα σχέδια των μπαλκονιών, προδιαθέτουν ευχάριστα την αποδοχή της γεωργιανής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.

Μια οικογένεια μεταλλικών σαλιγκαριών στην άκρη του πάρκου Nadikvari παρατηρεί τους περαστικούς οι οποίοι κατευθύνονται προς το αιωνόβιο δέντρο λίγο πιο πέρα. Η σύγχρονη σύνθεση τέχνης είναι κατασκευασμένη από παλιά σίδερα, αλυσίδες, γρανάζια, εργαλεία χεριών κι ένα σώμα παλιού ποδηλάτου μπροστά από το μεγάλο κεντρικό σαλιγκάρι.

Μερικές ακόμη εικόνες του κέντρου της πόλης λίγο πριν φύγουμε. Η κίνηση στο δρόμο είναι σχεδόν μηδενική, το ίδιο και η παρουσία των ανθρώπων.

Ξεκινάμε την διαδρομή που είχαμε χαράξει πολλές ημέρες πριν έρθουμε στη χώρα. Πιστεύαμε ότι ο καιρός θα ήταν σύμμαχός μας αλλά διαψευστήκαμε. Το "Χ" σημειώνει την πρώτη μεγάλη αλλαγή των αρχικών σχεδίων.

Πολύ κοντά στο Telavi, προς τα δυτικά του βρίσκονται δύο τυπικά γεωργιανά μοναστήρια. Κινούμαστε προς τα εκεί απολαμβάνοντας τη διαδρομή, τα δέντρα που έχουν πρασινίσει ή πρασινίζουν σιγά σιγά και τη βροχή που σκάει με ορμή στο τζάμι του αυτοκινήτου και την μεταλλική οροφή του.

Η διαδρομή θυμίζει αντίστοιχη διαδρομή κάπου στην ορεινή Ελλάδα. Για του λόγου το αληθές η πρόσφατη περιπλάνησή μας στους ορεινούς όγκους της Στερεάς Ελλάδας και της Θεσσαλίας αποδεικνύουν την ομοιότητα της χλωρίδας. Η Γεωργία βρίσκεται στο ίδιο εύρος γεωγραφικού πλάτους με τη Βουλγαρία, δηλαδή Βαλκάνια. Οπότε καμία έκπληξη.

Φτάνουμε στο μοναστήρι Akhali Shuamta (ახალი შუამთა) το οποίο έχει το ίδιο όνομα με το επόμενο αλλά είναι πολύ νεώτερό του. Το μοναστήρι βρίσκεται ανάμεσα σε βουνά κάτι που υποδηλώνει και το όνομά του (shuamta). Κατασκευάστηκε τον 16ο αιώνα από τον βασιλιά του Kakheti, Levan και τη σύζυγό του Tinatin. Περνάμε την ξύλινη πόρτα του μεγάλου εξωτερικού περιβόλου και αντικρίζουμε ένα σκηνικό γαλήνιας ομορφιάς. Ένα μεγάλο καταπράσινο λιβάδι με πολλά και διαφορετικά δέντρα μας χωρίζει από την κύρια είσοδο του μοναστηριού.

Για να περάσουμε από την εσωτερική πόρτα έπρεπε να χτυπήσουμε ένα κουδούνι. Μια μοναχή έρχεται και μας παραλαμβάνει επιτρέποντάς μας την είσοδο στην κεντρική εκκλησία, παρέχοντας μας και ομπρέλες για την βροχή που δεν σταματάει να πέφτει. Η αρχιτεκτονική της εκκλησίας είναι η κλασσική γεωργιανή με το κόκκινο τούβλο και τον υπερυψωμένο οκτάπλευρο τρούλο. Στους εξωτερικούς τοίχους της εκκλησίας υπάρχουν τοξωτές εσοχές που παραπέμπουν σε περσικές επιρροές από την περίοδο της κατοχής της ανατολικής Γεωργίας από την περσική αυτοκρατορία.

Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι γεμάτο από παλιές τοιχογραφίες και αγιογραφίες αλλά υπάρχουν και σημεία όπου οι τοίχοι έχουν ασβεστωθεί και επικαλύψει ότι υπήρχε από κάτω.
Στο μοναστήρι δεν υπάρχει "εμπορική" δραστηριότητα, είναι ένας τόπος λατρείας και μόνο.

Η βροχή συνέχιζε να πέφτει έντονα. Λίγα μέτρα πιο πέρα βρίσκεται το μοναστήρι Dzveli Shuamta (ძველი შუამთის) που σημαίνει Παλιά Σουάμτα σε αντίθεση με το προηγούμενο που ήταν η Νέα Σουάμτα. Όταν φτάνουμε ήδη περίμεναν κάποιοι επισκέπτες να μπούνε μέσα από την ξύλινη εξωτερική πόρτα του περιβόλου. Μπαίνω γρήγορα για μια φωτογραφία χωρίς να προχωρήσω στους εσωτερικούς χώρους των εκκλησιών. Στο βάθος στέκονται τρεις εκκλησίες η μία δίπλα στην άλλη. Η πρώτη είναι βασιλική χωρίς τρούλο από τον 5ο αιώνα ενώ οι άλλες δύο φέρουν τρούλο και έχουν κατασκευαστεί τον 7ο αιώνα. Ο τρούλος της αριστερής εκκλησίας είναι "κανονικού" μεγέθους ενώ της δεξιάς είναι υπερυψωμένος.

Μετά από τόσες εκκλησίες που έχουμε επισκεφτεί είναι έντονη η απορία για τα στοιχεία της αρχιτεκτονικής και τα υλικά που έχουν χρησιμοποιηθεί έτσι ώστε να φτάνουν μέχρι τις ημέρες μας κτίσματα κατασκευασμένα στις απαρχές σχεδόν της εγκαθίδρυσης του χριστιανισμού ως υποχρεωτικής κρατικής θρησκείας, αναλλοίωτα στο χρόνο.

Η πορεία μας συνεχίζεται επιστρέφοντας στο Telavi το οποίο διασχίζουμε και κατευθυνόμαστε προς τα βορειοανατολικά του. Δέντρα χωρίς φύλλα, δέντρα με φύλλα, γη σκεπασμένη με πράσινα χαλιά, πλημμυρισμένα χωράφια, δρόμοι καθρέπτες από το αδιάλλειπτο νερό της βροχής, ο ποταμός Alazani φουσκωμένος να συνεχίζει το ταξίδι του από το Μεγάλο Καύκασο μέχρι την τεχνητή λίμνη Mingachevir του Αζερμπαϊτζάν. Η διαδρομή είναι μοναδική, η φύση αφήνει τα δάκρυα της να τρέξουν χωρίς σταματημό, μετατρέπονται σε ποτιστικό νερό για χωράφια και πεδιάδες, ανθρώπους και ζώα.

Ακόμη ένας χώρος λατρείας μας καλεί να τον επισκεφτούμε, ο οποίος είναι και φρούριο ταυτόχρονα. Το Φρούριο Gremi και η Εκκλησία των Αρχαγγέλων στέκονται επιβλητικά πάνω σε ένα λόφο δίπλα στο δρόμο. Ερείπια οχυρωματικών τειχών, πολεμίστρες και πύργοι περιβάλλουν το διατηρημένο βασιλικό Πύργο και την Εκκλησία. Κατασκευασμένα τον 16ο αιώνα επιβλέπουν από τότε τα δρώμενα στο μεγάλο κάμπο που απλώνεται ολόγυρά τους. Παρακολουθούμε το σύμπλεγμα από μακριά θαυμάζοντας το ιδιαίτερο τυρκουάζ χρώμα της στέγης, σπάνιο στη γεωργιανή αρχιτεκτονική με επιρροές από την περσική περίοδο της κατοχής.

Η βροχή δεν μας αφήνει να ανέβουμε μέχρι την εκκλησία ενώ το μουσείο του φρουρίου είναι κλειστό.

Στη στροφή του δρόμου λίγο πιο πέρα, στους πρόποδες του λόφου που βρίσκεται το Φρούριο, η μικρή Εκκλησία της Παρθένου στέκεται στην ίδια θέση από το 16ο αιώνα. Ακόμη μία εκκλησία όπου οι τοξωτές εσοχές υποδηλώνουν επιρροή από τη περσική αρχιτεκτονική.

Δρόμο παίρνουμε, δρόμο αφήνουμε, συνεχίζουμε σε γνώριμους δρόμους και χρωματικές αποχρώσεις. Οι συνεχόμενες εναλλαγές των εικόνων δεν μας επιτρέπουν να "βαρεθούμε". Δεκάδες πρόβατα πάνω στο πράσινο χαλί αψηφούν τη βροχή σκύβοντας στο πλούσιο χορτάρι, ο βοσκός, μια κουκκίδα διαφορετικότητας στην ομοιομορφία του τοπίου, μια έγχρωμη φωτογραφία σε κάποιο μνήμα διαταράσσει τη μονοχρωμία του απλοϊκού νεκροταφείου, μια αγελάδα περπατάει αμέριμνη στη μία πλευρά του δρόμου, το νερό φουσκώνει τα ήδη "εξοργισμένα" ποτάμια. Το μάτι ξεκουράζεται και ξεχνάει, προς στιγμή, το θυμό της φύσης.

Επόμενη μεγάλη στάση το φημισμένο Μοναστήρι του Alaverdi (ალავერდის მონასტრის) το οποίο επίσης περιβάλλεται από οχυρωματική περίβολο του 17ου αιώνα και γωνιακούς πύργους. Αφήνουμε το αυτοκίνητο στον ελεύθερο χώρο στάθμευσης μπροστά από την κύρια είσοδο. Στα αριστερά μας απλώνονται περιβόλια με ελαιόδεντρα και βερικοκιές μέχρι το κτήριο του οινοποιείου με τις καμάρες, το οποίο έχει άμεση συνεργασία με το μοναστήρι. Με δικές του ετικέτες παραγωγής κρασιού και τσίπουρου, αλλά και προϊόντων μελισσοκομίας είναι μια αυτόνομη παραγωγική μονάδα με δικά του έσοδα.

Η βροχή έχει σταματήσει, προσωρινά, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις μας. Περνάμε την εξωτερική ξύλινη είσοδο περπατώντας πάνω σε πλακόστρωτο διάδρομο αντικρίζοντας τη μεγάλη Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Η είσοδος για τις γυναίκες γίνεται υποχρεωτικά με φούστα με ευλαβική αυστηρότητα. Η ιστορία του μοναστηριού και της εκκλησίας πάει πολύ πίσω στο χρόνο, μέχρι τον 6ο αιώνα. Στην πορεία του μέσα στο χρόνο έχει υποστεί πολλές πολιορκίες και καταστροφές αλλά πάντα επανέρχονταν στην αρχική του κατάσταση. Σήμερα βρίσκεται σε διαδικασία συντήρησης, όπως φαίνεται από τις σκαλωσιές που περιβάλλουν την εκκλησία. Πλέον δεν είμαστε μόνοι μας. Πολύς κόσμος επισκέπτεται τον χώρο. Οι γλώσσες που ξεχωρίζουν είναι τα γεωργιανά και τα ρώσικα.

Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου είναι η δεύτερη ψηλότερη της Γεωργίας χάνοντας σχετικά πρόσφατα τα πρωτεία από τον Καθεδρικό Ναό της Τιφλίδας. Στο εσωτερικό της βρίσκουμε αρκετές τοιχογραφίες προηγούμενων αιώνων, μέχρι τον 11ο. Ο τρούλος φτάνει τα 55 μέτρα με αποτέλεσμα οι ακτίνες του ήλιου να μπαίνουν πλούσιες μέσα στο χώρο. Μια μικρή αχτίδα φωτός που δραπέτευσε από τα πυκνά σύννεφα έπεσε πάνω σε μία από τις τοιχογραφίες δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο μυστικιστικό συναίσθημα. Η είσοδος στην εκκλησία γίνεται μέσω ενός ανοικτού προθαλάμου με τοξωτές αψίδες ενώ το χρώμα που κυριαρχεί είναι η ώχρα λόγω της επένδυσης. Αρκετοί τάφοι βρίσκονται στον προθάλαμο και γύρω από την εκκλησία.

Φεύγοντας από την εκκλησία προς την εξωτερική έξοδο περνάμε από ένα μοναδικό "φυσικό" μουσείο. Δεκάδες διαφορετικές ποικιλίες γεωργιανών σταφυλιών καλλιεργούνται και διασώζονται σε αυτό το μοναστήρι.

Απέναντι από την έξοδο ένα εστιατόριο και πωλητήριο γνωστής ετικέτας κρασιού μας "προσκαλεί" να ξεκουραστούμε και να πάρουμε μια δόση καφεΐνης. Στη Γεωργία τα περισσότερα εστιατόρια παρέχουν και είδη καφέ. Μετά την απόλαυση ενός πραγματικού τούρκικου καφέ βρασμένου σε μπρίκι μια μεγάλη παρέα Γερμανών κάνει "εισβολή" στο χώρο. Καταλαμβάνουν ένα μεγάλο τραπέζι παραγγέλλοντας, φυσικά, μπύρες και φαγητό. Κοιταζόμαστε και αποφασίζουμε με τα μάτια, κάτω από τη γερμανική "πίεση" να τσιμπήσουμε κι εμείς κάτι "απλό". Από το προηγούμενο βράδυ είχε μείνει σε "αναμονή" η παραδοσιακή γεωργιανή μαγειρίτσα ή αλλιώς chakapuli (ჩაქაფული). Παρασκευάζεται τις ημέρες του Πάσχα, όπως και στην Ελλάδα αλλά είναι μάλλον φρικασέ με αρνάκι παρά μαγειρίτσα. Όπως και να έχει η γεύση του είναι μοναδική. Διάφορα λαχανικά τα οποία κάνουν παρέα στο αρνάκι μέσα στο πιάτο, περιμένουν το κουτάλι να τα μεταφέρει ευλαβικά στο στόμα μέχρι τελικής κατανάλωσης. Συντροφιά με ζεστό ψωμί και ένα ποτήρι λευκό κρασί είναι από τις καλές στιγμές δοκιμής της τοπικής κουζίνας.

Φεύγουμε ευχαριστημένοι από τις γεύσεις ρίχνοντας μια τελευταία ματιά στο μοναστήρι και τα δεκάδες πιθάρια παραγωγής κρασιού τα οποία βρίσκονται πεταμένα στα χωράφια. Στο βάθος ο Μεγάλος Καύκασος έχει φορέσει τη λευκή φορεσιά του, από το χιόνι και από τα κατάλευκα σύννεφα.

Διασχίζουμε τον έρημο κεντρικό δρόμο της μικρής πόλης Akhmeta (ახმეტა). Η είσοδος της πόλης με την ενδιαφέρουσα σύνθεση από πιθάρια και κόκκινα τούβλα μας "ενημερώνει" ότι βρισκόμαστε σε ακόμη μία πόλη κρασιού. Η πέτρινη εκκλησία της πόλης στα χρώματα του γκρι και οι στέγες με κεραμίδι είναι μια διαφορετική πινελιά στις εκκλησίες που έχουμε δει μέχρι τώρα. Ο τρούλος παραμένει ψηλός αλλά το χρώμα του είναι αλλιώτικο.

Μερικά χιλιόμετρα έξω από την πόλη ο δρόμος συναντάει τον ποταμό Ilto και ένα όχι ιδιαίτερα μεγάλο φράγμα κατασκευασμένο την περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης το οποίο σταματάει την ορμή των νερών σχηματίζοντας μια τεχνητή λίμνη στη βόρεια πλευρά του.

Τα χωριά που περνάμε μας φέρνουν αναμνήσεις από το πρόσφατο ταξίδι στο Αζερμπαϊτζάν. Υπερυψωμένοι κίτρινοι αγωγοί φυσικού αερίου πάνω από την επιφάνεια του εδάφους δημιουργούν μια όχι και τόσο όμορφη εικόνα.

Ο δρόμος που κινούμαστε, σε πολλά σημεία του μπαίνει και βγαίνει σε δάση από οξιές και βελανιδιές. Η βροχή έχει σταματήσει, τα σύννεφα έχουν αραιώσει λίγο και τα δέντρα δημιουργούν μια υπέροχη χρωματική βεντάλια. Λίγο πιο πέρα, σε μια στροφή του δρόμου, κάνει την εμφάνισή της ακόμη μία όμορφη εκκλησία παραδοσιακής γεωργιανής αρχιτεκτονικής αφιερωμένη στη Μητέρα του Θεού. Η κατασκευή της πάει πίσω στο χρόνο, μέχρι τον 13ο αιώνα.

Βουνά μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι μας, καταπράσινα λιβάδια, επαρχιακός δρόμος σε σχετικά καλή κατάσταση, χωριά με λιγοστή κίνηση. Έχουμε μπει στις απογευματινές ώρες και έχουμε δρόμο ακόμη να διανύσουμε.

Λίγο πριν από τη μεγάλη τεχνητή λίμνη μια τεράστια μνημειακή κατασκευή από "ατόφιο" τσιμέντο μας τραβάει την περιέργεια και κάνουμε ακόμη μία μικρή στάση. Το μνημείο είναι αφιερωμένο στους 300 Αραγκβιανούς (πολεμιστές από την κοιλάδα Aragvi) οι οποίοι έπεσαν στη μάχη ενάντια στους εισβολείς του Περσικού Στρατού το 18ο αιώνα (κατά αναλογία των 300 που έπεσαν στη μάχη των Θερμοπυλών; ). Έντονα στοιχεία σοσιαλιστικού ρεαλισμού σε υπερμεγέθη κατασκευή η οποία είναι κενή στο εσωτερικό της με τις λόγχες να υψώνονται προς τον ουρανό.

Μπροστά μας είναι η μεγάλη τεχνητή λίμνη Zhinvali η οποία είναι σχήματος ελληνικού τελικού ν. Το νερό συσσωρεύεται με τη βοήθεια φράγματος πάνω στον ποταμό Aragvi και κατευθύνεται στην υδροδότηση της Τιφλίδας. Η θέα είναι μοναδική, θα ήταν ακόμη καλύτερη εάν μας το επέτρεπε ο ήλιος που έπαιζε κρυφτούλι με τα σύννεφα. Μια μεγάλη καρδιά είναι το κάδρο για μια αναμνηστική φωτογράφηση. Στην περιοχή υπάρχουν πολλοί πάγκοι υπαίθριων πωλήσεων οι οποίοι σηματοδοτούν την έντονη επισκεψιμότητα. Στη βόρεια πλευρά της λίμνης βρίσκεται το χωριό Ananuri με το ομώνυμο φημισμένο κάστρο του.

Η Γεωργία είναι γεμάτη από επιβλητικές εκκλησίες οι οποίες περιβάλλονται από οχυρωματικά αμυντικά τείχη, πολεμίστρες και πύργους. Τις περισσότερες φορές μέσα στην οχύρωση υπάρχει και το κάστρο της τοπικής εξουσίας. Τα φρούρια που βρίσκονται διάσπαρτα στη χώρα φαίνεται να εξυπηρέτησαν διάφορους σκοπούς στη διάρκεια της ύπαρξής τους, στρατιωτικούς, πολιτικούς και θρησκευτικούς. Χτισμένα σε στρατηγικά σημεία, πάνω σε λόφους, δίπλα σε ποτάμια και λίμνες, στο μέσο μιας μεγάλης πεδιάδας ή στους πρόποδες του Καύκασου, επιβλέπουν την περιοχή που ανήκει στον φεουδάρχη και επικεφαλή της τοπικής εξουσίας. Σήμερα έχει παραμείνει ενεργό το θρησκευτικό κομμάτι με τις εκκλησίες αναλλοίωτες στο χρόνο να συνεχίζουν το έργο τους ενώ οι υπόλοιποι χώροι έχουν γίνει προσβάσιμοι για τον οποιοδήποτε επισκέπτη που ενδιαφέρεται για την ιστορία τους. Οι θέσεις τους είναι μοναδικά σημεία θέασης.

Το μεσαιωνικό Φρούριο Ananuri, κατασκευασμένο τον 16ο αιώνα, είναι από τα πιο καλά διατηρημένα φρούρια της Γεωργίας και συμπυκνώνει όλα τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν. Χτισμένο πάνω σε ένα λόφο σε μια τριγωνική λωρίδα γης που εισέρχεται στη λίμνη επιβλέπει με θεαματικό τρόπο οτιδήποτε βρίσκεται στα ανατολικά του ενώ ο ορεινός όγκος που υψώνεται στα δυτικά του αποτελεί φυσικό τείχος οχύρωσης.

Αφήνουμε το αυτοκίνητο στον υπαίθριο χώρο στάθμευσης λίγα μέτρα πριν την είσοδό του και ξεκινάμε την πορεία μας προς τα εκεί μαζί με μερικούς ακόμη επισκέπτες. Ένας πανύψηλος κυλινδρικός πύργος σε μία γωνία της οχύρωσης και ο υπερυψωμένος τρούλος της εκκλησίας είναι τα πρώτα στοιχεία που αντικρύζουμε από το σημείο που αρχίζουμε να κινούμαστε.

Λίγο πιο πριν, από το σημείο που αφήνουμε το αυτοκίνητο, βλέπουμε τη δυτική πλευρά του φρουρίου. Ο τετράγωνος πολυώροφος πύργος που αποτελεί μέρος της οχύρωσης ονομάζεται Sheupovari ("obstinate" είναι η αγγλική μετάφραση σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα τουρισμού). Το σχήμα της κατασκευής είναι ένα "τέλειο" ορθογώνιο με την ανατολική του πλευρά να προεξέχει ελαφρά σχματίζοντας ένα μικρό τρίγωνο.

Για να έρθουμε στο φρούριο περνάμε την ψηλή γέφυρα της φωτογραφίας η οποία θυμίζει τη γέφυρα του Γοργοπόταμου.

Η είσοδος και η περιπλάνηση εντός του φρουρίου είναι ελεύθερη, χωρίς εισιτήριο. Μέσα στο φρούριο βρίσκονται αρκετά κτίσματα και ο χώρος μετακίνησης είναι σχετικά μικρός. Οι πιο σημαντικές κατασκευές είναι οι τρεις εκκλησίες εκ των οποίων οι δύο φαίνονται στη φωτογραφία. Η τρίτη είναι στο απομακρυσμένο ανατολικό τμήμα.

Σε πρώτο πλάνο, βλέπουμε την Εκκλησία της Παρθένου (Ghvtaeba). Οι κόκκινες κεραμοσκεπές, ο κυλινδρικός τρούλος κατασκευασμένος από ωχροκίτρινο τούβλο και η στέγη του από κόκκινο τούβλο είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της αρχιετκτονικής, παραδοσιακής για τη Γεωργία.

Σε δεύτερο πλάνο φαίνεται η Εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου (Mkurnali). Μεταγενέστερη της προηγούμενης κατά μερικά χρόνια είναι κατασκευασμένη από κίτρινη πορώδες πέτρα στο χρώμα της ώχρας.

Η εσωτερική διακόσμηση της δεύτερης εκκλησίας είναι τυπική για γεωργιανή εκκλησία.

Περπατάμε κάμποση ώρα μέσα στο φρούριο. Ανεβαίνουμε και κατεβαίνουμε πολεμίστρες, γυρνάμε γύρω γύρω τα κτήρια, παρατηρούμε τις επιμέρους λεπτομέρειες, απολαμβάνουμε τη θέα προς τη λίμνη. Εντπωσιασμένοι αφήνουμε το φρούριο να συνχίσει την πορεία του σρο χρόνο κι εμείς τη δικιά μας προς τα βόρεια. Ο δρόμος πλέον κινείται παράλληλα στον ποταμό Aragvi. Οι πηγές του ποταμού βρίσκονται κάπου στον Καύκασο και η εκβολή του γίνεται λίγο έξω από τηνΤιφλίδα, στην ένωσή του με τον ποταμό Kura.

Η κατάσταση του οδοστρώματος χαλάει. Παντού υπάρχουν τρύπες, μεγάλες και μικρές, ικανές να διαλύσουν τις ζάντες εάν to αυτοκίμνητο πέσει μέσα με ορμή. Αρχιζουμε τα slalom και την διαδικασία γκάζι-φρένο. Λίγο μετά το χωριό Tsikhisdziri, λίγο πριν το χωριό Pavleuri μια σοβιετική τοιχογραφία πλαισιώνει ένα στέγαστρο στάσης λεωφορείου. Αν και κάποιες ψηφίδες έχουν αποκοληθεί, αυτό δεν μειώνει την ομορφιά της κατασκευής. Παραδοσιακά γεωργιανά μοτίβα που έχουμε συναντήσει στη Τιφλίδα και στίχοι του ποιητή Shota Rustaveli συνθέτουν το τελικό αποτέλεσμα που αξίζει να συντηρηθεί και να μην αφεθεί στη φθορά του χρόνου.

Σταδιακά μπαίνουμε στο Μεγάλο Καύκασο. Το τοπίο αρχίζει και αλλάζει. Μεγάλοι ορεινοί όγκοι, δέντρα χωρίς κανένα φύλλο, χιονισμένες βουνοκορφές, χωριά με σπίτια όπου οι στέγες είναι από λαμαρίνες, το ποτάμι που διασχίζει τη χαράδρα, το οποίο άλλοτε φαρδαίνει και άλλοτε λεπταίνει, γέφυρες που κατευθύνουν το δρόμο πότε από τη μία και πότε από την άλλη όχθη, και το φάντασμα ενός ξενοδοχειακού συγκροτήματος της σοβιετικής περιόδου, είναι όλα εδώ σε μια αρμονική σύνθεση φύσης και ανθρώπου.

Η ώρα είναι 17:09 το απόγευμα. Ένας ήχος ακούγεται από το κινητό, σημάδι ενός μηνύματος που μόλις κατέφτασε. "The road is closed and please cancel your reservation". Είναι από το κατάλυμα που έχουμε κλείσει στη Stepantsminda, το σημερινό τελικό προορισμό, στον οποίο δεν θα φτάσουμε ποτέ. Ο δρόμος έχει κλείσει μέχρι το επόμενο πρωί λόγω δυνατής χιονόπτωσης η οποία προβλέπεται να συνεχιστεί όλο το βράδυ. Και τώρα τι κάνουμε; Αποφασίζουμε να πάμε μέχρι το επόμενο χωριό και τουριστικό προορισμό, το Pasanauri, να φάμε κάτι κι εκεί να αποφασίσουμε.

Garden Restaurant Pasanauri λέγεται το εστιατόριο που μας συστήνεται μέσα από αντίστοιχη τραβελστορίστικη αφήγηση. Η φήμη λέει οτι η περιοχή είναι η πατρίδα των Khinkali. Πλούσιος κατάλογος με πολλά διαφορετικά είδη. Δοκιμάζουμε μερικά και το αποτέλεσμα είναι κάτι παραπάνω από ανέλπιστο. Έχουν μια μοναδική γεύση που δεν βρήκαμε πουθενά αλλού στη Γεωργία. Τοπικό μυστικό; Ποιος ξέρει άραγε; Η κουζίνα είναι γεμάτη από γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίες που κατασκευάζουν αδιάλλειπτα τα μικρά γευστικά πουγκιά τα οποία φεύγουν και με delivery παρακαλώ, σε εδικά διαμορφωμένα κουτάκια.

Στο μεταξύ αποφασίζουμε να συνεχίσουμε την πορεία μας μέχρι το σημείο που ο δρόμος είναι κλειστός και κάπου εκεί γύρω να βρούμε κάποιο κατάλυμα να περάσουμε τη νύχτα και να συνεχίσουμε την επόμενη ημέρα πρωί πρωί προς τα πάνω. Τελικά αυτό δεν έγινε, οπότε στο σημείο αυτό συμβαίνει η πρώτη μεγάλη ανατροπή και επανασχεδίαση του οδοιπορικού.

Μετά το Pasanauri το σκηνικό αλλάζει απότομα. Αρχίζει δυνατή χιονόπτωση η οποία μας αναγκάζει να κόψουμε ταχύτητα. Σε αυτό συνέβαλε και η κατάσταση του οδοστρώματος που χειροτερεύει, όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Το λευκό και το γκριζωπό είναι ο μοναδικός χρωματικός συνδυασμός που απλώνεται μπροστά μας.

Ένα πρόχειρα τραβηγμένο βίντεο μέσα από το αυτοκίνητο δείχνει τη διαδρομή μας τη στιγμή αυτή.

Όσο προχωράμε και μπαίνουμε περισσότερο μέσα στους καυκάσιους όγκους, τόσο πιο πολύ ο όγκος του χιονιού αυξάνεται. Τα σπίτια έχουν θαφτεί κυριολεκτικά μέσα στο λευκό χιόνι ενώ η ορατότητα μειώνεται σε μερικά μέτρα μπροστά μας. Το συναίσθημα είναι μοναδικό. Από τους 40 βαθμούς Κελσίου που ζήσαμε τον προηγούμενο Σεπτέμβρη στο πιο ψηλό χωριό του Αζερμπαϊτζάν πάνω στον Καύκασο, σήμερα ζούμε ακριβώς το αντίθετο. Ο δρόμος παραμένει ανοικτός αφού καθαρίζεται συνέχεια από μεγάλα εκχιονιστικά μηχανήματα.

Φτάνουμε στο Gudauri, το ψηλότερο χιονοδρομικό κέντρο της Ανατολικής Ευρώπης. Αμέτρητα ξενοδοχεία, εκ των οποίων πολλά είναι τεράστια, εμφανίζονται μπροστά μας. Πολλά είναι κλειστά ενώ αλλά έχουν φωτισμό που υποδηλώνει ανθρώπινη παρουσία. Συνεχίζουμε το δρόμο μας μέχρι τα βόρεια όρια του οικισμού. Δύο περιπολικά και εκχιονιστικά κλείνουν το δρόμο και απαγορεύουν τη διέλευση. Αλλά και να θέλουμε να περάσουμε είναι τεχνικά αδύνατο. Ο δρόμος μπροστά μας έχει αποκλειστεί από δύο μέτρα χιόνι δημιουργώντας ένα απροσπέλαστο τείχος. Τρία χιλιόμετρα πριν από το μνημείο Ρωσογεωργιανής φιλίας χάνουμε την ευκαιρία να το θαυμάσουμε. Το Kazbegi θα μείνει ένας στόχος για ένα επόμενο ταξίδι...

Κάνουμε στροφή και πάμε στο πρώτο ξενοδοχείο που βρίσκουμε ανοιχτό, μια αρχιτεκτονική κατασκευή με κύβους ο ένας πάνω στον άλλο ή και δίπλα ο ένας από τον άλλο. Η νύχτα έχει αρχίσει και κάνει αισθητή την παρουσία της. Τα πάντα είναι λευκά και αυτό δημιουργεί αντιφατικά συναισθήματα. Το πρωταρχικό αίσθημα του αποκλεισμού δίνει τη σειρά του σε μια ποιητική γαλήνη.

Το αυτοκίνητο με την τετρακίνηση είναι πολύτιμος βοηθός σε αυτή τη μικρή περιπέτεια. Θα φανεί εξίσου χρήσιμο τις επόμενες ημέρες.

Η σημερινή ημέρα τα είχε όλα. Ξεκινήσαμε με έντονη βροχή στα χαμηλά, ο ήλιος έκανε την εμφάνισή του για πολύ λίγο και τέλος η νύχτα μας βρήκε να "κολυμπάμε" σε όγκους χιονιού. Καθόλου άσχημα...

Το κλείσιμο της σημερινής ημέρας πρέπει να είναι μοναδικό, να χαραχτεί στο υποσυνείδητο. Αυτό και κάναμε...

Το χιόνι είναι άσπρο, μαλακό σαν τελειωμένος έρωτας-είπε.
Έπεσε απρόσμενα, τη νύχτα μ’ όλη τη σοφή σιωπή του,
Το πρωί, λαμποκοπούσε ολόλευκη η εξαγνισμένη πολιτεία.
(Το χιόνι, Γιάννης Ρίτσος)
​

Καληνύχτα!

 

[YiannisTS]

Πολύ ωραία και καλογραμμένη ιστορία!

Ευχαριστώ πολύ!

 

[YiannisTS]

Το κεφάλαιο της 6ης ημέρας είχε σχεδόν τελειώσει από τη Παρασκευή. Χρειαζόταν κάτι τελευταίες πινελιές τις οποίες άφησα για Κυριακή βράδυ. Μέχρι τώρα συνήθιζα να γράφω κατευθείαν εδώ και η ιστορία να παραμένει ως draft μέχρι την τελική της ανάρτηση. Μετά από δύο ημέρες που δεν την άγγιξα η ιστορία εξαφανίστηκε από το πρόχειρο. Ίσως υπάρχει κάποιος χρονικός περιορισμός. Αντίγραφο δεν είχα κρατήσει και αυτό ας μου γίνει μάθημα για τη συνέχεια. Το κεφάλαιο ξαναγράφεται και θα είναι διαφορετικό. Τώρα όμως γράφεται σε κειμενογράφο κι έτσι θα γίνεται από εδώ και πέρα. Μοιράζομαι την "ατυχία" αυτή μαζί σας για ανταλλαγή αντίστοιχης εμπειρίας ή και για "προειδοποίηση". Οπότε, be patient!

 

[psilos3]

Τώρα όμως γράφεται σε κειμενογράφο κι έτσι θα γίνεται από εδώ και πέρα.

Απαράβατος κανόνας σε όλες αυτές τις περιπτώσεις!

 

[YiannisTS]

Απαράβατος κανόνας σε όλες αυτές τις περιπτώσεις!

Στερνή μου γνώση να σ' είχα πρώτα...

 

[YiannisTS]

Ημέρα 6η: Επόμενος προορισμός, Borjomi (ბორჯომი)

Πρωινό ξύπνημα σε ένα τοπίο κατάλευκο. Μοναδική παραφωνία οι ανθρώπινες κατασκευές και τα γυμνά δέντρα της φύσης. Η χιονόπτωση κράτησε όλο το βράδυ ενώ ακόμη και τώρα νιφάδες χιονιού πέφτουν σιγά σιγά βρίσκοντας τη θέση τους πάνω στο παχύ στρώμα του λευκού όγκου. Δεν βιαζόμαστε να σηκωθούμε. Είμαστε σίγουροι ότι ο δρόμος παραμένει κλειστός προς τα πάνω οπότε θα γλιτώσουμε κάποια χιλιόμετρα αλλά θα χάσουμε τον αρχικό προορισμό, το Kazbegi.

Η θέα από το παράθυρο είναι μοναδική. Το χιόνι είναι απίστευτα πολύ και έχει καλύψει τα πάντα. Το χιόνι είναι μαλακό και ελαφρύ σαν την ανάμνηση με το χιονάνθρωπο, τη καροτένια μύτη, τα κουμπιά στα μάτια και το σκουπόξυλο στο “χέρι” που φτιάχναμε παιδιά ή με τα παιδιά μας όταν πάψαμε να είμαστε παιδιά. Το χιόνι έξω από το παράθυρο δημιουργεί μια εκκωφαντική σιωπή προσφέροντας μια ευεργετική και θεραπευτική ηρεμία στο σώμα και τη σκέψη. Το χιόνι έχει αυτή τη μοναδική ικανότητα να απορροφά τους ήχους! Η χθεσινή αγωνία από το απροσδόκητο όριο που μας χάρισε η φύση και οι ατέλειες του οδικού συστήματος έχει αντικατασταθεί από γαλήνη και επαναπροσδιορισμό του οδοιπορικού.

Το χιόνι έχει καλύψει τα πάντα. Κάποιο εκχιονιστικό πέρασε και καθάρισε το δρόμο. Τα αυτοκίνητα μόλις που διακρίνονται. Λίγο ακόμη να συνεχιστεί η χιονόπτωση και θα χαθούν από τα μάτια μας. Βγαίνω και φτυαρίζω γύρω από το αυτοκίνητο πετώντας το χιόνι από τα παράθυρα και τις πόρτες. Το υπόλοιπο θα φύγει μονάχο του όταν δεν θα έχει τρόπο να παραμείνει, κυλώντας σιγά σιγά!

Το χιόνι είναι ευεργετικό και μας δίνει ενέργεια. Αλλά κάποιοι δυσκολεύονται και ψάχνουν τρόπους να συνεχίσουν την καθημερινότητα σαν τίποτε να μην έχει αλλάξει.

Μετά το υποφερτό πρωινό και τον καφέ που δεν πίνεται αναχωρούμε για να δούμε την κατάσταση του δρόμου. Ο καλός καφές είναι δύσκολος στη Γεωργία.

Φτάνουμε στο σημείο που την προηγούμενη ημέρα κάναμε αναστροφή και φύγαμε. Δύο περιπολικά της αστυνομίας συνεχίζουν να απαγορεύουν την πρόσβαση. Τα εκχιονιστικά δεν πρέπει να έχουν πάει προς τα πάνω. Τα χωριά μετά από αυτό το σημείο είναι πρόσκαιρα αποκλεισμένα αλλά δεν θα είναι για πολύ, μάλλον. Δεν μπορούμε να περιμένουμε πότε θα γίνει προσπελάσιμο το σημείο. Σε μία ώρα, μετά το μεσημέρι, αύριο;

Ακολουθούμε τη μοναδική επιλογή που έχουμε, να κάνουμε αναστροφή και να συνεχίσουμε το δρόμο μας προς την επόμενη πόλη διανυκτέρευσης, το Borjomi.

Η διαδρομή μας χαρίζει έντονα σκηνικά φωτογράφησης. Κυριαρχεί το λευκό και τα χρώματα του ξύλου. Οι στέγες των ξενοδοχείων, των μαγαζιών ή των κατοικιών είναι απόλυτα ρυθμισμένες για να αντέχουν τη μεγάλη ποσότητα χιονιού που δέχονται κάθε χρόνο.

Το οδόστρωμα δεν είναι καλό. Κάνουμε σλάλομ για να αποφύγουμε τις μεγάλες λακκούβες που είναι παντού. Στην ίδια κατάσταση είναι το οδόστρωμα στο μεγαλύτερο μέρος του οδοιπορικού μας στη Γεωργία. Ακόμη και μέσα σε πόλεις και χωριά η κατάσταση είναι τραγική.

Λίγο πριν αφήσουμε το Gudauri μια ηλικιωμένη μας ζητάει να τη μεταφέρουμε σε κάποιο χωριό πάνω στη διαδρομή μας. Μιλάει γεωργιανά και ρώσικα τα οποία δε μιλάμε. Προσπαθούμε να συνεννοηθούμε με τα σλοβάκικα που γνωρίζουμε. Τα καταφέρνουμε κάπως χρησιμοποιώντας και τα χέρια μας. Μιλάει στο τηλέφωνο με κάποιον να την παραλάβει εκεί που θα την αφήσουμε, τουλάχιστον αυτό καταλαβαίνουμε.

Κατεβαίνουμε το βουνό περνώντας από τα ίδια σημεία που περάσαμε την προηγούμενη ημέρα. Το χιόνι έχει σκεπάσει τα πάντα. Βουνό, σπίτια, δρόμος φαίνονται να ενώνονται σε ένα ενιαίο χωρικό σύνολο με τα σύννεφα και την καταχνιά. Το ποτάμι συνεχίζει απρόσκοπτα την πορεία του ανάμεσα σε δύο λευκές όχθες. Το χρώμα του είναι μαύρο ή έτσι φαίνεται σε εμάς, αποτέλεσμα των νόμων της οπτικής και των ιδιοτήτων του φωτός.

Ένα παροπλισμένο σοβιετικό άρμα στέκεται ακίνητο στη μια πλευρά του δρόμου ντυμένο τη λευκή στολή απόκρυψης. Δίπλα του παραταγμένα στην ίδια πλευρά του δρόμου πολλά τζιπ ή άλλα στρατιωτικά οχήματα. Υπαίθριο στρατιωτικό μουσείο ή αναμονή για μετατροπή τους σε λειτουργικά οχήματα από το παρακείμενο συνεργείο;

Κάπου εδώ κατεβαίνει η ηλικιωμένη που μεταφέρουμε. Για να μας ευχαριστήσει μας δίνει δύο κόκκινα πασχαλιάτικα αυγά. Ανταποδίδουμε με ένα χαμόγελο, χαιρετιόμαστε και συνεχίζουμε το δρόμο μας.

Η σοβιετική τοιχογραφία που στολίζει τη στάση του λεωφορείου βρίσκεται στη ίδια θέση που τη συναντήσαμε στο ανέβασμα. Τα χρώματά της σπάνε τη λευκή μονοτονία δημιουργώντας μια ευχάριστη νότα για τους περαστικούς.

Το Φρούριο Ananuri φαίνεται σαν να έχει βγει από τις σελίδες κάποιου παραμυθιού. Μέσα σε μία νύχτα τα πάντα έχουν αλλάξει χρωματισμό. Το βουνό και ο κάμπος έχουν ντυθεί στα λευκά ενώ ένα στρώμα σύννεφου έχει κατέβει πολύ χαμηλά, λίγο πιο πάνω από τη γη αλλά πολύ πιο κάτω από την κορυφή του βουνού. Το φρούριο φαίνεται να “γλιστράει” πάνω στην πλαγιά σταματώντας λίγο πριν βουτήξει στη τεχνητή λίμνη που βρίσκεται στα πόδια του η οποία είναι άδεια από νερό. Η ώχρα των τοίχων, οι γκρίζες κωνικές στέγες των εκκλησιών, τα σκούρα χρώματα της οχύρωσης και των πύργων της αναδεικνύονται με τη βοήθεια του πινέλου της φύσης.

Στις όχθες της λίμνης οι λιγοστές κατοικίες δεμένες με το φυσικό τοπίο και τα γυμνά δέντρα απολαμβάνουν την ησυχία και την χρωματική μεταστροφή που τους έφερε η νύχτα. Ίσως αυτό να είναι το τελευταίο σκίρτημα του χειμώνα που θα δώσει το έναυσμα για το όργιο της ανοιξιάτικης αναγέννησης. Η λίμνη θα γεμίσει και πάλι νερό παίρνοντας μια πράσινη χρωματική απόχρωση αποτέλεσμα της αντανάκλασης των καταπράσινων πλαγιών των βουνών που την περιβάλλουν. Είμαι σίγουρος ότι ο επισκέπτης του Μαΐου θα επιβεβαιώσει τις φωτογραφίες που κυκλοφορούν, της καταπράσινης και ονειρικής περιοχής.

Το Φρούριο βρίσκεται στα όρια της εξόδου από το Μεγάλο Καύκασο. Από τα 2200 μέτρα που ήταν το Gudauri έχουμε κατέβει στα 900 του Φρουρίου και συνεχίζουμε προς τα κάτω. Το χιόνι αρχίζει να μας εγκαταλείπει, η χιονόπτωση έχει σταματήσει, η βροχή κάνει την εμφάνισή της. Με βροχή μπήκαμε στο βουνό, με βροχή το αφήνουμε. Αποφασίζουμε να κάνουμε μια παράκαμψη, όπως αρχικά έχει σχεδιαστεί, σε μία πόλη της περιοχής. Κατευθυνόμαστε προς το Dusheti (დუშეთი), διοικητικό κέντρο της περιοχής για μια γρήγορη επίσκεψη. Η βροχή συνεχίζεται και δυσκολεύει κάπως την κατάσταση. Σταματάμε στο κεντρικό πάρκο της πόλης. Η πόλη είναι κυριολεκτικά “πνιγμένη” στο πράσινο. Από όπου και να περνάμε με το αυτοκίνητο, σε κάθε δρόμο και δρομάκι τα δέντρα και τα παρτέρια είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Κάνουμε μια γρήγορη περατζάδα από το πάρκο. Στο κέντρο του πάρκου συναντάμε την Εκκλησία του Αγίου Νικολάου, κλασσικής γεωργιανής αρχιτεκτονικής στα χρώματα ανοιχτόχρωμης πέτρας που είναι το βασικό οικοδομικό υλικό. Λίγο πιο πριν το μνημείο του γεωργιανού ποιητή και συγγραφέα Vazha Pshavela συνομιλεί μαζί μας. Ντυμένος με την παραδοσιακή φορεσιά των αγροτικών περιοχών έζησε και πέθανε στο μεταίχμιο του τέλους του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου.

Μελοποιημένοι στίχοι του ποιητή μπορούν να ακουστούν από το συγκρότημα με την πολύ ενδιαφέρουσα μουσική:

Δρόμο παίρνουμε και δρόμο αφήνουμε, περνάμε πανομοιότυπα χωριά λες και το ένα αντέγραψε το άλλο, παρατηρούμε τις στέγες των σπιτιών φτιαγμένες από λαμαρίνα και προσέχουμε τις λακκούβες στο δρόμο. Ο δρόμος περνάει μέσα από βουνά, συνεχίζει σε χωράφια και εισέρχεται σε μία μοναδική σύνθεση της φύσης. Οδηγώντας παράλληλα με τον ποταμό Aragvi, αφήνουμε δεξιά μας τη Mtskheta και πλησιάζουμε το λόφο που βρίσκεται μπροστά μας. Η Μονή Jvari στέκεται στην ίδια θέση από τον 7ο αιώνα μεταφέροντας στο σήμερα την αρχιτεκτονική των πρώιμων μεσαιωνικών εκκλησιών. Η εκκλησία στέκεται στα όρια της απότομης βορειοδυτικής πλαγιάς του λοφίσκου ενώ η πρόσβαση γίνεται από την ανατολική είσοδο. Βλέπουμε τα ερείπια της οχύρωσης που περικύκλωνε τη μονή αλλά πλέον έχουν καταρρεύσει.

Αφήνουμε το αυτοκίνητο στον ελεύθερο χώρο στάθμευσης και ανηφορίζουμε προς την κορυφή του λόφου. Μαζί με εμάς δεκάδες επισκέπτες ανεβαίνουν και κατεβαίνουν, ερχόμενοι με τουριστικά λεωφορεία, ιδιωτικά αυτοκίνητα ή τις γνωστές μας μαρσρούτκες από προηγούμενά μας ταξίδια σε δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Το όνομα Jvari σημαίνει σταυρός ενώ το μοναστήρι είναι επίσης γνωστό ως Μονή του Τιμίου Σταυρού.

Κατασκευασμένο από μεγάλα κυβισμένα κομμάτια ψαμμίτη έφτασε αναλλοίωτος μέχρι τις μέρες μας ακριβώς επειδή επέδρασαν οι ιδιότητες του μοναδικού αυτού υλικού, ευρύτερα γνωστού και χρησιμοποιημένου το μεσαίωνα. Η μαλακότητα του υλικού στη φάση της εξόρυξης και της πρωταρχικής επεξεργασίας κατά την τοποθέτηση επέτρεψε στον τεχνίτη να σκαλίσει γλυπτά ανάγλυφα και διακοσμητικά μοτίβα στους εξωτερικούς τοίχους της εκκλησίας.

Η τοποθεσία του μοναστηριού είναι μοναδική. Ο λόφος βρίσκεται στη συμβολή των ποταμών Kura και Aragvi, απέναντι από την πόλη Mtskheta. Η βροχή έχει σταματήσει κι εμείς απολαμβάνουμε τη θέα από τη βορειοδυτική πλευρά της οχύρωσης που έχει απομείνει. Ανάμεσα στα βουνά τα ποτάμια συναντιούνται για να γίνουν ένα και να συνεχίσουν την πορεία τους μέχρι την Κασπία Θάλασσα. Ο ποταμός Aragvi (στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας) ξεκινάει το ταξίδι του από το Μεγάλο Καύκασο μεταφέροντας το νερό από τα χιονισμένα βουνά ενώ ο ποταμός Kura κάνει μεγαλύτερη διαδρομή ξεκινώντας από την Τουρκία. Η ένωση των δύο ποταμών και το νέο ποτάμι “βαφτίστηκε” κρατώντας το όνομα του μεγαλύτερου. Η δύναμη του ισχυρού;

Στις όχθες του ποταμού Kura βρίσκεται η πανέμορφη πόλη Mtskheta (მცხეთა) με τις κόκκινες κεραμοσκεπές και το μεγαλοπρεπή καθεδρικό ναό να κάνει αισθητή την παρουσία του. Αρχαιολογικά ευρήματα τα οποία πιστοποιούν ανθρώπινη παρουσία και δραστηριότητα στην περιοχή έχουν βρεθεί μέχρι 5000 χρόνια πριν από σήμερα. Σύμφωνα με το μύθο η πόλη ιδρύθηκε την 1η χιλιετία π.Χ. και υπήρξε η πρώτη πρωτεύουσα του βασιλείου της περιοχής πριν ο τίτλος περάσει στην Τιφλίδα η οποία βρίσκεται μόλις 20 χιλιόμετρα προς τα νότια. Η εγγύτητα με την πρωτεύουσα δημιουργεί ένα στόχο επίσκεψης για τον ταξιδιώτη που σχεδιάζει να επισκεφτεί μόνο την Τιφλίδα.

Όση ώρα βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο ένας τρελός αέρας φυσάει αλλά αυτό δεν μειώνει την εκπληκτική εικόνα που βλέπουν τα μάτια μας. Το βίντεο που ακολουθεί πιστοποιεί και μεταφέρει τις όμορφες εικόνες.

Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι λιτό ενώ στο κέντρο της βρίσκεται ένα μεγάλο πέτρινο βάθρο που κάποτε φιλοξενούσε το σταυρό της Αγίας Νίνας. Κάποιες αγιογραφίες στους τοίχους επιβεβαιώνουν την απλότητα του χώρου.

Η εκκλησία στο παρασκήνιο, το απομεινάρι κάποιου πύργου της οχύρωσης και το πράσινο χαλί της γης είναι ο ιδανική φωτογραφική εικόνα για να φιλοξενήσει το δίχρωμο άλογο και την κοπέλα που συνομιλεί μαζί του.

Κατηφορίζουμε το ίδιο πλακόστρωτο μονοπάτι που ανεβήκαμε για να βρεθούμε μέσα σε λίγα λεπτά στην πόλη που πριν λίγο παρατηρούσαμε από τον λόφο.

Αφήνουμε το αυτοκίνητο σε ένα παρακείμενο χώρο στάθμευσης και ξεκινάμε για μια μικρή περιήγηση. Περπατάμε πάνω στον πλακόστρωτο σοκάκι χαζεύοντας αριστερά και δεξιά τις μονοκατοικίες από εμφανή κόκκινο τούβλο, χαμηλούς μαντρότοιχους με ξύλινα κάγκελα, μεγάλες τούβλινες κατασκευές που προστατεύουν τις ξύλινες εξωτερικές πόρτες, στέγες από τερακότα. Η πόλη είναι έντονα τουριστική αλλά αποπνέει μια μεσαιωνική γραφικότητα. Είναι ήδη μετά το μεσημέρι και βιαζόμαστε να φτάσουμε στον προορισμό μας.

Στο τελείωμα του δρόμου θαυμάζουμε το μεγαλοπρεπή οχυρωμένο Καθεδρικό Ναό Svetitskhoveli (სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი) το οποίο παρατηρούσαμε λίγα λεπτά πρωτύτερα από τον απέναντι λόφο. Μετά την επίσημη ανακήρυξη του χριστιανισμού ως επίσημη θρησκεία της Ιβηρίας, βασιλείου του Νότιου Καυκάσου στα όρια της σημερινής Γεωργίας, από τον βασιλιά Μίριαν ΙΙΙ, κατασκευάστηκε μια ξύλινη εκκλησία για να τιμηθεί το γεγονός. Είμαστε στον 4ο αιώνα την ίδια περίοδο που ο χριστιανισμός κηρύχθηκε επίσημη και μοναδική θρησκεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η κατασκευή της εκκλησίας στο σημείο αυτό συνδέεται με το μύθο για το χιτώνα του Χριστού που έφτασε μέχρι τη Μτσχέτα και θάφτηκε μαζί με τη γυναίκα που το φόρεσε, τη Σιδωνία. Ο Καθεδρικός Ναός στη σημερινή του μορφή φτιάχτηκε τον 11ο αιώνα αφού πρώτα είχαν καταστραφεί η ξύλινη και η μετέπειτα πέτρινη. Σήμερα είναι η επίσημη έδρα της Γεωργιανής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Ο δρόμος μας φέρνει μπροστά στη δυτική πύλη της οχύρωσης (φωτογραφία). Τα οχυρωματικά έργα πραγματοποιήθηκαν τον 18ο αιώνα. Σήμερα η οχύρωση είναι πλήρως αποκατεστημένη μετά τις φθορές και τις ζημιές που είχε υποστεί στο πέρασμα των χρόνων από διάφορους εισβολείς αλλά και από τον ίδιο τον χρόνο. Το πέρασμα από την πύλη επιβάλει την εφαρμογή του γνωστού ενδυματολογικού κώδικα. Αριστερά της πύλης φαίνεται το καμπαναριό το οποίο είναι ενσωματωμένο στον οχυρωματικό τοίχο. Εντός του εσωτερικού περιβόλου, εκτός από την κεντρική εκκλησία βλέπουμε το Ανάκτορο του Πατριάρχη Αντωνίου Β’ (φωτογραφία), το Ανάκτορο του Πατριάρχη Μελχισεδέκ και ένα μεγάλο γεωργιανό σταυρό. Το χριστιανικό αφήγημα αναφέρει ότι ο σταυρός, ο οποίος είναι φτιαγμένος από κληματόβεργες, δόθηκε στην Αγία Νίνα από την ίδια την Παναγία. Από τότε είναι το επίσημο σύμβολο της Γεωργιανής Εκκλησίας και πραγματικά το βλέπουμε σε κάθε θρησκευτικό τόπο που επισκεπτόμαστε κατά τη διάρκεια του οδοιπορικού μας στη χώρα.

Ο Καθεδρικός Ναός είναι επιβλητικός και ευχάριστος στη θέαση στα πρότυπα της γεωργιανής εκκλησιαστικής παράδοσης, πιο σύγχρονος από αυτόν που είναι πάνω στο λόφο. Η είσοδος του κοιτάει προς τα δυτικά ενώ το οικοδόμημα είναι κατασκευασμένο πάνω στον άξονα ανατολής-δύσης. Στον υπερυψωμένο τρούλο διακρίνονται πράσινες πέτρες οι οποίες σε συνδυασμό με τις κόκκινες πέτρες τοποθετημένες σε συγκεκριμένα σημεία (μεγάλος σταυρός δεξιά της εισόδου) δημιουργούν μια εντυπωσιακή εικόνα.

Το πλακόστρωτο που περιβάλλει την εκκλησία, το πράσινο περιποιημένο χορτάρι γύρω από αυτή, τα παγκάκια που μας επιτρέπουν να ξεκουραστούμε, ο οχυρωματικός τοίχος με τους πύργους του και το καμπαναριό συνθέτουν μιαν εικόνα απόλυτης ηρεμίας η οποία “διαταράσσεται” από τη συνεχή κίνηση των επισκεπτών, μέσα και έξω.

Στο εσωτερικό της εκκλησίας διακρίνουμε πολλές τοιχογραφίες με θέματα από τη ζωή του Χριστού και άλλων θρησκευτικών μορφών.

Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι “γυμνό” από σοβάντισμα και βάψιμο αφήνοντας τον επισκέπτη να έρθει σε επαφή με τις ογκώδης γκριζωπές πέτρες οι οποίες συνθέτουν κολώνες και τοίχους.

Αφήνοντας το Ναό και το συγκρότημα κάνουμε μια στάση σε παρακείμενο καφενείο και απολαμβάνουμε πραγματικό τούρκικο καφέ μαζί με τοπικό γλύκισμα. Στην επιστροφή προς το αυτοκίνητο προμηθευόμαστε φρέσκες λιχουδιές churchkhela σε διάφορες παραλλαγές από τις οποίες πολλές ταξιδεύουν μαζί μας στην Ελλάδα.

Κινούμαστε στο δρόμο παράλληλα με το ποτάμι διασχίζοντας μια γέφυρα η οποία μας φέρνει στην απέναντι όχθη. Ο χρόνος προχωράει βιαστικός κι εμείς τρέχουμε να τον προλάβουμε. Πριν φτάσουμε στον τελικό προορισμό έχουμε προγραμματίσει επισκέψεις σε δύο σημεία, στο Gori και στις σπηλιές στο Uplistsikhe. Πως θα τα προλάβουμε και τα δύο. Συμβουλευόμαστε ότι έχουμε διαθέσιμο και αποφασίζουμε να πάμε πρώτα στο Gori και μετά στις σπηλιές.

Επιλέγουμε τον αυτοκινητόδρομο για να πάμε πιο γρήγορα χωρίς να έχουμε να αντιμετωπίσουμε κίνηση και λακκούβες, κάνουμε αναστροφή, περνάμε από τη γέφυρα, οδηγούμε μέσα στη πόλη χαζεύοντας τα όμορφα και περιποιημένα σπίτια χορταίνοντας πάρκα και δέντρα και καταλήγουμε στο μεγάλο σύγχρονο δρόμο. Ο δρόμος συνδέει την Τιφλίδα και το Μπατούμι. Είναι Δευτέρα του Πάσχα και από την αντίθετη κατεύθυνση γίνεται του ...μποτιλιαρίσματος! Ουρές τα αυτοκίνητα που επιστρέφουν από το Μπατούμι.

Φτάνουμε στο Gori και κατευθυνόμαστε αμέσως προς το πάρκο Στάλιν για να επισκεφτούμε το ομώνυμο μουσείο. Το πάρκο είναι ένα ισοσκελές τρίγωνο οριοθετημένο με τρεις λεωφόρους εκ των οποίων οι δύο είναι μονής κατεύθυνσης και έχουν το ίδιο όνομα, λεωφόρος Στάλιν. Η “βάση” του τριγώνου είναι σχετικά μικρή ενώ στην κορυφή του τριγώνου απέναντι από την βάση κυματίζει μια τεράστια σημαία της Γεωργίας. Ένα υδάτινο κανάλι πάνω στη μεγάλη διχοτόμο του τριγώνου, ένα στρογγυλό συντριβάνι κοντά στη σημαία, παρτέρια δέντρα και παγκάκια είναι τα στοιχεία του πάρκου. Αλλά βγάζει μια εγκατάλειψη. Τα πάντα είναι περιποιημένα και καθαρά αλλά ο χρόνος φαίνεται να έχει σταματήσει.

Στο βάθος διακρίνεται το μεγάλο μουσείο αφιερωμένο στον πρώην ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης και ενός παγκόσμιου κινήματος με αναφορές σχεδόν σε όλες τις χώρες του πλανήτη, του Ιωσήφ Βησσανιόνοβιτς Τζουγκασβίλι, του γνωστού μας με το ψευδώνυμο Στάλιν. Γεννημένος στη πόλη αυτή συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς με οποιοδήποτε τρόπο. Μπροστά από το μουσείο βρίσκεται το σπίτι όπου γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του προστατευμένο από ένα κιόσκι. Δυστυχώς είναι περικυκλωμένο από ένα μεταλλικό φράκτη λόγω ανακαίνισης και δεν μπορούμε να το δούμε από κοντά. Αρκούμαστε σε μερικές φωτογραφίες του εσωτερικού της οροφής του κιοσκιού με το μεγάλο κόκκινο αστέρι στο κέντρο και τα σφυροδρέπανα στις γωνίες. Για “αποζημίωσή” μας μέσα στο μουσείο υπάρχει η μακέτα του σπιτιού. Ανάμεσα στο μουσείο και το σπίτι υπάρχει το άγαλμα του Στάλιν.

Το μουσείο κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 60 και εμπεριέχει αρχιτεκτονικά νεοκλασικά στοιχεία που παραπέμπουν σε παλάτι. Το εσωτερικό του κτηρίου έχει διατηρήσει όλη τη “δόξα” του παρελθόντος. Εισερχόμενοι σε αυτό έχουμε την αίσθηση ότι μεταφερόμαστε κάποια χρόνια πίσω στο παρελθόν, τότε που η Σοβιετική Ένωση ήταν ο συνδετικός κρίκος των δημοκρατιών της. Το μάρμαρο, λευκό και κόκκινο κυριαρχεί στους τοίχους, στις σκάλες, στο πάτωμα. Διακόπτουμε τους νωχελικούς υπαλλήλους για να βγάλουμε εισιτήρια. Ανεβαίνουμε τις βαριές σκάλες και συναντάμε το άγαλμα του Στάλιν, ακριβώς ίδιο με αυτό που είναι έξω από το κτήριο. Λίγο πιο πάνω, στον όροφο, ένα σοβιετικό μεταλλικό ανάγλυφο διακοσμεί τον χώρο μαζί με πίνακες ζωγραφικής και άλλα αντικείμενα.

Το μουσείο είναι μεγάλο και οι αίθουσες είναι ευρύχωρες, απλωμένες σε ένα όροφο. Παντού υπάρχουν εκθέματα από τα χρόνια της ζωής του Στάλιν, από τη γέννησή του, τα προεπαναστατικά χρόνια, τα χρόνια που ήταν επικεφαλής της ΕΣΣΔ, μέχρι το θάνατό του. Η ατμόσφαιρα είναι βαριά και η θερμοκρασία σχετικά χαμηλή. Το δάπεδο του ορόφου είναι ξύλινο με κόκκινα χαλιά και πολλές προθήκες εκθεμάτων. Οι επεξηγηματικές ταμπέλες είναι στα γεωργιανά και στα ρώσικα και κανείς δεν μας ρώτησε εάν χρειαζόμαστε ξεναγό.

Φωτογραφίες εποχής και χαλιά όπου ο Στάλιν είναι κυρίαρχος σε όλα. Λένιν και Στάλιν, Μάο και Στάλιν, Στάλιν και διάφοροι άλλοι… Είναι η περίοδος της έντονης προσωπολατρίας όπου οι φωτογραφίες ξαναφτιάχνονται από την αρχή με την εξαφάνιση προσώπων που έχουν πέσει σε δυσμένεια ή εμφάνιση νέων προσώπων που κάνουν την εμφάνισή τους. Η φωτογραφική τέχνη από πιστή αντιγραφή της πραγματικότητας μετατρέπεται σε εργαλείο ανάδειξης του μοναδικού ηγέτη. Πολλά δώρα από ξένα κράτη και ηγέτες είναι όλα μαζεμένα εδώ.

Η συλλογή με τις πίπες. Σε όποια φωτογραφία και αν δεις τον Στάλιν πάντα κρατάει μια πίπα στο χέρι.

Το θωρακισμένο βαγόνι του Στάλιν. Είχαμε διαβάσει ότι το εσωτερικό του είναι προσβάσιμο αλλά μάλλον ατυχήσαμε γιατί το βρίσκουμε θεόκλειστο και δεν υπάρχει κάποιος τριγύρω να ενδιαφερθεί να μας ανοίξει να μπούμε μέσα.

Αφήνουμε το μουσείο με έντονα συναισθήματα και πολλές σκέψεις. Η σοβιετική κοινωνία ξεκίνησε με τις καλύτερες προϋποθέσεις για να λύσει άλυτα κοινωνικά ζητήματα αιώνων και προσγειώθηκε κάνοντας τρομακτικό πάταγο. Ο Στάλιν έπαιξε καθοριστικό ρόλο για τη γιγάντωση της γραφειοκρατίας και της κομματικής νομενκλατούρας. Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε όμως τον καθοριστικό του ρόλο στην ήττα της ναζιστικής Γερμανίας στο Β’ΠΠ. Ανεξάρτητα από τη φιλοσοφική και πολιτική θέση του κάθε ταξιδιώτη η επίσκεψη σε αυτό το μουσείο είναι “προσκύνημα” στην ιστορία και κίνητρο γνώσης. Πολλές φορές έχει προσπαθήσει η κυβέρνηση να κατεδαφίσει το μουσείο αυτό αλλά πάντα έκανε πίσω γιατί υπήρχαν μαζικές αντιδράσεις από τους κατοίκους της πόλης. Είναι ένα ορόσημο για την πόλη τους. Η ύπαρξή του είναι ένα κίνητρο να επισκεφτεί κάποιος την πόλη και ίσως το μοναδικό. Μαζί με εμάς κυκλοφορούν στις αίθουσες του μουσείου κάποιοι λίγοι αλλοδαποί επισκέπτες.

Περπατάμε στους πραγματικά άδειους δρόμους γύρω από την πλατεία. Που να έχουν κρυφτεί άραγε οι κάτοικοι της πόλης; Απέναντι από την ανατολική πλευρά του μουσείου υπάρχει ένα μακρόστενο σχολείο. Πίσω από δύο μεγάλα έλατα διακρίνουμε τελευταία στιγμή την σοβιετική σύνθεση δύο νέων που χορεύουν αφήνοντας περιστέρια να πετάξουν από τα χέρια τους.

Στη μύτη του τριγωνικού πάρκου κυματίζει η σημαία της Γεωργίας απέναντι από ένα μακρόστενο και ανακαινισμένο κτήριο με αψίδες και μικρά μπαλκόνια. Λίγο πιο πριν βρίσκεται το ανακαινισμένο ξενοδοχείο της σοβιετικής εποχής με το καζίνο του φυσικά! Κάποια μέτρα πιο κάτω συναντάμε το σοβιετικής αρχιτεκτονικής κτήριο της Τράπεζας της Γεωργίας.

Το Δημαρχείο του Γκόρι και το ανακαινισμένο κτήριο του Σιδηροδρομικού Σταθμού στην άλλη πλευρά του ποταμού, στο τελείωμα της λεωφόρου Στάλιν.

Πριν τη γέφυρα που οδηγεί στην άλλη πλευρά της πόλης, στους δύο ελεύθερους τοίχους μιας σοβιετικής πολυκατοικίας φτιαγμένη με το χαρακτηριστικό κόκκινο τούβλο υπάρχουν δύο υπέροχες τοιχογραφίες. Στη βόρεια πλευρά βρίσκεται το κεφάλι του φιλόσοφου Merab Mamardashvili ενώ στη νότια πλευρά ένα υπέροχο μπλε “χαλί” με μοτίβα της γεωργιανής παράδοσης. Οι τοιχογραφίες είναι σχετικά πρόσφατες, μόλις του 2024, αποτέλεσμα του κινήματος αισθητικής βελτίωσης των σοβιετικών οικοδομημάτων.

Ο χρόνος μας πιέζει. Κατευθυνόμαστε προς την τελευταία στάση για σήμερα, το ανοιχτό μουσείο του Uplistsikhe. Δεν ξέρουμε εάν θα το βρούμε ανοιχτό.

Μετά από λίγη ώρα φτάνουμε στο χωριό Kvakhvreli όπου γνώριμες καυκασιανές εικόνες χωριού κάνουν την εμφάνισή τους. Τα σπίτια είναι ασοβάντιστα, χωρίς χρώματα, με λαμαρίνες πάνω στις στέγες. Η περιοχή είναι γεμάτη από αμπελοχώραφα. Περνάμε τη γέφυρα και μπαίνουμε στην τελική ευθεία για το στόχο μας.

Γνώριμα ανάγλυφα λοφίσκων μας χαρίζουν την άγρια ομορφιά τους. Γυμνά από κάθε είδους βλάστησης εκτός από κάποια ελάχιστη πρασινάδα σαν το χνούδι ενός αμούστακου έφηβου.

Λαξευμένες σπηλιές από την εποχή του σιδήρου κάνουν την εμφάνισή τους. Ο ήλιος που δύει βοηθάει στην φωτογραφική αποθήκευση της στιγμής.

Οι σπηλιές πολλαπλασιάζονται όσο πλησιάζουμε τον ανοιχτό αρχαιολογικό χώρο. Αλλά είμαστε άτυχοι. Μόλις έκλεισε. Οι τελευταίοι επισκέπτες βγαίνουν από το χώρο ενώ τα τουριστικά περίπτερα είναι ήδη κλειστά. Απογοητευόμαστε και παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής ή μάλλον της συνέχειας του ταξιδιού.

Περνάμε πάνω από την ίδια γέφυρα του ποταμού Mtkvari, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον γνωστό μας ποταμό Kura. Δίπλα της η κρεμαστή γέφυρα που έχει πάρει σύνταξη!

Από εδώ και πέρα οδηγούμε χωρίς καμία στάση πάνω στον αυτοκινητόδρομο. Όταν πλέον φτάνουμε στο Borjomi έχει πλέον βραδιάσει για τα καλά. Βρίσκουμε το κατάλυμα, αφήνουμε τα πράγματα, ξεκουραζόμαστε πρόσκαιρα και βγαίνουμε στην πόλη για αναζήτηση τροφής. Επιλέγουμε τυχαία στον χάρτη ένα εστιατόριο μέσα στο κεντρικό πάρκο της πόλης. Η εξωτερική εμφάνιση είναι κάπως σύγχρονη, δειλιάζουμε για λίγο αλλά τελικά μπαίνουμε. Το μαγαζί είναι σχεδόν άδειο, καθόμαστε σε ένα τραπέζι, ζητάμε κατάλογο και σε λίγο έρχεται η σερβιτόρα και μας ρωτάει σε άψογα ελληνικά “να σας βοηθήσω να διαλέξετε”; Είναι η Νίνα, γεωργιανή μετανάστρια δεύτερης γενιάς από την Κατερίνη. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ελλάδα αλλά επέλεξε να επιστρέψει στη Γεωργία την περίοδο των μνημονίων και της κρίσης και να ανοίξει αυτό το εστιατόριο, Bergi terrace. Εδώ επιλέξαμε και γευτήκαμε τα καταπληκτικά γεμιστά μανιτάρια με τυρί, γεωργιανή σούπα μπορς και χατσαπούρι με σπανάκι. Παρέα με μία μαύρη και μία ξανθιά μπύρα η ημέρα έκλεισε με τον καλύτερο και γευστικότερο τρόπο!

Ήταν μια γεμάτη μέρα με ανατροπές και πολλές ομορφιές!

 

[YiannisTS]

Ημέρα 7η: Γύρω από το Borjomi, Vardzia (ვარძია) και Akhaltsikhe (ახალციხე)

Το πρωινό ξύπνημα της έβδομης ημέρας στη χώρα και το πρώτο στο Borjomi είναι μοναδικό. Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι κάθε πρωινό ξύπνημα στη Γεωργία είναι μοναδικό. Η θέα του ποταμού Kura από το μπαλκόνι του δωματίου έρχεται να προστεθεί στην πανοραμική θέα της Τιφλίδας από το μεγάλο παράθυρο του δωματίου, στα πιθάρια του κρασιού πάνω στο βρεγμένο χώμα στο Telavi και στους όγκους λευκού χιονιού έξω από το παράθυρο στο Gudauri. Η επιλογή του καταλύματος δεν ήταν τυχαία. Η ύπαρξη του ποταμού που διασχίζει το Borjomi και καθορίζει την ιδιοσυγκρασία του υπήρξε καταλυτικό στοιχείο για να επιλεγεί το δωμάτιο με θέα το υδάτινο στοιχείο της πόλης. Το μεγάλο δίχωρο διαμέρισμα βρίσκεται σε νεόδμητη οικοδομή ακριβώς πάνω στη νότια πλευρά του ποταμού στο σημείο που ευθυγραμμίζεται στον άξονα ανατολή – δύση.

Πίνουμε τον καφέ που ετοιμάζουμε χρησιμοποιώντας τα φακελάκια που είχαν αγοραστεί την προηγούμενη ημέρα, τρώμε τα λίγα μπισκότα που έχουν απομείνει, ρουφάμε τις εικόνες που είναι μπροστά μας, τα δύο σκυλιά και τον άνθρωπο που διασχίζουν την κρεμαστή γέφυρα η οποία χορεύει από το περπάτημα και τον λιγοστό αέρα και αποφασίζουμε να δώσουμε ακόμη μία ημέρα στην πόλη αφαιρώντας της από το Batumi. Αργότερα θα αποδειχθεί ότι είναι μια πολύ καλή επιλογή και απόφαση. Θέλουμε να κάνουμε μια μεγάλη βόλτα στην περιοχή αλλά και στην ίδια την πόλη και ο χρόνος που είχε αρχικά προγραμματιστεί δεν φαίνεται να επαρκεί. Ειδοποιούμε την ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος ότι θα μείνουμε ακόμη μία νύχτα, απολαμβάνουμε τον καφέ μας, χαράζουμε τη διαδρομή της ημέρας και ετοιμαζόμαστε χωρίς βιασύνη. Κάποια στιγμή βγαίνουμε έξω, περνάμε το ποτάμι και συνεχίζουμε για να γνωρίσουμε την πόλη.

Από την απέναντι πλευρά του ποταμού παρατηρούμε την πολυκατοικία που μένουμε και τη μεγάλη κρεμαστή πεζογέφυρα σχεδόν δίπλα της.

Μια μεγάλη αγέλη σκύλων κάθεται νωχελικά και απολαμβάνει τον πρωινό ήλιο χωρίς να πολυενδιαφέρεται για την παρουσία μας. Η Γεωργία είναι γεμάτη από αδέσποτα σκυλιά τα οποία κυκλοφορούν σε αγέλες και τα περισσότερα που έχουμε συναντήσει στο μέχρι τώρα οδοιπορικό μας χρειάζονται φροντίδα.

Σε μια στροφή του ανηφορικού δρόμου ένα παραδοσιακό διώροφο σπίτι ξεχωρίζει εξαιτίας του πράσινο χρώματος των ξυλόγλυπτων δαντελωτών μπαλκονιών και της γκριζωπή πέτρας. Τα πανύψηλα δέντρα και οι αναρριχώμενοι κισσοί που το περιτριγυρίζουν κρύβουν εν μέρει την πρόσοψη.

Μέσα από τα δρομάκια και τα σοκάκια της παλιάς πόλης κατηφορίζουμε προς τον παραπόταμο του ποταμού Kura και το τουριστικό κομμάτι.

Ο ποταμός Borjomula, ο οποίος ξεκινάει από τα βουνά νότια της πόλης, διαπερνάει οριακά το Borjomi στα ανατολικά του και καταλήγει στον ποταμό Kura χαρίζει στους πολλούς επισκέπτες ανάσες δροσιάς, περπατήματος και ξεκούρασης.

Το Borjomi βρίσκεται κυριολεκτικά μέσα σε ένα φαράγγι. Όπου και να γυρίσουμε το μάτι μας παντού βλέπουμε ορεινούς όγκους και κορυφές χιονισμένες. Τα δέντρα είναι κυρίαρχα στην πόλη. Το υδάτινο στοιχείο αποπνέει μια ατμόσφαιρα μοναδικής ηρεμίας για τους ρυθμούς της πόλης. Γνωστό για τα ιαματικά του νερά και την κληρονομιά της σοβιετικής εποχής είναι πόλος έλξης απλών τουριστών ή τουριστών που αναζητάνε γιατρειά στις παθήσεις της. Δοκιμάζουμε εμφιαλωμένο μεταλλικό νερό και η γεύση του είναι ιδιαίτερη και έντονη.

Περπατάμε και στις δύο όχθες του ποταμού απολαμβάνοντας τη βουή της έντονης ροής του νερού. Αρκετές είναι οι γέφυρες που βοηθάνε στη μετακίνηση των ανθρώπων. Είναι πρωί και τα τουριστικά ανοίγουν το ένα μετά το άλλο προσφέροντας την πραμάτεια τους. Βρισκόμαστε στο πιο τουριστικό κομμάτι της πόλης και οι όχθες γεμίζουν σιγά σιγά από ανθρώπους που ξεκινούν τη μέρα τους και τις βόλτες τους. Παραδοσιακά γεωργιανά σπίτια, ξενοδοχεία, εστιατόρια και τουριστικά μαγαζιά αναπτύσσονται και στις δύο όχθες του παραπόταμου. Στο τέλος του πεζόδρομου που κινούμαστε ξεκινάει ένα από τα μεγαλύτερα πάρκα της Ευρώπης, το Εθνικό Πάρκο Borjomi-Kharagauli. Στην είσοδο του πάρκου βλέπουμε τον παλιό σταθμό ενός τελεφερίκ που ανεβάζει τους επισκέπτες σε ένα ψηλότερο σημείο του πάρκου. Οι παλιές καμπίνες του μοιάζουν με μπουκάλια νερού. Υπάρχουν επίσης πολλές διαδρομές για κάποιον που θέλει να ανέβει κάνοντας πεζοπορία. Δεν μπαίνουμε στο πάρκο, πλησιάζει μεσημέρι κ εμείς έχουμε δρόμο να κάνουμε.

Αλλάζουμε κατεύθυνση, κινούμενοι πάντα δίπλα στο ποτάμι, περνάμε πάνω από την τελευταία γέφυρα, περπατάμε δίπλα στη λεωφόρο που περνάει μπροστά από το πάρκο της πόλης και σταματάμε στο πανέμορφο κτήριο του σιδηροδρομικού σταθμού. Η κατασκευή είναι ένα τυπικό οικοδόμημα σοβιετικής αρχιτεκτονικής με πανύψηλες κολώνες στο κεντρικό του τμήμα οι οποίες καταλήγουν σε τοξωτά στοιχεία και όμορφα σκαλίσματα. Ένα τρένο ετοιμάζεται να υποδεχτεί τους ταξιδιώτες για να ξεκινήσει το αργό ταξίδι του προς τη Τιφλίδα ή το Μπατούμι.

Αρκετή ώρα καθώς περπατάμε αναρωτιέμαι εάν θα δούμε κάποιο ψηφιδωτό σε κάποιο τοίχο, κάτι που να έρχεται από προηγούμενες εποχές. Τις προηγούμενες ημέρες χορτάσαμε σοβιετικά ψηφιδωτά τα οποία άντεξαν στο χρόνο και το κύμα των αλλαγών. Στην αρχή του πάρκου πόλης, απέναντι από την κρεμαστή γέφυρα του ποταμού Kura, το μάτι λοξοδρομεί και πέφτει πάνω σε “παιδικά” ψηφιδωτά με κυρίαρχα χρώματα το κίτρινο και το καφέ. Ένα πουλί, ένα “απροσδιόριστο” ζώο και ένα ελάφι με παιχνιδιάρικη διάθεση ενέπνευσαν τον καλλιτέχνη του ύστερου σοβιετικού ρεαλισμού να ξεφύγει από τις στενά οριοθετημένες καλλιτεχνικές φόρμες και να παρουσιάσει το τελικό αποτέλεσμα που απολαμβάνουμε.

Ο χρόνος προχωράει γρήγορα, δεν είναι σύμμαχός μας. Επιστρέφουμε στο κατάλυμα, επιβιβαζόμαστε στο αυτοκίνητο και ξεκινάμε την διαδρομή που έχουμε αποφασίσει από τις πρωινές ώρες. Τα μεγάλα Χ στο χάρτη είναι η δεύτερη μεγάλη ανατροπή του οδοιπορικού μας στη χώρα για την οποία θα μιλήσουμε αργότερα.

Παίρνουμε τον δρόμο προς το Bakuriani για να συνεχίσουμε προς τη Vardzia έτσι ώστε να κάνουμε κυκλική διαδρομή και να μην επιστρέψουμε από την ίδια διαδρομή.

Από τα 800 μέτρα που βρίσκεται το Borjomi ανεβαίνουμε σιγά σιγά προς τα 1700 μέτρα, για την περιοχή όπου είναι εγκατεστημένο το χιονοδρομικό κέντρο και λειτουργεί από τον 19ο αιώνα. Οι χιονισμένες πλαγιές κάνουν την εμφάνισή τους. Ο λευκός μανδύας της οροσειράς που φτάνει μέχρι τα “πόδια” της σε συνδυασμό με το πράσινο χαλί και τα σύννεφα που επιτρέπουν να φαίνεται που και που το γαλάζιο του ουρανού και το έντονο φως του ήλιου είναι μια συνεχή εικόνα απλωμένη στα καρέ της “ταινίας” που φτιάχνουμε με την πορεία μας πάνω στο δρόμο.

Το χιόνι αυξάνεται και στενεύει τον δρόμο ο οποίος συνεχίζει να είναι καθαρός. Το πράσινο χρώμα έχει κρυφτεί πίσω από το κατάλευκο που έχει σκεπάσει τα πάντα. Ένα αυτοκίνητο τραβάει ένα άλογο που δεν φαίνεται να το διασκεδάζει. Δύο πόδια που κρέμονται από το πορτμπαγκάζ, με την πόρτα κατεβασμένη, δεν καταλαβαίνουμε τι ακριβώς εξυπηρετούν. Κόβουμε ταχύτητα παρατηρώντας το “θέαμα”, κρατάμε τη στιγμή στο ψηφιακό μέσο και απομακρυνόμαστε γρήγορα.

Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής πάνω στο βουνό ο ήλιος νικάει στη μάχη με τα σύννεφα και μας χαρίζει άπλετο φως και ένα καταγάλανο ουρανό. Το έντονο φως αντανακλάει πάνω στο λευκό που κυριαρχεί και ενοχλεί τα μάτια μας.

Φτάνουμε στο Bakuriani (ბაკურიანი). Διασχίζουμε το χωριό χωρίς να σταματήσουμε. Η κίνηση ανθρώπων και αυτοκινήτων αυξάνεται. Βλέπουμε άντρες να απομακρύνουν το χιόνι από μαγαζιά και κατοικίες το οποίο πρέπει να έπεφτε όλο το προηγούμενο βράδυ και γυναίκες με τσάντες στα χέρια να μπαίνουν και να βγαίνουν για προμήθειες. Βλέπουμε και πολλά αυτοκίνητα με πέδιλα του σκι στις οροφές τους ή επισκέπτες με φόρμες σκι να πηγαίνουν σε κάποια πίστα.

Συμβουλευόμαστε την πινακίδα και στρίβουμε προς Tsikhisjvari (ციხისჯვარი). Το χιόνι είναι υπερβολικά πολύ, κάποιοι δρόμοι και περάσματα είναι κλειστά κι εμείς επιλέγουμε να πάμε σε ένα χωριό το οποίο δεν θα το ήξερα εάν δεν προέκυπτε μέσα από μια τυχαία συζήτηση με ένα καλό συνάδελφο.

ციხისჯვარი ή Tsikhisjvari ή Τσιχιστζβάρι, όπως και να το πεις, είναι το χωριό που μας καλωσορίζει στα ελληνικά. Ένα χωριό στο οποίο μέχρι την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης οι ελληνικής καταγωγής κάτοικοί του ήταν πλειοψηφία.

Ο συνάδελφος γεννήθηκε εδώ, μεγάλωσε και σπούδασε εδώ αλλά μετακινήθηκε στην Ελλάδα την δεκαετία του ‘90, όπως και πολλοί άλλοι.

Η ιστορία του χωριού πάει πολύ πίσω στο χρόνο. Μετά την Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού (1856) αποφασίστηκε η μετακίνηση των χριστιανικών πληθυσμών από τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Ρωσία και σε άλλες χριστιανικές χώρες και περιοχές. Άνθρωποι οι οποίοι ζούσαν για αιώνες στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας και ειδικότερα στη περιοχή της Τραπεζούντας αναγκάστηκαν να παρατήσουν κινητά και ακίνητα πράγματα και να ακολουθήσουν τον δρόμο της προσφυγιάς. Γυμνοί και πεινασμένοι, ζητιάνοι στην αρχή έφτασαν στο χωριό το 1861 στο οποίο κατοικούσαν δύο οικογένειες. Ο ουκρανικός πληθυσμός που έμενε στο χωριό είχε επιστρέψει στην Ουκρανία για να αποφύγει τον τύφο που είχε κυριαρχήσει. Οι μοναδικοί κάτοικοι του χωριού καλωσόρισαν τους χριστιανούς πρόσφυγες, τους οδήγησαν στα εγκαταλελειμμένα σπίτια, εγκαταστάθηκαν και σιγά σιγά άρχισε να αναπτύσσεται εκ νέου το χωριό με νέους πλέον κατοίκους που μιλούσαν διαφορετική γλώσσα από αυτούς. Με τον καιρό έφτασαν και άλλοι πολλοί, το χωριό απέκτησε σχολείο και εκκλησία και η ζωή συνεχίστηκε για τους διωγμένους πρόσφυγες ξεκινώντας από την αρχή.

Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την χειροτέρευση των συνθηκών ζωής τους οι περισσότεροι ξαναπήραν τον δρόμο της ξενιτιάς δοκιμάζοντας την τύχη τους στην Ελλάδα. Σήμερα το ελληνικό στοιχείο μειώνεται συνέχεια ενώ πλέον είναι μειοψηφικό.

Πληροφορίες μπορούν να αναζητηθούν στην ιστοσελίδα του χωριού η οποία είναι και στα ελληνικά. Δεν ξεχνάω να αναφέρω ότι Τσιχιστζβάρι σημαίνει Φρούριο με Σταυρό, όπως με πληροφορεί ο συνάδελφος και επιβεβαιώνει η ιστορία του χωριού.

Φτάνουμε στο χωριό αλλά κινούμαστε με δυσκολία γιατί οι δρόμοι είναι καλυμμένοι με όγκους χιονιού το οποίο δεν έχει απομακρυνθεί. Σχεδιάζουμε να επισκεφτούμε την πλατεία, κάποιο καφενείο, να περπατήσουμε στους δρόμους του χωριού αλλά η τύχη δεν είναι μαζί μας. Η μετακίνηση είναι δύσκολη έως αδύνατη. Συναντάμε μια ομάδα κατοίκων, τους ρωτάμε στα ελληνικά εάν μιλάνε ελληνικά, μας απαντάνε με έκπληξη και μια δόση υπερβολής ότι όλοι στο χωριό μιλάνε ελληνικά, συνεχίζουμε για λίγο ακόμη τη συζήτηση και απομακρυνόμαστε.

Τα περισσότερα σπίτια είναι ξύλινα βαμμένα μπλε. Μοιάζουν φτωχικά.

Πολλά φαίνονται έτοιμα να καταρρεύσουν και χρειάζονται συντήρηση ενώ σε πολλά άλλα η εγκατάλειψη είναι εμφανής.

Σε ένα άλλο κτήριο το σύνθημα στους τοίχους προδίδει τις ποδοσφαιρικές προτιμήσεις των κατοίκων. Εδώ συναντήσαμε την ομάδα που πιάσαμε συζήτηση και από εδώ κατευθυνθήκαμε προς την εκκλησία.

Είναι ο μοναδικός δρόμος που μας επιτρέπεται να περάσουμε αφού είναι σχετικά καθαρός από χιόνι. Ευτυχώς το αυτοκίνητο δεν δυσκολεύεται και αυτό μας χαροποιεί ιδιαίτερα.

Η μικρή πέτρινη εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου πάνω στο χαμηλό λόφο κάνει αισθητή την παρουσία της μαζί με τις δύο σημαίες που ανεμίζουν. Σπρώχνουμε την πόρτα που δεν είναι κλειδωμένη και μπαίνουμε στο μικρό αυλόγυρο.

Απέναντι από την είσοδο πάνω στον εξωτερικό τοίχο η πινακίδα μας ενημερώνει : “150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ-ΡΩΜΑΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΣΙΧΙΣΤΖΒΑΡΙ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, 1861-2011”.

Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι επίσης απλοϊκό με επιρροές από τον ελλαδικό χώρο.

Δυστυχώς δεν έχουμε δυνατότητα πρόσβασης σε άλλα σημεία του χωριού. Παίρνουμε τον δρόμο της επιστροφής ευχόμενοι στους εαυτούς μας “ΚΑΛΗ ΔΡΟΜΙΑ” όπως μας εύχεται η πινακίδα στην έξοδο. Γυρνάμε στο Bakuriani για να πάρουμε τον ορεινό δρόμο προς την Vardzia. Αλλά το χιόνι δεν μας το επιτρέπει. Ο δρόμος είναι κλειστός σκεπασμένος από μία απίστευτα μεγάλη λευκή μάζα ενώ δεν φαίνεται να κινείται κάποιο εκχιονιστικό. Η δεύτερη μεγάλη ανατροπή του ταξιδιού μας έχει μόλις συμβεί κι εμείς αναγκαζόμαστε να πάμε στη Vardzia μέσω Borjomi. Το ενοχλητικό της ανατροπής δεν είναι τα παραπάνω χιλιόμετρα που προστίθενται αλλά το πέρασμα από τον ίδιο δρόμο δύο φορές. Μια υπέροχη διαδρομή πάνω στο βουνό, μέσα στα πυκνά δάση, δεν είναι “γραπτό” μας να γίνει σήμερα.

Φωτογραφίζουμε τα ίδια σκηνικά της φύσης. Όλα είναι στη θέση τους, η κατάλευκη οροσειρά, τα πράσινα χωράφια, τα λιγοστά ζώα, κάποια δέντρα που έχουν ανθίσει. Μοναδική εξαίρεση τα σύννεφα που βρίσκονται σε μια αέναη κίνηση, εμποδίζοντας ή διευκολύνοντας τον ήλιο να αναδείξει το μπλε του ουρανού.

Μέχρι την πόλη Akhaltsikhe ο δρόμος πάει παράλληλα με τον ποταμό Kura. Πολλά φορτηγά κινούνται πλέον στο δρόμο, είναι άλλωστε εργάσιμη ημέρα. Δεν φαίνεται όμως να τους πολυνοιάζει η ταχύτητα ή τα οδικά σήματα. Οι προσπεράσεις είναι πολλές και “άτσαλες”.

Όσο πλησιάζουμε προς την πόλη τα φορτηγά γίνονται νταλίκες. Δεκάδες νταλίκες κινούνται η μία πίσω από την άλλη προς το συνοριακό πέρασμα με τη Τουρκία που είναι μόλις είκοσι χιλιόμετρα νοτιοανατολικά. Στην είσοδο της πόλης στρίβουμε αριστερά αφήνοντας τη στα δεξιά μας. Το τοπίο αλλάζει όσο προχωράμε βαθύτερα μέσα στο βουνό, γίνεται πιο άγριο. Το χιόνι έχει περιοριστεί στις κορυφές των βουνών. Ο δρόμος ανεβαίνει και κατεβαίνει. Ξαναβρίσκουμε το ποτάμι της Γεωργίας, τον Kura και πλέον γινόμαστε αχώριστοι μέχρι τη Vardzia. Πολλές νταλίκες κινούνται μπροστά και πίσω μας αλλά με διαφορετικά διακριτικά σε σχέση με τις προηγούμενες. Οι προηγούμενες νταλίκες ήταν τούρκικες, αζέρικες και γεωργιανές. Τώρα είναι ιρανικές, αρμένικες, αζέρικες και γεωργιανές. Ο δρόμος που κινούμαστε οδηγεί στο συνοριακό πέρασμα με την Αρμενία ο οποίος καταλήγει στο Ιράν και μέσω αυτού στο Αζερμπαϊτζάν.

Η ποιότητα του δρόμου είναι από τη χειρότερη που έχουμε συναντήσει στη χώρα. Η άσφαλτος εναλλάσσεται με το χώμα αλλά οι λακκούβες είναι παρούσες παντού. Δεν υπάρχει περίπτωση να κάνουμε ένα μέτρο και να μην χρειαστεί να αποφύγουμε κάποια. Οι νταλίκες χορεύουν και λικνίζονται κάνοντας ελιγμούς για να αποφύγουν τις αμέτρητες τρύπες. Η ταχύτητα είναι χαμηλή και όπου έχουμε δυνατότητα πατάμε γκάζι για να καλύψουμε το χαμένο χρόνο. Ο χώρος προκαλεί το χρόνο που διαστέλλεται.

Κάποια στιγμή φτάνουμε σε μια διασταύρωση. Ο δρόμος για τη Vardzia συνεχίζει δεξιά, ο δρόμος για τα σύνορα πάει ευθεία. Είμαστε σχεδόν μόνοι στο δρόμο ο οποίος καλυτερεύει δραματικά. Μετά από λίγο αφήνουμε πίσω μας ένα καλοδιατηρημένο φρούριο σε ένα λόφο μπροστά μας, περνάμε κάποια χωριά και εμφανίζονται οι πρώτες τρύπες στους βράχους όπου μας “ενημερώνουν” ότι σε λίγο θα σταματήσουμε.

Ο ποταμός Kura είναι σταθερά δίπλα μας σε όλο το ταξίδι μέχρι εδώ. Περνάμε μια γέφυρα, αλλάζουμε όχθη και φτάνουμε στη Πόλη των Σπηλαίων, τη Vardzia.

Σηκώνοντας το κεφάλι ψηλά στα βράχια εντυπωσιαζόμαστε από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις και τα αποτελέσματα που έχουν παράξει. Τοποθετούμε τους εαυτούς μας στην εποχή που η πόλη αυτή ήταν γεμάτη ζωή και φέρνουμε εικόνες από επιθέσεις εχθρικών στρατών για να την καταλάβουν. Δωμάτια, μικρά και μεγάλα, κελάρια, διάδρομοι και σκάλες, εκκλησία, δεξαμενές, συστήματα αποχέτευσης, βιβλιοθήκη, λουτρά, αποθήκες είναι όλα εκεί πάνω, λαξευμένα μέσα στο μαλακό βράχο του όρους που τα φιλοξενεί.

Στο Βιετνάμ θαυμάσαμε υπόγειες συνοικίες δύο και τριών ορόφων μέσα στη γη, εδώ θαυμάζουμε υπέργειες συνοικίες που αιωρούνται ουσιαστικά στον αέρα η απλά γραπώνονται στο βράχο όπως ο ορειβάτης από τα ρελέ και τα σκοινιά του.

Η πολιτεία μέσα στο βράχο άρχισε να κτίζεται τον 12ο αιώνα. Είναι αξιοθαύμαστο το γεγονός της κατασκευής με τα πενιχρά εργαλεία και τεχνικά μέσα που διέθετε ο μεσαιωνικός άνθρωπος. Ήταν μάλιστα τόσο γερή η οχύρωση η οποία σε συνδυασμό με τη φυσική της θέση κατάφερε να αντέξει επιδρομές και να βγει νικήτρια. Αλλά δεν κατάφερε να νικήσει τη φύση και τις δυνάμεις της αφού ένας σεισμός στα τέλη του 13ου αιώνα κατέστρεψε την οχύρωση η οποία δεν ξαναφτιάχτηκε.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η πόλη μπορούσε να φιλοξενήσει έως και 20.000 άτομα.

Εδώ, δίπλα στον ποταμό της καρδιάς μας αφήνουμε το αυτοκίνητο και ξεκινάμε (βασικά ξεκινάω) να ανέβω μέχρι την πολιτεία των βράχων. Εδώ, δίπλα στο ποτάμι αυτή που μένει πίσω πίνει έναν υπέροχο τουρκικό καφέ και βλέπει να νερά να τρέχουν ορμητικά, όπως μαθαίνω αρκετή ώρα αργότερα.

Η περιπλάνηση στους βράχους έχει είσοδο και έξοδο. Η είσοδος γίνεται από μονοπάτι που ανεβαίνει ομαλά ενώ η έξοδος πραγματοποιείται από απότομες σκάλες. Κάνω το λάθος να ανέβω από την ...έξοδο. Μάλλον δεν βλέπω την πινακίδα που κατευθύνει τον κόσμο. Οι επισκέπτες είναι αρκετοί αλλά όχι σε σημείο συνωστισμού. Έχουν έρθει με τουριστικά λεωφορεία και ιδιωτικά αυτοκίνητα. Η συγκοινωνία μέχρι εδώ με δημόσια μέσα είναι σχετικά δύσκολη.

Ανεβαίνω, ανεβαίνω και ανεβαίνω… Δεν μετράω τα σκαλιά!

Αυτή είναι η θέα στο τελείωμα της ανάβασης.

Το “μπαλκόνι” μιας κατοικίας, το μεσαιωνικό “διαμέρισμα” σκαλισμένο μέσα στο βράχο με τέλεια ορθογωνισμένους τοίχους, πεζούλια-καθιστικά κι ένα δεύτερο δωμάτιο στο βάθος, ένα άλλο δωμάτιο με τοξωτή οροφή και “χρωματισμένο” από τους καπνούς φωτιάς που άναψε ίσως μετά την εγκατάλειψή του, και “τρύπες” όπου τοποθετούνταν τα μεγάλα πιθάρια ζύμωσης κρασιού. Διαβάζουμε ότι στην ακμή της η πολιτεία των βράχων είχε 28 κελάρια κρασιών και 235 qvevris (δηλ. πιθάρια).

Η πινακίδα δείχνει προς τη “πηγή” του νερού, το μέρος όπου τροφοδοτούσε με φρέσκο τρεχούμενο νερό ολόκληρη την πολιτεία. Μια φωτογραφία με φόντο τις χιονισμένες κορυφές των βουνών, μια ματιά στην πολιτεία των βράχων και το μεγάλο τετράγωνο καμπαναριό της εκκλησίας.

Η Εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι λίγο πιο πέρα από το καμπαναριό. Η εξωτερική της εμφάνιση δεν προδίδει τη χρήση της. Ή πόρτα είναι κλειστή και απαγορεύεται η φωτογράφιση στο εσωτερικό της. Σχεδόν αμέσως μετά που μαζευόμαστε ένα μοναχός έρχεται και ανοίγει τη βαριά μεταλλική πόρτα, μπαίνουμε μέσα κάτω από το άγρυπνο μάτι του μήπως και τραβήξουμε καμία φωτογραφία και παρατηρούμε τη διαμόρφωση και τις τοιχογραφίες πάνω στο βράχο. Η εκκλησία είναι λαξευμένη μέσα στο βράχο με κολώνες και καμάρες να την υποστηρίζουν.

Αρχίζω και κατεβαίνω από την ...είσοδο. Πρέπει να έχει περάσει πάνω από 1,5 ώρα που μπαίνω και βγαίνω στις σπηλιές, ανεβαίνω και κατεβαίνω “πατώματα”. Θα μπορούσα να μείνω κι άλλο, να επισκεφτώ περισσότερα δωμάτια, να περπατήσω όλα τα 900 μέτρα της πόλης, αλλά ο χρόνος προχωράει κι εμείς έχουμε να πάμε και ...αλλού.

Παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής και σταματάμε στο Φρούριο Khertvisi (ხერთვისის ციხე) από το οποίο είχαμε περάσει λίγο πρωτύτερα, όταν ερχόμασταν. Σκαρφαλωμένο πάνω στην κορυφή ενός μικρού λόφου, με τις πλευρές του ουσιαστικά να υψώνονται σαν γκρεμός, δίπλα στον ποταμό Kura, επιβλέπει την περιοχή και το πέρασμα μέσα από τα βουνά. Ένας μύθος αναφέρει ότι από αυτό το σημείο πέρασαν τα στρατεύματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου αλλά δεν μπόρεσαν να υποτάξουν την περιοχή αλλά η σύγχρονη ιστοριογραφία το αμφισβητεί θεωρώντας ότι είναι μάλλον κάποια ιστορία της λαογραφίας.

Στον χώρο κυριαρχεί απίστευτη ησυχία. Είμαστε μόνοι μας από τη στιγμή που φύγαμε από την Vardzia.

Ξεκινάμε τη διαδρομή της ταλαιπωρίας προς την επόμενη στάση. Νταλίκες πάνε κι έρχονται. Λικνιζόμαστε και χορεύουμε με τη μουσική και τις νότες που “παράγονται” από τις τρύπες στο δρόμο. Διαφορετικές διαστάσεις σε πλάτος και βάθος δημιουργούν διαφορετικά και ποικίλα κύματα ταλάντωσης. Σε κάποια σημεία του δρόμου κάποιοι εργάτες και συνεργεία φαίνεται να προσπαθούν να συνεφέρουν κάπως την κατάσταση. Αλλά θυμίζει το έργο όπου ένας σκάβει και δέκα παρακολουθούν και ελέγχουν την πρόοδο του σκαψίματος.

Κάποια στιγμή ανασάνουμε με ευχαρίστηση διαπιστώνοντας ότι πλέον έχουμε μπει στην Akhaltsikhe. Πηγαίνουμε κατευθείαν στο σημείο αναφοράς, το κάστρο Rabati. Η ιστορία του ξεκινάει πολλά χρόνια πριν από το σήμερα, κάπου στον 9ο αιώνα ενώ η πόλη φαίνεται να εμφανίζεται μετά τον 11ο αιώνα.

Το κάστρο καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση με οχυρωματικούς τοίχους, πύργους και πολεμίστρες, εκκλησία και τζαμί καθώς και το ίδιο το παλάτι το οποίο σήμερα είναι μουσείο (αποφασίζουμε να μην το επισκεφτούμε, ξαφνικά έχουμε μια ...άρνηση). Η αρχιτεκτονική του χώρου φέρει τα σημάδια διαφορετικών πολιτισμών που πέρασαν από εδώ. Πέρσες, Μογγόλοι, Βυζαντινοί, Οθωμανοί, Ρώσοι, Γεωργιανοί δημιούργησαν το μείγμα που βλέπουμε μπροστά μας.

Μετά την ελεύθερη είσοδο στο πρόσφατα αναστηλωμένο κάστρο ανεβαίνουμε στον ψηλό πύργο που στέκεται μπροστά μας. Η τελευταία πολεμίστρα μας προσφέρει μια καταπληκτική θέαση της πόλης προς όλα τα σημεία του ορίζοντα. Ο ποταμός που διατρέχει την πόλη και την χωρίζει στα δύο είναι ο Potskhovi ο οποίος μετά από μερικά χιλιόμετρα ενώνεται με τον ήδη γνωστό μας.

Η ημέρα έχει προχωρήσει αρκετά και σκεφτόμαστε ότι από το πρωί τρέχουμε και έχουμε ξεχάσει να βάλουμε κάτι στα στομάχια μας. Το δίλημμα που πρέπει να λύσουμε σχετίζεται με τον τόπο, εδώ ή στο Bojormi. Ο κύβος ερρίφθη, εδώ και τώρα θυσιάζοντας τις μπύρες ή το κρασί. Βρίσκουμε ένα συμπαθητικότατο εστιατόριο πάνω στο δρόμο και εντός της πόλης, με το εκπληκτικό όνομα Mimino, κρυμμένο με την πρώτη ματιά και απολαμβάνουμε ένα από τα καλύτερα παραδοσιακά φαγητά σε τιμές πάρα πολύ χαμηλές. Το καλύτερο πιάτο πρέπει να είναι αυτό μέσα στο πήλινο. Lobio (ლობიო) είναι το όνομά του, φασόλια και μοσχάρι το περιεχόμενό του, γευστική διέγερση το αποτέλεσμα του. Δύο τοπικές λεμονάδες συμπληρώνουν το σύνολο.

Η επιστροφή στο Borjomi και το δωμάτιο είναι σχετικά γρήγορη αφού πλέον ο δρόμος έχει αδειάσει από αυτοκίνητα αλλά η ταχύτητά μας δεν αυξάνεται γιατί η διαδρομή πάσχει από έλλειψη φωτισμού. Το απόλυτο σκοτάδι το οποίο διαταράσσεται από τα φώτα κάποιου αυτοκινήτου που έρχεται από την αντίθετη κατεύθυνση.

Η ημέρα φτάνει στο τέλος της, ας την αποχαιρετήσουμε με μια τελευταία ματιά στα μαύρα νερά του ποταμού τα οποία αντανακλούν το φως του λαμπτήρα δρόμου.

 

[YiannisTS]

Ημέρα 8η: Στο δρόμο για το Batumi (ბათუმი), ένα απόγευμα και μία νύχτα

Δεύτερο ξημέρωμα στο όμορφο Bojormi, δεύτερο πρωινό πίνοντας καφέ και βλέποντας τα νερά του Kura να συνεχίζουν την πορεία τους προς τις υπόλοιπες πόλεις και περιοχές της Γεωργίας. Η διάθεση του ουρανού έχει καλυτερέψει, σύννεφα δε φαίνονται στον ορίζοντα, η ημέρα φαίνεται να είναι ηλιόλουστη.

Καταστρώνουμε τη διαδρομή μέχρι την επόμενη πόλη διανυκτέρευσης, το Batumi. Επιλέγουμε τον αυτοκινητόδρομο και όχι τη διαδρομή πάνω από τα χιονισμένα βουνά, αποφεύγοντας το χιονοδρομικό κέντρο στο Goderdzi και την πιθανότητα να βρούμε κλειστά κομμάτια δρόμου.

Δε βιαζόμαστε. Αφήνουμε το φιλόξενο διαμέρισμα στις όχθες του ποταμού και ξεκινάμε για μια μικρή βόλτα με το αυτοκίνητο στο Borjomi και μια τελευταία φωτογράφηση. Στη βορειοδυτική πλευρά της πόλης βρίσκεται το Μουσείο Τοπικής Ιστορίας, στεγασμένο σε ένα υπέροχο κτήριο γοτθικού ρυθμού. Κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και χρησιμοποιήθηκε για θερινή κατοικία της γαλαζοαίματης οικογένειας των Ρομανώφ. Μετά την επανάσταση των μπολσεβίκων μετατράπηκε στο μουσείο το οποίο έχει παραμείνει μέχρι σήμερα. Παραμένουμε να κοιτάμε το εξωτερικό του και τις αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες και αποφασίζουμε να μη μπούμε μέσα. Στη νότια είσοδο της πόλης βρίσκεται το Παλάτι των Ρομανώφ το οποίο, δυστυχώς, δεν καταφέρνουμε να επισκεφτούμε.

Πολύ κοντά στο μουσείο, πάνω στον κεντρικό δρόμο που διασχίζει το Borjomi πέφτουμε πάνω σε δύο εντυπωσιακά επίτοιχα ανάγλυφα σοσιαλιστικού ρεαλισμού, από την περίοδο της σοβιετικής περιόδου.

Στην αριστερή φωτογραφία ο καλλιτέχνης του ψηφιδωτού ξεκινώντας από τον ήλιο τον οποίο θέτει στο κέντρο της πάνω πλευράς, μέσα σε ένα καταγάλανο ουρανό, συνεχίζει με έντονα τρισδιάστατα χρωματιστά κύματα προς τα κάτω τα οποία αναπαριστούν το υδάτινο στοιχείο της χώρας, τη θάλασσα (τα γαλαζοπράσινα) ή τα ποτάμια (τα μπλε). Διάσπαρτα ανάμεσα στα κύματα υπάρχουν ένα σπίτι, μια εκκλησία, ελάφια και ένα δέντρο. Εντυπωσιακό έργο πάνω στον πλαϊνό τοίχο ενός φαρμακείου.

Στη δεξιά φωτογραφία η εικόνα που βλέπουμε είναι αρκετά καθαρή. Ένα μεγάλο σφυρί και τα μυώδη σώματα του άντρα και της γυναίκας δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας. Η δύναμη της εργατικής τάξης εξυμνείται ως κεντρικό μοτίβο στη σοβιετική κοινωνία. Το ανάγλυφο βρίσκεται στην πρόσοψη του παλιού δημαρχείου επί σοβιετικής εποχής ενώ σήμερα στεγάζει μια τράπεζα.

Αφήνουμε το Borjomi συνεχίζοντας το δρόμο μας προς τα βόρεια έχοντας για συντροφιά τα τρεχούμενα νερά του ποταμού Kura στα δεξιά μας. Ο δρόμος είναι επαρχιακός με φορτηγά να τρέχουν σαν τρελά και στις δύο κατευθύνσεις. Μετά την πόλη Khashuri μπαίνουμε επιτέλους στο σύγχρονο αυτοκινητόδρομου. Τα χιλιόμετρα φεύγουν γρήγορα, ενώ στο βάθος, εκεί που χάνεται το βλέμμα, τα βουνά του Καυκάσου είναι κάτασπρα. Μόλις πρόσφατα είχαμε συναντηθεί δύο φορές με το λευκό σεντόνι που σκεπάζει τις πλαγιές του.

Η ύπαιθρος της Γεωργίας είναι “καυκασιανή”. Έχει πολλές ομοιότητες με το διπλανό Αζερμπαϊτζάν αλλά και με τα Βαλκάνια πάνω από την Ελλάδα αφού βρίσκεται στα ίδια γεωγραφικά πλάτη με αυτά.

Η σχεδόν συμμετρική εικόνα όπου τα δέντρα καθρεπτίζονται μέσα στο νερό, τα ήρεμα νερά του ποταμού που κυλάνε νωχελικά, η χιονισμένη οροσειρά του Καύκασου στο βάθος συμβάλλουν στη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην τελική διαμόρφωση του τετράωρου ταξιδιού μας.

Τα πανύψηλα δέντρα με τις δεκάδες φωλιές πουλιών στα πιο ψηλά κλαδιά τους συναγωνίζονται τους στύλους του ηλεκτρικού δικτύου τροφοδοσίας του τρένου και μάλλον τα καταφέρνουν πολύ καλύτερα να είναι μέρος της φύσης.

Τα σπίτια με τους καφασωτούς σιδερένιους φράχτες και τις στέγες από λαμαρίνα, καθώς και οι αγωγοί φυσικού αερίου που στέκονται δίπλα στα σπίτια κατεβαίνοντας και ανεβαίνοντας ανάλογα το πέρασμα των ανθρώπων είναι γνώριμες εικόνες από τη χώρα και την ευρύτερη περιοχή.

Ο αυτοκινητόδρομος σε πολλά σημεία του βρίσκεται υπό κατασκευή. Η εκτροπή στο επαρχιακό δίκτυο μας δίνει τη δυνατότητα να “ξεφύγουμε” από τη βαρεμάρα της σύγχρονης ασφάλτου όπου δεν έχουν προβλεφτεί χώροι στάσης. Στην επιβεβλημένη στάση σε κάποιο φούρνο πάνω στο δρόμο δοκιμάζουμε υπέροχα χατσαπούρι και πίνουμε υποφερτό καφέ.

Λίγο έξω από το Batumi συναντάμε το πρώτο τούνελ που διασχίζει το βουνό, από τα πολλά που θα βρούμε μπροστά μας. Κινούμαστε στο δρόμο που παρακάμπτει την πόλη στα όρια της και κατευθυνόμαστε προς την πρώτη στάση μας.

Στα νότια του Μπατούμι βρίσκεται η πόλη Gonio με το ομώνυμο φρούριο. Για να πάμε εκεί θα πρέπει να περάσουμε ακόμη ένα ποτάμι το οποίο μας έρχεται από την Τουρκία, από την περιοχή της Τραπεζούντας και εκβάλει σε αυτό το σημείο της Μαύρης Θάλασσας, τον ποταμό Άκαμψις (ჭოროხი).

Δύο γέφυρες περνάνε πάνω από το ποτάμι. Η σύγχρονη ...

...και η παλιά.

Κάνουμε το λάθος να περάσουμε την παλιά γέφυρα και ακόμη αναρωτιέμαι για ποιο λόγο παραμένει ανοιχτή. Χωρίς ίχνος ασφάλτου, με δεκάδες τρύπες από τις οποίες μπορείς να δεις το ποτάμι από κάτω σου, χωρίς προστατευτικά, με νταλίκες να περνάμε χορεύοντας δεξιά και αριστερά, με το αίσθημα ότι όπου νάνε θα δούμε την επόμενη τρύπα και θα πέσουμε μέσα να συναντήσουμε τα νερά του ποταμού, προχωράμε. Χωρίς καμία σήμανση προειδοποίησης το πέρασμα της γέφυρας είναι μια εμπειρία. Όταν πλέον έχουμε κάνει κάποια μέτρα δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής. Συνεχίζουμε φτάνοντας οριακά στο “μετέωρο βήμα” που σε πάει αλλού κάνοντας χώρο σε πολύ μεγαλύτερα οχήματα. Το πάτημα της άλλης πλευράς είναι μια βαθιά ανακούφιση...

Μετά από λίγο φτάνουμε στον προορισμό μας, το Φρούριο Gonio ή Φρούριο Apsaros. Αφήνουμε το αυτοκίνητο στον παρακείμενο χώρο στάθμευσης και παρατηρούμε εντυπωσιασμένοι τα ψηλά τείχη ύψους επτά μέτρων και την τελειότητα των αρχιτεκτονικών γραμμών. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι η αποτύπωση της κατασκευής στο χώρο είναι ένα τέλειο ορθογώνιο με αρκετούς αμυντικούς πύργους στην οχύρωση του. Το φρούριο δεν αποτελεί κάποιο αρχιτεκτονικό αριστούργημα αλλά αντιθέτως είναι ένα πολύ απλοϊκό οικοδομικό κατασκεύασμα. Κατασκευασμένο την εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στα όρια της, λειτούργησε ως αμυντικό φρούριο επίβλεψης των συνόρων, τον 1ο αιώνα μ.Χ.

Περπατάμε μέσα στον ανοιχτό χώρο, ανεβαίνουμε στις πολεμίστρες και τους πύργους, βλέπουμε μέσα και έξω, παρατηρούμε και διερευνούμε ότι πιάνει το μάτι μας, αισθανόμαστε Ρωμαίοι στρατιώτες οι οποίοι βαριεστημένοι παρακολουθούν μήπως και πλησιάσει κάποιος εχθρός. Αργότερα όταν η αυτοκρατορία μετατρέπεται σε βυζαντινή η ζωή συνεχίζεται μέσα στο φρούριο με την δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πόλης εντός του. Απομεινάρια από τις βίλες των ευγενών βρίσκονται σε αρκετά σημεία.

Από τη γωνία που κάθομαι αφήνω τη σκέψη μου να ταξιδέψει μέχρι το μεσαίωνα και να παρακολουθήσει πολεμικές μηχανές και στρατιώτες να εκπαιδεύονται σε αυτές ή να εξασκούνται στο σπαθί, το κοντάρι, το τόξο. Ένα ρωμαϊκό άρμα, μια ασπίδα λεγεωνάριου και μια ρωμαϊκή σκηνή συμπληρώνουν το σκηνικό.

Το φρούριο είχε τα δικά του λουτρά και το δικό του υδραγωγείο. Ένα ανακατασκευασμένο τμήμα αγωγών νερού μας ενημερώνει ότι η εξαίσια ρωμαϊκή μηχανική έχει φτάσει αυτούσια στις μέρες μας αφού και οι δικές μας αντίστοιχες κατασκευές φτιάχνονται σχεδόν με τον ίδιο τρόπο και τους ίδιους κανόνες της επιστήμης.

Μπαίνουμε στο μικρό αρχαιολογικό αλλά πολύ προσεγμένο μουσείο που βρίσκεται μέσα στο φρούριο και είδαμε τα λίγα αρχαιολογικά ευρήματα από τον 1ο μέχρι τον 3ο αιώνα μ.Χ. Οι ανασκαφές που έχουν γίνει στην περιοχή έχουν φέρει στην επιφάνεια αρχαιολογικά ευρήματα από την 5η χιλιετία π.Χ.

Ένα αντίγραφο ρωμαϊκού σπιτιού όπου διέμεναν στρατιώτες μας βοηθάει να προσεγγίσουμε την καθημερινότητα τους. Κουκέτες ύπνου, κουζίνα για το μαγείρεμα και ένα πλούσιο οπλοστάσια με ακόντια, βέλη και τόξα διαμορφώνουν το εσωτερικό του το οποίο είναι χρωματισμένο στο κλασσικό πορφυρό χρώμα.

Οι εσωτερικοί τοίχοι είναι διακοσμημένοι με grafiti από τη στρατιωτική ζωή ή από αγώνες μεταξύ μονομάχων.

Ο μύθος λέει ότι στο φρούριο έχει ταφεί ο πρίγκιπας Apsirus ο οποίος θανατώθηκε από τον Ιάσωνα και τους Αργοναύτες μετά την διαφυγή τους από την Κολχίδα. Το σώμα του διαμελίστηκε, ρίχτηκε στη θάλασσα αλλά αργότερα ξεβράστηκε στην ακτή.

Η επίσκεψη στο φρούριο τελειώνει με τις καλύτερες εντυπώσεις. Οι επισκέπτες που είναι μαζί μας δεν ξεπερνάνε τα δάχτυλα των δύο χεριών. Είναι καθημερινή και είμαστε στην εβδομάδα μετά το Πάσχα.

Αφήνουμε το φρούριο και συνεχίζουμε το ταξίδι μας κατευθείαν στο Batumi και το ξενοδοχείο μας. Μια έκπληξη μας περιμένει από την είσοδό μας κιόλας. Η πόλη δεν μοιάζει με καμία άλλη που έχουμε επισκεφτεί μέχρι τώρα ή που θα επισκεφτούμε στην πορεία. Βρίσκεται στην ανατολική “μύτη” της Μαύρης Θάλασσας, πολύ κοντά στην Τουρκία και αυτό την καθορίζει με ένα απόλυτο τρόπο. Αν κρίνουμε από τον αριθμό των πανύψηλων κτηρίων που βλέπουμε δίπλα στη θάλασσα τότε η πόλη πρέπει να είναι ένας αρκετά δημοφιλής παραθαλάσσιος προορισμός. Η επιστροφή των εκδρομέων τη Δευτέρα του Πάσχα προς τη Τιφλίδα και το απίστευτο μποτιλιάρισμα χιλιομέτρων που ζήσαμε πηγαίνοντας για Borjomi επιβεβαιώνουν τη δημοφιλία της.

Η ανεύρεση του ξενοδοχείου και του δωματίου καθώς και η είσοδος σε αυτό είναι μια μικρή περιπέτεια η οποία αξίζει να αναφερθεί. Με κριτήρια την πολύ χαμηλή τιμή και τη θέα προς την θάλασσα κάναμε κράτηση στο μακρόστενο και πανύψηλο κτήριο των 52 ορόφων που φαίνεται πίσω από το κυλινδρικό. Το συγκρότημα αποτελείται από τρία πανομοιότυπα κτήρια στη σειρά εκ των οποίων το ένα βρίσκεται στη φάση της αποπεράτωσης κατασκευής του αλλά οι κάτω όροφοι είναι πλήρως λειτουργικοί. Orbi City το όνομα της “μικρής πόλης” που ανεβαίνει προς τον ουρανό, D, A και C τα ονόματα των επιμέρους “οβελίσκων”.

Βρίσκουμε πολύ εύκολα θέση στάθμευσης πάνω στο διπλανό δρόμο, παίρνουμε τα πράγματα και ψάχνουμε την είσοδο αποφεύγοντας πολλά προστατευτικά κιγκλιδώματα που παρεμποδίζουν την πορεία μας. Η ζέστη χτυπάει κόκκινο η οποία μαζί με την υγρασία μας “σπρώχνουν” να χωθούμε γρήγορα σε κάποιο κτήριο. Φτάνουμε στο block C, πάμε στη reception, δείχνουμε την κράτηση της b… και μαθαίνουμε με έκπληξη ότι η κράτηση είναι ιδιωτική. Δηλαδή τι; Θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο; Τελικά αποδεικνύεται ότι το ξενοδοχείο δεν είναι ενιαίο και στα τρία κτήρια αλλά τα διαμερίσματα τα διαχειρίζονται ιδιώτες και τα νοικιάζουν. Λειτουργούν βέβαια και ξενοδοχεία με τα δικά τους δωμάτια. Φεύγουμε από το block C και πηγαίνουμε στο block A. Πλησιάζουμε την υπάλληλο της reception η οποία μας στέλνει σε ένα μικρό γραφείο στον πέμπτο όροφο για να κάνουμε check in.

Μια υπάλληλος που ξέρει αγγλικά προσπαθεί να συνεννοηθεί με μια Ρωσίδα που ξέρει μόνο ρώσικα για την κράτησή της. Αφού χάνουμε κάνα μισάωρο παρακολουθώντας τις άγονες διαπραγματεύσεις οι οποίες οδηγούνται σε αδιέξοδο, απογοητευμένη η κοπέλα στρέφεται σε μένα “εκπληρώνοντας” να ξέρω αγγλικά. Με αίσθημα ανακούφισης μας ζητάει διαβατήρια και μετρητά για την πληρωμή, δεν δέχεται κάρτα. Μας δίνει το κλειδί του δωματίου το οποίο ευτυχώς είναι στο κτήριο που είμαστε, ανεβαίνουμε στον 20ο όροφο και επιτέλους μετά από περιπέτεια μιας ώρας βρισκόμαστε μέσα σε ένα μεγάλο δωμάτιο όπου όλα είναι λευκά εκτός από το πάτωμα. Λευκοί τοίχοι, λευκά έπιπλα, λευκές κουρτίνες, λευκό μπάνιο. Την εικόνα συμπληρώνει ένας μεγάλος καθρέπτης και η μεγάλη τζαμαρία που οδηγεί στο μπαλκόνι.

Διαπιστώνουμε ότι οι τοίχοι είναι από γυψοσανίδες με ότι αυτό σημαίνει για την “ακουστική” σε ένα συγκρότημα διαμερισμάτων όπου η πλειοψηφία των ενοικιαστών έχουν τη μισή ηλικία από τη δική μας. Μερικές γρήγορες φωτογραφήσεις από το μπαλκόνι του δωματίου, μια ολιγόλεπτη ξεκούραση και αναχώρηση για γνωριμία με την πόλη στις λίγες ώρες που έχουμε μέχρι το βράδυ.

Μπροστά από το ξενοδοχείο απλώνεται η τεράστια παραλία και ένας μεγάλος πεζόδρομος γεμάτος δέντρα και πολλά ακόμη ενδιαφέροντα “κατασκευάσματα” τα οποία συναντάμε καθώς περπατάμε προς τα βόρεια. Ανάμεσα στο ξενοδοχείο μας και τη θάλασσα μια μεγάλη τεχνητή λίμνη προσφέρεται για ξεκούραση και παρακολούθηση θεαμάτων με συντριβάνια να χορεύουν στους ήχους μουσικής και λέιζερ να προβάλλουν ολογράμματα, τα οποία δεν είδαμε. Adragani είναι το όνομά της, κατασκευάστηκε την δεκαετία του ‘80 επί Σοβιετικής Ένωσης και ανακατασκευάστηκε πριν μερικά χρόνια.

Στα αριστερά μας είναι η λίμνη και η θάλασσα ενώ στα δεξιά μας “ξεφυτρώνουν” κάθε λογής ουρανοξύστες όπου ο ένας συναγωνίζεται τον άλλο σε αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και σχήμα. Η αντανάκλαση οτιδήποτε βρίσκεται πάνω από το νερό δημιουργεί όμορφες συμμετρίες.

Ο πεζόδρομος γεμίζει με ανθρώπους που κάνουν τον περίπατό τους. Καθώς περνάμε δίπλα τους ακούμε κάθε λογής γλωσσικούς ήχους. Γεωργιανά, ρώσικα, αγγλικά, αραβικά, τούρκικα είναι μερικές από τις γλώσσες που αποκωδικοποιούμε.

Η παραλία είναι αμμώδης με διάσπαρτα βότσαλα. Είναι άδεια, κανείς δεν είναι μέσα στο νερό. Ένα μικρό παιδί παίζει με το ποδήλατό του προσπαθώντας να κάνει πετάλι πάνω στην άμμο που “καταπίνει” τις ρόδες.

Το μεγάλο γαλάζιο κτήριο κλασικού ρυθμού είναι το Κρατικό Πανεπιστήμιο Shota Rustaveli.

Ο πολύχρωμος Πύργος Azure πίσω από τα δέντρα και στο βάθος ακόμη ένας ουρανοξύστης που στεγάζει το ξενοδοχείο Marriot μπροστά από τον πεζόδρομο Batumi Boulevard.

Φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείψουν από την παρέα οι γιαπωνέζικοι κήποι.

Πιο πέρα ένα συντριβάνι φιλοξενεί ένα κορίτσι πάνω σε ένα ποδήλατό ενώ τα παλιά Mini Cooper είναι παραταγμένα σε μια ευθεία προβάλλοντας τους διαφορετικούς χρωματισμούς τους.

Ξεφεύγουμε για λίγο από το πάρκο για να δούμε το κίτρινο κτήριο φτιαγμένο σε μπαρόκ αρχιτεκτονική, το οποίο υπήρξε η κατοικία του Alphonse Rothschild, μέλος της γνωστής δυναστείας, του οποίου η έδρα της πετρελαϊκής του εταιρείας βρίσκονταν στην πόλη. Σήμερα φιλοξενεί ένα μαιευτήριο.

Σε μία από τις γωνίες του πάρκου συναντάμε τη μικρή εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας.

Όσο προχωράμε ο περίπατος γίνεται όλο και καλύτερος με την τέχνη να είναι παντού. Οι μικροί έρωτες κρατάνε με τα κεφάλια τους το μεγάλο δίσκο του σιντριβανιού έτοιμοι πάντα να στείλουν τα βέλη τους σε ερωτευμένα ζευγάρια. Τα τέλεια γυμνά γυναικεία σώματα, μέσα και έξω από το νερό, χορεύουν στους ρυθμούς και τις νότες των διαφορετικών εποχών του χρόνου.

Ένα δάσος από πανύψηλα μπαμπού, εδώ, μπροστά από την υδάτινη νησίδα και τα συντριβάνια της. Η πινακίδα μας ενημερώνει ότι τα μπαμπού (του είδους phyllostachys edulis) φυτεύτηκαν την δεκαετία του ‘70 του προηγούμενου αιώνα καταλαμβάνοντας μια έκταση 1500 τετραγωνικών μέτρων.

Να και η μεγάλη υδάτινη “νησίδα” με τη γέφυρα και τα συντριβάνια να χορεύουν στους ρυθμούς της μουσικής, μετά τις 8 το βράδυ. Η γυναίκα πεταλούδα (ίσως νεράϊδα; ) δεν περνάει απαρατήρητη.

Συνεχίζουμε την πορεία μας ενώ ο ήλιος μας εγκαταλείπει σιγά σιγά. Ο μεγάλος Πύργος του Αλφαβήτου στέκεται μπροστά μας. Γεωργιανά γράμματα ανεβαίνουν προς τον ουρανό πάνω σε δύο σπείρες οι οποίες καταλήγουν σε μια γυάλινη σφαίρα. Ένα εστιατόριο βρίσκεται μέσα στη σφαίρα ενώ η ανάβαση απαιτεί εισιτήριο. Το αφήνουμε σαν εκκρεμότητα για την επόμενη φορά που θα βρεθούμε εδώ.

Το Batumi είναι ένα από τα λιμάνια της χώρας. Όπως κάθε λιμάνι που “σέβεται” τον εαυτό του έτσι και αυτό είναι εφοδιασμένο με ένα φάρο για να καθοδηγεί τους ναυτικούς στο πέρασμα τους από τα μέρη του. Χτισμένο το 1882 έχει καταφέρει και έχει ταξιδέψει μέχρι τις ημέρες μας παραμένοντας όπως ήταν κάποτε.

Δίπλα στον φάρο μια μεγάλη ρόδα λούνα πάρκ γυρίζει με σχεδόν άδειες καμπίνες.

Ali και Nino, άντρας και γυναίκα, σε μια αέναη περιστροφή γύρω από τον εαυτό τους και γύρω από το κέντρο της μεταξύ τους απόστασης. Καθόμαστε και παρατηρούμε την κίνηση των δύο σωμάτων. Μέσα σε διάστημα λίγων λεπτών μετακινούνται από το πιο απομακρυσμένο σημείο μέχρι το σημείο της τέλειας ένωσης. Και μετά πάλι από την αρχή. Ο κύκλος της αγάπης και της αντοχής στην αγάπη, ο κύκλος της ευθύνης για τον άλλον και του εαυτού δίπλα στον άλλο. Απλά υπέροχο!

Νομίζω πως έχουμε έρθει την πιο κατάλληλη ώρα της ημέρας για να δούμε τις δύο μεγάλες φιγούρες να πραγματοποιούν τις κινήσεις τους, την ώρα που ο ήλιος οδηγείται στη δύση του!

Ηλιοβασίλεμα μέσα από τη ρόδα με φόντο τους φοίνικες, τον πύργο με τα γράμματα, ένα ουρανοξύστη και πολλά μικρότερα κτήρια!

Συνεχίζουμε την πορεία μας παράλληλα με την ακτή. Φτάνουμε στο ιστορικό κτήριο του λιμανιού, απέναντι από ένα μεγάλο πάρκο που ακόμη κατασκευάζεται. Κατασκευασμένο στα τέλη της δεκαετίας του ‘60 του προηγούμενου αιώνα σε απλοϊκά αρχιτεκτονικά σχέδια, υπήρξε το σημείο αναφοράς για την μεταφορά σοβιετικού πετρελαίου σε όλα τα μήκη και πλάτη.

Αφήνουμε την προβλήτα με τα μικρά σκάφη και μπαίνουμε στην παλιά πόλη από τη βορειοανατολική της πλευρά. Μπροστά μας συναντάμε παλιά και πιο σύγχρονα οικοδομήματα.

Περπατάμε λίγα μέτρα, συναντάμε το πολύ συμπαθητικό Smoke Burgers & Bar και ξαφνικά συνειδητοποιούμε ότι κάτι πρέπει να βάλουμε στα άδεια στομάχια μας, έτσι για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε αλλά και για να ξεγελάσουμε τα κουρασμένα πόδια μας. Το μενού για σήμερα είναι "διεθνές", νόστιμα burgers και τοπική μπύρα. Δεν το μετανιώνουμε!

Ξεκούραστοι (λέμε τώρα) και χορτάτοι ξαναβγαίνουμε στο δρόμο για μια τελευταία νυχτερινή βόλτα στη παλιά πόλη κινούμενοι προς την Πλατεία της Ευρώπης. Στο βάθος παρατηρούμε ένα περίεργο και καινοτόμο αρχιτεκτονικό κατασκεύασμα. Μια ρόδα λούνα παρκ έχει ενσωματωθεί σε μία από τις γωνίες του κτηρίου που προοριζόταν να στεγάσει το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της πόλης αλλά κατέληξε να γίνει πολυτελές ξενοδοχείο. Εκ των υστέρων η έρευνα ανακαλύπτει ότι είναι το μοναδικό στον κόσμο.

Φτάνουμε στην Πλατεία της Ευρώπης με τα ζωντανά και κομψά κτήρια. Ξεχωρίζει το ζευγάρι κάτω από το φανοστάτη και στο βάθος το αστρονομικό ρολόι. Προσπαθώ να αποκρυπτογραφήσω την πινακίδα, τους συμβολισμούς και τελικά την ίδια τη λειτουργία του. Πληροφορίες για τη θέση των αστερισμών, των θέσεων του ήλιου και της σελήνης, την κίνηση των πλανητών και τη θέση του ήλιου στο ζωδιακό κύκλο και πολλά άλλα είναι εδώ περιμένοντας τον επισκέπτη να τα εκτιμήσει, να τα διαβάσει και να τα καταλάβει. Η κατασκευή του φαίνεται να είναι αρκετά περίπλοκη. Αριστερά και δεξιά του ρολογιού στέκονται δύο ολόχρυσα αγαλματίδια.

Τελευταία στάση για σήμερα ο ψηλός πύργος του ρολογιού που βρίσκεται στην Piazza Square μερικά τετράγωνα μακριά από την προηγούμενη πλατεία. Η πλατεία είναι μικρή και “περικυκλωμένη” από καφέ, μαγαζιά και ξενοδοχείο. Ο πύργος του ρολογιού είναι μέρος του καφέ που βρίσκεται στο ισόγειο. Ο φωτισμός των κτηρίων παράγει μια ατμοσφαιρική εικόνα. Αισθάνομαι ότι είμαστε μόνοι μας στην πλατεία, που έχουν πάει όλοι τους;

Μετά από λίγο ανοίγουν δύο μικρές πόρτες στο κάτω μέρος του πύργου, κάνουν την εμφάνισή τους δύο φιγούρες σε φυσικό μέγεθος και αρχίζουν να παρουσιάζουν μια σύντομη παράσταση συνοδεία των ήχων του εθνικού ύμνου της Γεωργίας. Η πλατεία αποκτάει ανθρώπινη παρουσία όση ώρα διαρκεί η “παράσταση”.

Ακόμη μια γεμάτη μέρα στη Γεωργία φτάνει στο τέλος της. Για να γυρίσουμε στο δωμάτιο χρησιμοποιούμε ταξί με τη βοήθεια της εφαρμογής bolt.

Δεν μου αρέσει να κουράζομαι μόνο εγώ
Θέλω μαζί μου και συ να κουράζεσαι
Είναι να μη νοιώθει κανείς κουρασμένος
Με κείνη τη στάχτη που πέφτει
το φθινόπωρο στις πολιτείες
με κάτι που δεν θέλει ν΄ ανάβει
και που λίγο – λίγο μαζεύεται πάνω στα ρούχα μας
και σιγά – σιγά πέφτει μέσα στις καρδιές
και τις ξεθωριάζει.
(Κάποια κούραση, Pablo Neruda)​