Γεωργία Καυκασιανός κύκλος, μέρος ΙΙ

[evaT]

Τo Batumi είναι αποκάλυψη!

Πολύ ωραίες οι φωτογραφίες σου.

 

[YiannisTS]

Τo Batumi είναι αποκάλυψη!

Το Batumi νομίζω πως βιώνει αυτό που λέμε γρήγορη "ανάπτυξη" με επίκεντρο τον οικοδομικό οργασμό κατασκευής ουρανοξυστών δίπλα στο παραλιακό μέτωπο. Μπαίνοντας στην πόλη από τα νότια πέσαμε κατευθείαν πάνω σε πανύψηλα κτήρια ή σε άλλα που ήταν στη φάση της ανέγερσης. Δεν μας άρεσε ιδιαίτερα γιατί δεν μας αρέσουν οι πολυώροφες κατασκευές που συναγωνίζεται η μία την άλλη ποια θα φτάσει πρώτη να χαϊδέψει τα σύννεφα. Αν όμως κάνουμε ένα "εγκεφαλικό" άλμα αφαιρώντας από το πλάνο τα κτήρια αυτά τότε η παλιά πόλη που εκτείνεται από την παραλία μέχρι την piazza square είναι πράγματι μια "αποκάλυψη". Οπότε η αρχική άρνηση μετατράπηκε πολύ γρήγορα σε θετική αποδοχή. Ιδίως τώρα που γράφεται η ιστορία και ξαναβλέπω τις φωτογραφίες έχοντας τη συνολική εικόνα της Γεωργίας μπορώ να πω ότι το Μπατούμι είναι μια "πραγματική" παραλιακή πόλη η οποία προσφέρεται για οικονομικές καλοκαιρινές διακοπές.

Πολύ ωραίες οι φωτογραφίες σου.

Ευχαριστώ αλλά ας είναι καλά η nikon.

 

[mariath]

Χώρα μεγάλων αντιθέσεων καταλαβαίνω ότι είναι η Γεωργία και αυτή η ιδέα λειτουργεί πολύ θελκτικά για μελλοντικά σχέδια.

 

[YiannisTS]

Χώρα μεγάλων αντιθέσεων καταλαβαίνω ότι είναι η Γεωργία και αυτή η ιδέα λειτουργεί πολύ θελκτικά για μελλοντικά σχέδια.

Στη Γεωργία έρχεσαι αντιμέτωπος τόσο με κοινωνικές αντιθέσεις όσο και με κλιματικές. Ανάμεσα στις έντονα αστικοποιημένες πόλεις, όπως η Τιφλίδα και το Μπατούμι, η υπόλοιπη χώρα με τις πόλεις και τα χωριά της ζει σε ένα άλλο περιβάλλον λιγότερο «αναπτυγμένο» όπου ο χρόνος κυλάει πιο αργά. Η Γεωργία ουσιαστικά απλώνεται ανάμεσα σε δυο οροσειρές, του Μεγάλου και του Μικρού Καυκάσου. Η εδαφική ποικιλομορφία επιδράει τόσο κοινωνικά όσο και κλιματικά. Την περίοδο του ταξιδιού ζήσαμε κλιματικές αντιθέσεις από μέρα σε μέρα και από περιοχή σε περιοχή. Βροχή στη κεντρική Γεωργία, πολύ χιόνι και χιονόπτωση στα βόρεια, καυτό ήλιο στα νότια και στα δυτικά, δίπλα στη θάλασσα. Ναι έχει αντιθέσεις αλλά όχι τόσες όσες το γειτονικό Αζερμπαϊτζάν. Μετά και την Αρμενία, τη Ρωσία και τα κατεχόμενα θα μπορέσω να μιλήσω για τις αντιθέσεις των χωρών του Καυκάσου. Μέχρι τότε έρχονται ακόμη τρεις υπέροχες ημέρες, κίνητρο για μια επίσκεψη στη χώρα.

 

[Sassenach77]

Η σημερινή ημέρα τα είχε όλα. Ξεκινήσαμε με έντονη βροχή στα χαμηλά, ο ήλιος έκανε την εμφάνισή του για πολύ λίγο και τέλος η νύχτα μας βρήκε να "κολυμπάμε" σε όγκους χιονιού. Καθόλου άσχημα...

Υπέροχα θα έλεγα εγώ! Χιονάκιιιιιι

Το κλείσιμο της σημερινής ημέρας πρέπει να είναι μοναδικό, να χαραχτεί στο υποσυνείδητο. Αυτό και κάναμε...

Το χιόνι είναι άσπρο, μαλακό σαν τελειωμένος έρωτας-είπε.
Έπεσε απρόσμενα, τη νύχτα μ’ όλη τη σοφή σιωπή του,
Το πρωί, λαμποκοπούσε ολόλευκη η εξαγνισμένη πολιτεία.
(Το χιόνι, Γιάννης Ρίτσος)​

Ε ναι, τέτοια υπέροχη μέρα έπρεπε να κλείσει ανάλογα!

Πω πω το ταξίδι και η εξιστόρηση αναβαθμίζονται!

 

[Sassenach77]

Ανεξάρτητα από τη φιλοσοφική και πολιτική θέση του κάθε ταξιδιώτη η επίσκεψη σε αυτό το μουσείο είναι “προσκύνημα” στην ιστορία και κίνητρο γνώσης. Πολλές φορές έχει προσπαθήσει η κυβέρνηση να κατεδαφίσει το μουσείο αυτό αλλά πάντα έκανε πίσω γιατί υπήρχαν μαζικές αντιδράσεις από τους κατοίκους της πόλης.

Πολλά μουσεία ανα το κόσμο είναι προσκύνημα στην ιστορία των τόπων τους και ευτυχώς που υπάρχουν για να μας τροφοδοτούν με γνώσεις! Χαίρομαι που δεν καρποφόρησαν οι προσπάθειες της κυβέρνησης για αφανισμό του μουσείου και χαίρομαι ακόμα πιο πολύ που οι κάτοικοι της περιοχής σέβονται την ιστορία τους, είτε άσχημη είτε καλή είναι αυτή. Σημειώθηκε στα προσεχώς.

Ένα πουλί, ένα “απροσδιόριστο” ζώο και ένα ελάφι με παιχνιδιάρικη διάθεση

Νομίζω οτι το "απροσδιόριστο" ζωάκι είναι κατσικούλα, απο τις πολλές που έχει η χώρα

Σε ένα άλλο κτήριο το σύνθημα στους τοίχους προδίδει τις ποδοσφαιρικές προτιμήσεις των κατοίκων. Εδώ συναντήσαμε την ομάδα που πιάσαμε συζήτηση και από εδώ κατευθυνθήκαμε προς την εκκλησία.

Σε ένα τέτοιο χωριό, με έντονη προσφυγιά απο το πόντο, κάθε άλλο παρά απλή ποδοσφαιρική προτίμηση είναι το ΠΑΟΚ στους τοίχους νομίζω... Αναμενόμενο είναι, όπως και σε πολλά χωριά στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό

Δεν γνώριζα καθόλου την ύπαρξη του χωριού και θα ήθελα πολύ να το επισκεφτώ όταν πάω στη χώρα!

 

[YiannisTS]

Υπέροχα θα έλεγα εγώ! Χιονάκιιιιιι

Καλό το χιονάκι, δε λέω! Αλλά μας σταμάτησε και δεν πήγαμε πιο πέρα. Η αλήθεια είναι ότι δεν περιμέναμε τόσο χιόνι και πιαστήκαμε αδιάβαστοι. Οπότε "είδαμε" τα υπόλοιπα μέσα από τις φωτογραφίες όσων τραβελστόρηδων πήγαν και το περιέγραψαν. Κάτι χάνεις, κάτι κερδίζεις.

Πολλά μουσεία ανα το κόσμο είναι προσκύνημα στην ιστορία των τόπων τους

Ακριβώς έτσι...

Νομίζω οτι το "απροσδιόριστο" ζωάκι είναι κατσικούλα

Δεν ξέρω εάν μπορώ να συμφωνήσω. Όταν το έβαλα στο ΑΙ μου έβγαλε αυτό:

Στο μεσαίο πάνελ απεικονίζεται ένα λιοντάρι (ή αιλουροειδές).
Λόγω του πρωτόγονου και αφαιρετικού στυλ της λαϊκής τέχνης, η μορφή είναι έντονα σχηματοποιημένη, αλλά τα βασικά της χαρακτηριστικά προδίδουν το ζώο:

• Τα τέσσερα πόδια με μεγάλα νύχια στο κάτω μέρος.
• Το ανασηκωμένο κεφάλι με ανοιχτό στόμα, από όπου βγαίνει μια κόκκινη γλώσσα που μοιάζει με βρυχηθμό ή φλόγα.
• Η κυρτή πλάτη και η ανασηκωμένη ουρά που σχηματίζει καμπύλη στο πάνω μέρος, θυμίζοντας τη στάση ενός αρπακτικού σε ετοιμότητα.

Σε ορισμένες παραδόσεις, τέτοιες μορφές μπορεί επίσης να ερμηνευτούν ως μυθικά πλάσματα, όπως ένας δράκος, όμως η ανατομία παραπέμπει κυρίως σε λιοντάρι ή πάνθηρα.

Επειδή προσωπικά δεν βλέπω λιοντάρι ή δράκο το άφησα "απροσδιόριστο". Για να πω την αλήθεια στην αρχή νόμισα πως είναι σαλιγκάρι γιατί βλέπω δυο κεραίες με μάτια. Από την άλλη υπάρχει ένα τεράστιο κόκκινο μάτι. Μπλέξιμο...

Σε ένα τέτοιο χωριό, με έντονη προσφυγιά απο το πόντο, κάθε άλλο παρά απλή ποδοσφαιρική προτίμηση είναι το ΠΑΟΚ στους τοίχους νομίζω...

Δεν μπορώ να πω πως έχεις άδικο. Οι πρόσφυγες ανά τον κόσμο και σε όλες τις εποχές "δένονται" με τον τόπο από όπου εκδιώχθηκαν μέσα από συμβολισμούς και συνήθειες, υλικές ή άυλες.

Δεν γνώριζα καθόλου την ύπαρξη του χωριού και θα ήθελα πολύ να το επισκεφτώ όταν πάω στη χώρα!

Υπάρχουν κι άλλα χωριά στη Γεωργία με ελληνικής καταγωγής πληθυσμό. Ο συνάδελφος μου έφτιαξε μια λίστα αλλά επιλέξαμε να πάμε στο δικό του χωριό. Δυστυχώς το χιόνι δεν μας άφησε να κάτσουμε περισσότερο και να έρθουμε σε επαφή με τους κατοίκους του.

Σε κάθε περίπτωση ένα ταξίδι στη Γεωργία είναι πηγή γνώσης. Να μη ξεχνάμε ότι εδώ υπήρξε το Βασίλειο της Κολχίδας με άφθονο χρυσάφι το οποίο συχνά γίνονταν στόχος ληστειών από ξένες δυνάμεις της εποχής. Άλλωστε ο μύθος του Ιάσονα κάτι τέτοιο εκφράζει μέσα από μια μυθολογική προσέγγιση. Στο τελευταίο κεφάλαιο επισκεπτόμαστε ένα πολύ ενδιαφέρον μουσείο που μας "ανατρέπει" τα λίγα που ξέρουμε για την εκστρατεία και την Κολχίδα.

 

[Sassenach77]

Δεν ξέρω τι λέει το ΑΙ και που ακριβώς βλέπει "τέσσερα πόδια με μεγάλα νύχια στο κάτω μέρος", αλλά εγώ βλέπω απο αριστερά προς τα δεξιά πρώτα ένα παγώνι (πτηνό το κόβω σίγουρα), στη μέση μία κατσίκα και στα δεξιά ένα ελάφι. Για να είμαι πιο συγκεκριμένη εχθές που το κοιτούσα θεώρησα σαν μάτι το μαύρο πετραδάκι στο ψηφιδωτό και αυτό που λες εσύ ως τεράστιο κόκκινο μάτι δεν του έδωσα καν σημασία και βρίσκεται για μένα στα κέρατα της κατσίκας... Τώρα που το λες το πρόσεξα και αν το λάβω υπ όψιν μου άνετα το κάνω βραχιόσαυρο!

Και όλο αυτό μου φαίνεται πάρα πολύ διασκεδαστικό!

 

[YiannisTS]

Δεν ξέρω τι λέει το ΑΙ και που ακριβώς βλέπει "τέσσερα πόδια με μεγάλα νύχια στο κάτω μέρος", αλλά εγώ βλέπω απο αριστερά προς τα δεξιά πρώτα ένα παγώνι (πτηνό το κόβω σίγουρα), στη μέση μία κατσίκα και στα δεξιά ένα ελάφι. Για να είμαι πιο συγκεκριμένη εχθές που το κοιτούσα θεώρησα σαν μάτι το μαύρο πετραδάκι στο ψηφιδωτό και αυτό που λες εσύ ως τεράστιο κόκκινο μάτι δεν του έδωσα καν σημασία και βρίσκεται για μένα στα κέρατα της κατσίκας... Τώρα που το λες το πρόσεξα και αν το λάβω υπ όψιν μου άνετα το κάνω βραχιόσαυρο!

Και όλο αυτό μου φαίνεται πάρα πολύ διασκεδαστικό!

Καλά ούτε εγώ παρακολουθώ τις "αναλύσεις" του. Απλά δεν μπόρεσα να το ταυτοποιήσω με κάτι γνωστό, έστω και κατά προσέγγιση, οπότε έγραψα "απροσδιόριστο". Επειδή είναι κάπως δύσκολο να ρωτήσουμε τον δημιουργό του ας αφήσουμε την φαντασία μας. Θα ήταν ενδιαφέρον να συμμετείχαν περισσότεροι στην αναζήτηση...

 

[YiannisTS]

Ημέρα 9η: Mestia (მესტია) και Svaneti (მხარე), ερχόμαστε

Μόλις έχει αρχίσει να χαράζει. Από το μπαλκόνι του δωματίου βλέπουμε το απέναντι πανομοιότυπο κτήριο το οποίο κρύβει με τον όγκο του την απρόσκοπτη θέα προς τη θάλασσα. Ο σχεδιαστής των τριών κτηρίων τα τοποθέτησε κάθετα στη θάλασσα για να πετύχει τη μέγιστη δυνατή γωνία θέασης από όλα σχεδόν τα δωμάτια, όπως λογικά προκύπτει.

Με την αριστερή πλευρά του ματιού μας βλέπουμε τη Μαύρη Θάλασσα και ο νους μας πάει στο αρχαίο βασίλειο της Κολχίδας όπου βρίσκονταν στην ίδια περιοχή που βρίσκεται το Μπατούμι. Ερχόμενος στη Γεωργία κυρίαρχη μέσα μου ήταν η μυθολογική προσέγγιση γύρω από τη Μήδεια, την αργοναυτική εκστρατεία, το χρυσόμαλλο δέρας, και άλλα πολλά. Φεύγοντας από τη χώρα αυτό έχει ανατραπεί και έχει τεθεί στην ιστορική του πραγματικότητα. Αλλά αυτό αφορά το τελευταίο κεφάλαιο!

Μπατούμι ή Βαθύς Λιμήν σύμφωνα με το αρχαίους Έλληνες, λόγω του μεγάλου βάθους που έχει ο μικρός της κόλπος. Στο λιμάνι αυτό της Γεωργίας μεταφέρθηκε μεγάλος αριθμός ποντιακού πληθυσμού αφήνοντας πίσω του τις πατρογονικές του εστίες στη Τραπεζούντα. Εδώ βρέθηκε ο Νίκος Καζαντζάκης για δύο εβδομάδες, το καλοκαίρι του 1919 ως Γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Υπουργείου Περιθάλψεως για να διαχειριστεί τη “μοίρα” των ποντίων προσφύγων. “Το βαπόρι ήταν γεμάτο ψυχές που ξεριζώθηκαν από τα χώματά τους και πήγαινα να τις μεταφυτέψω στην Ελλάδα”, αναφέρει με την γόνιμη φαντασία που τον διακρίνει στην Αναφορά στον Γκρέκο. Αρχική του προσπάθεια ήταν να τους πείσει να επιστρέψουν στη Τραπεζούντα αλλά όταν αυτό δεν πέτυχε τότε με αργοπορημένη απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης του Βενιζέλου άρχισαν να μεταφέρονται στον ελλαδικό χώρο, κύρια στη Βόρεια Ελλάδα. (Τα στοιχεία μπορούν να βρεθούν εδώ και εδώ).

Ετοιμαζόμαστε γρήγορα και φεύγουμε από το δωμάτιο χωρίς να φάμε πρωινό το οποίο θα έφερναν στο δωμάτιο μετά τις δέκα. Έχουμε δρόμο μπροστά μας, από τη θάλασσα μέσα σε λίγες ώρες θα βρεθούμε ξανά στο Μεγάλο Καύκασο. Αλλά επίσης μας λείπουν και κάποιες πινελιές από την πόλη που μας φιλοξένησε το προηγούμενο βράδυ για να συμπληρώσουμε τον πίνακα.

Η περιοχή γύρω από το ξενοδοχείο είναι γεμάτη από ουρανοξύστες όπου ο ένας συναγωνίζεται τον άλλο σε σχέδιο και ύψος.

Κατευθυνόμαστε στην Πλατεία της Ευρώπης όπου αφήνουμε σχετικά εύκολα το αυτοκίνητο. Η πλατεία είναι σχεδόν άδεια, ο ήλιος αρχίζει σιγά σιγά να κάνει αισθητή την παρουσία του κι εμείς απολαμβάνουμε τα κτήρια που την “περικυκλώνουν” περπατώντας πάνω στο κεραμιδί δάπεδο με τα κυματιστά παγκάκια, τους φανοστάτες και τα μεγάλα παρτέρια στις τέσσερις γωνίες.

Στη μία πλευρά υψώνεται ένα κτήριο το οποίο συνειρμικά παραπέμπει στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Στεφάνου της Βιέννης ενώ δεν είναι καν εκκλησία. Η κεκλιμένη στέγη, τα κεραμικά πλακίδια με κυρίαρχο χρώμα το πράσινο και ενδιάμεσες γκρίζες και καφετί πινελιές, οι δύο κωνικοί πύργοι στις γωνίες, ο μεγάλος κεντρικός πύργος που μοιάζει με καμπαναριό οδηγούν το μυαλό να ανασύρει την εικόνα της εκκλησίας της Βιέννης που είδα για πρώτη φορά πριν από πάρα πολλά χρόνια.

Στην παρακείμενη πλευρά της πλατείας υψώνεται ένα ογκώδες “ροζουλί” κτήριο διακοσμημένο με πολλά γύψινα πλαίσια γύρω από τα παράθυρα και άλλα περίτεχνα σχέδια. Εντύπωση προκαλεί ο μεγάλος γωνιακός τρούλος σε σχήμα καμπάνας.

Απέναντί του βρίσκεται ένα “σύνθετο” κτήριο όπου πάνω στη διώροφη “βάση” των αρχών του 20ου αιώνα υψώθηκε ένα πολυώροφο οικοδόμημα για να γίνει σύγχρονο ξενοδοχείο.

Στη μία πλευρά της πλατείας στέκεται η στήλη με τη Μήδεια και το χρυσόμαλλο δέρας, ενώ ένα ακόμη κτήριο νεοαναγεννησιακού ρυθμού συμπληρώνει το “παζλ” μπροστά από το ψηλό ξενοδοχείο με την ενσωματωμένη ρόδα στη γωνία του.

Ένα κοντινό πλάνο από την ενσωματωμένη ρόδα επιβεβαιώνει με το δικό του μοναδικό τρόπο το μεγαλείο της μηχανικής σχεδίασης και κατασκευής. Εκατό μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας οι οκτώ καμπίνες επιτρέπουν απρόσκοπτη θέα προς την ανατολή, το βορρά και το νότο. Δεν τη βλέπουμε να γυρνάει, δεν έχει μπει σε λειτουργία μέχρι σήμερα.

Στη σύντομη παραμονή μας στη πλατεία θαυμάζουμε την αρχιτεκτονική μίξη των κατασκευών γύρω μας, αισθανόμενοι ότι είμαστε σε κάποια μεγάλη πόλη της κεντρικής Ευρώπης. Το επιχρυσωμένο άγαλμα της Μήδειας ύψους 130 μέτρων η οποία κρατάει το χρυσόμαλλο δέρας του κριαριού στο δεξί της χέρι, έχει μόλις είκοσι χρόνια ζωής στην πλατεία. Μήδεια και Ιάσονας, αργοναυτική εκστρατεία, χρυσή προβιά, μαγεία, Άψυρτος και Αιήτης, Κρέοντας και Γλαύκη, παιδοκτονία (ή όχι; ), έρωτας και τραγωδία, όλα δοσμένα με ένα αριστουργηματικό τρόπο από τον αρχαίο τραγωδό Ευριπίδη μέσα από το κορυφαίο έργο του, τη Μήδεια.

Μια μικρή γεύση οπτικής εικόνας σε κίνηση:

Δίπλα στην Πλατεία της Ευρώπης βρίσκεται η Πλατεία Θεάτρου η οποία πήρε το όνομά της από το Κρατικό Θέατρο Δράματος που βρίσκεται στη μία πλευρά της. Το κτήριο κατασκευάστηκε τη δεκαετία του ‘60 του προηγούμενου αιώνα με νεοκλασικά στοιχεία και κύριοχαρακτηριστικό τους επιχρυσωμένους κίονες κορινθιακού ρυθμού. Μπροστά από το θέατρο βρίσκεται η πλατεία η οποία είναι γεμάτη από καταπράσινα παρτέρια και από ένα επιβλητικό συντριβάνι όπου κυρίαρχο είναι το επιχρυσωμένο άγαλμα του Ποσειδώνα με την τρίαινά του. Οι τέσσερις γυμνόστηθες γοργόνες στη βάση του αγάλματος δεν περνάνε απαρατήρητες αφού από τα στήθη τους τρέχει νερό (το διάβασα, δεν το είδαμε). Το σύμπλεγμα συμπληρώνουν έρωτες και κοχύλια.

Έχουμε ήδη πάρει το δρόμο της εξόδου από την πόλη. Περνάμε από το εμπορικό λιμάνι αλλά δεν καταφέρνουμε να σταματήσουμε γιατί η κυκλοφορία είναι απερίγραπτη. Σταματάμε όμως λίγο πιο πέρα, σε ένα παλιό σοβιετικό σταθμό διάσωσης, δίπλα σε μία αμμώδη παραλία με ένα μικρό λιμενοβραχίονα και μια τοιχογραφία μιας τεράστιας φάλαινας. Στα δεξιά φαίνεται η εγκατάσταση μιας ψαροταβέρνας. Η μετάφραση της σιδερένιας ανάγλυφης πινακίδας είναι κάπως έτσι:

Προκυμαία Αρ. 176
Ένωση Ερασιτεχνών Ψαράδων
Λέσχη «Δελφίνι»
Ένωση Ερασιτεχνών Αλιέων 1957
​

Έχοντας φύγει πλέον από την πόλη, μια τελευταία στάση απέναντι από το παραλιακό μέτωπο με τους ουρανοξύστες, επιβάλλεται, για να δούμε από μακριά ότι περπατήσαμε το προηγούμενο απόγευμα και το σημερινό πρωινό. Έχοντας τον ήλιο πίσω μας, μπροστά στα μάτια μας ξετυλίγεται όλο το παζλ των πολλών και διαφορετικών αρχιτεκτονικών κατασκευών.

Από εδώ και πέρα το Μπατούμι αρχίζει να χάνεται σταδιακά όσο απομακρυνόμαστε από αυτό ώσπου κάποια στιγμή “εξαφανίζεται” και το ψηλότερο ορόσημο του παραλιακού μετώπου, το κτήριο με τη ρόδα και τις καμπίνες. Συνεχίζουμε ακάθεκτοι το δρόμο μας δίπλα στη θάλασσα μέχρι να χαθούμε στην ενδοχώρα.

Η κατάσταση του οδοστρώματος είναι σχετικά καλή και τίποτα δεν προμηνύει αυτό που θα ακολουθήσει μπαίνοντας στις οροσειρές του Καυκάσου. Αφήνουμε στα δεξιά μας την λίμνη Paliastomi. Στο βάθος μακριά ξεχωρίζει το έντονο λευκό και έτσι αναδεικνύεται ο ορεινός όγκος που φιλοξενεί το χιόνι. Το ίδιο το βουνό, όπως και το άλλο που βρίσκεται μπροστά του ίσα που διακρίνονται, απόρροια της νύχτας και της ομίχλης που έχει απομείνει. Ο ήλιος δεν έχει δείξει τα δόντια του ακόμη… Το πράσινο χαλί και η συστάδα των δέντρων μας “κλείνουν” το μάτι θυμίζοντας μας ότι βρισκόμαστε στις αρχές της άνοιξης.

Η φωτογραφία πάρθηκε μέσα από το αυτοκίνητο γιαυτό εμφανίζεται μια μαύρη γραμμή στο κάτω μέρος την οποία αφήνω για την ...ιστορία!

Δίπλα στη λίμνη υψώνεται ένα σοβιετικό μνημείο μνήμης για τους νεκρούς του Β΄ΠΠ της περιοχής και του ομώνυμου χωριoύ με το όνομα Poti. Μεγάλα κύματα μετασχηματίζονται σε χέρια που προστατεύουν το γυμνό σώμα του νεαρού που κρατάει ένα κλαδί δάφνης. Η φωτογράφηση έγινε καθ’οδόν γιαυτό είναι και μισή.

Περνάμε δίπλα από το Poti το οποίο ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. από αποίκους της αρχαίας ελληνικής πόλης της Μιλήτου. Τα διώροφα σπίτια έχουν μια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική όπου δεσπόζει η μεγάλη σκάλα προς τον πάνω όροφο. Από εδώ και πέρα αυτά θα είναι ο κανόνας, μαζί με πολυκατοικίες παλιότερες και νεώτερες. Και φυσικά δεν είναι δυνατό να απουσιάζει ακόμη ένας ναός, του Αγίου Νικολάου αυτή τη φορά αφού είμαστε ακόμη δίπλα στη θάλασσα.

Η περιοχή έχει έντονη εμπορική δραστηριότητα. Μεγάλα φορτηγά κινούνται στο δρόμο, τρένα μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια ή υγρά προϊόντα, γερανογέφυρες και χώροι αποθήκευσης έγχρωμων “κουτιών” φτιάχνουν ένα σκηνικό με έντονη δραστηριότητα. Περνάμε πάνω από τη γέφυρα που διασχίζει τον ποταμό Rioni η οποία είναι στην κορυφή του φράγματος.

Κινούμενοι πλέον στην ενδοχώρα, πριν και μετά τη γέφυρα του ποταμού, διασχίζουμε έναν υπέροχο δρόμο με πανύψηλα δέντρα και στις δύο πλευρές του όπου οι αισθήσεις χαλαρώνουν και απολαμβάνουν τα δώρα της φύσης.

Ένα μικρό βίντeο:

Από τη γέφυρα μέχρι την πόλη Senaki ο δρόμος είναι μια μακριά ευθεία με δέντρα αριστερά και δεξιά του. Κάποια στιγμή στρίβουμε προς το Khobi για να συνεχίζουμε προς τα βόρεια. Ο δρόμος γίνεται πιο επαρχιακός. Χωρικοί πάνω σε κάρα που σέρνει ένα άλογο, ξύλινα δίπατα σπίτια, γουρούνια ελεύθερα στο δρόμο είναι τα κομμάτια του παζλ. Σημειώνω ότι εντύπωση μας κάνουν τα πολλά ελεύθερα γουρούνια κάθε μεγέθους που κινούνται στο δρόμο, πολύ περισσότερα από αγελάδες που βλέπαμε μέχρι τώρα στις υπόλοιπες περιοχές όταν περνούσαμε μέσα από κάποιο χωριό.

Ο χιονισμένος Καύκασος έρχεται πιο κοντά μας ή εμείς πλησιάζουμε σε αυτόν. Όπως και να το δεις δεν αλλάζει η ομορφιά της εικόνας. Το λευκό χιόνι στα ψηλά, οι γκρίζοι όγκοι πιο κάτω, η μεγάλη ευθεία με τα δέντρα και τις κολώνες φωτισμού και τα λιγοστά αυτοκίνητα που πάνε κι έρχονται. Μια εικόνα που τροφοδοτεί τις αισθήσεις και μεγαλώνει την ανυπομονησία για τον τελικό προορισμό.

Ο δρόμος αυτός οδηγεί στην επόμενη μεγάλη πόλη του οδοιπορικού μας, το Ζουγκντίντι (ზუგდიდი), την κύρια πόλη της επαρχίας Semegrelo, η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στα “σύνορα” με την Αμπχαζία. Κύριο αξιοθέατο της πόλης είναι το σύμπλεγμα κτηρίων το οποίο φέρει το όνομα Παλάτι Νταντιάνι (დადიანების სასახლე). Μέσα στο παλάτι υπάρχει ένας μεγάαααλος πίνακας με το γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας Dadiani. Από αυτόν μαθαίνουμε ότι το σόι τους αρχίζει να εμφανίζεται γύρω στον 8ο αιώνα με πρώτη καταγραφή την βασίλισσα Ταμάρ.

Έξω από το παλάτι, μπροστά από μία καταπράσινη πλατεία συναντάμε ένα Μνημείο αφιερωμένο στον πόλεμο της Αμπχαζίας μετά την ανεξαρτητοποίηση της Γεωργίας από τη Σοβιετική Ένωση. Εντός του συμπλέγματος βλέπουμε το επιβλητικό παλάτι της Αικατερίνης Νταντιάνι, ένα μικρότερο παλάτι του Νίκο Νταντιάνι, την εκκλησία του παλατιού κι ένα βοτανικό κήπο.

Το κεντρικό παλάτι το οποίο κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα για να μείνει η πριγκίπισσα Αικατερίνη Νταντιάνι. Το βασίλειο μόλις είχε καταργηθεί αφού η περιοχή περνάει στον έλεγχο της τσαρικής αυτοκρατορίας.

Δίπλα στο κεντρικό παλάτι βρίσκεται η απλοϊκή Εκκλησία των Βλαχερνών, γεωργιανής αρχιτεκτονικής, φυσικά.

Ένας γάμος έχει ήδη διεξαχθεί και το ζευγάρι βγάζει τις απαραίτητες αναμνηστικές φωτογραφίες. Φωτογραφίζουμε κι εμείς διακριτικά και μπαίνουμε στο κεντρικό παλάτι το οποίο στεγάζει το Κρατικό Ιστορικό και Εθνογραφικό Μουσείο της πόλης.

Το μουσείο είναι πλούσιο σε εκθέματα δοσμένα μέσα από την πολυτέλεια των χώρων του. 40.000 εκθέματα βρίσκονται εδώ. Ανάμεσα στα πολλά αντικείμενα που βλέπουμε περνώντας από το ένα δωμάτιο στο άλλο, από τον ένα όροφο στον άλλο, είναι το Σεντόνι της Παναγίας. Στην επεξηγηματική επιγραφή που υπάρχει δίπλα του διαβάζουμε για τα διαφορετικά αφηγήματα της παρουσίας του στο παλάτι και στην κατοχή της οικογένειας Νταντιάνι. Το ένα αφήγημα ισχυρίζεται ότι το σεντόνι έφτασε από την Κωνσταντινούπολη τον 8ο αιώνα την περίοδο της Εικονομαχίας. Το άλλο αφήγημα, το οποίο προέρχεται από καθολικές πηγές, λέει ότι το σεντόνι έφτασε τον 15ο αιώνα μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους. Πολλά αφηγήματα ακόμη ισχυρίζονται διάφορα σχετικά με το σεντόνι και η αλήθεια είναι στα χέρια της ιστορικής έρευνας.

Ανάμεσα στα εκθέματα υπάρχουν πολλά αντικείμενα του γνωστού μας Ναπολέοντα Βοναπάρτη της Γαλλίας. Οι οικογένειες Νταντιάνι και Ναπολέοντα είχαν δεσμούς συγγένειας αφού η κόρη του πρίγκιπα Δαβίδ των Νταντιάνι παντρεύτηκε τον ανιψιό του Ναπολέοντα. Το γεγονός αυτό επέτρεψε, στο πέρασμα του χρόνου, να διασωθούν πολλά προσωπικά αντικείμενα της γαλλικής αυτοκρατορικής οικογένειας και να βρίσκονται σε αυτό παλάτι.

Αξιοσημείωτο επίσης είναι το γεγονός ότι νεώτερο μέλος της οικογένειας Νταντιάνι, ο πρίγκιπας Andria, υπήρξε γνωστός σκακιστής της εποχής ο οποίος διοργάνωνε και ελάμβανε μέρος σε ιδιωτικά σκακιστικά τουρνουά και μάλιστα έγραψε βιβλίο με περισσότερες από 100 παρτίδες του. Στη φωτογραφία φαίνεται ένα από τα βραβεία που πήρε από τη συμμετοχή του στο τουρνουά του Μιλάνου το 1906.

Συνεχίζουμε το ταξίδι μας χωρίς να επισκεφτούμε το Παλάτι του Νίκο το οποίο φιλοξενούσε έκθεση έργων ζωγραφικής. Κάνουμε μια μικρή παράκαμψη κατευθυνόμενοι στο συνοριακό πέρασμα με την Αμπχαζία. Σε μια διασταύρωση κοντά στο χωριό Rukhi πέφτουμε πάνω σε μια “ξεχασμένη” σοβιετική ψηφιδωτή τοιχογραφία σε αρκετά καλή κατάσταση. Με έντονους χρωματισμούς απεικονίζεται η πορεία ιππέων πάνω στα άλογα τους ενώ δεν φαίνεται να υπάρχουν όπλα ή άλλος στρατιωτικός εξοπλισμός. Ίσως να πρόκειται για αναπαράσταση κάποιας ιπποδρομίας αλλά έτσι κι αλλιώς το θέμα αναδεικνύει την ιδιαίτερη σχέση των ντόπιων της περιοχής με τα άλογα.

Λίγο πιο πέρα συναντάμε τα ερείπια ενός κάστρου αφημένου στην τύχη του. Μια επιγραφή στην είσοδο δεν διαβάζεται. Εντυπωσιακό είναι το ύψος των εξωτερικών τειχών, τουλάχιστον όσων έχουν απομείνει, που πρέπει να φτάνει τα δώδεκα μέτρα. Δίπλα από το κάστρο περνάει ο ποταμός Rukhi ενώ στη δυτική πλευρά βρίσκεται ένα μνημείο αφιερωμένο στους Γερμανούς αιχμαλώτους πολέμους (του Β΄ΠΠ) που πέθαναν κατασκευάζοντας μια γέφυρα στον ποταμό Enguri.

Βρισκόμαστε οριακά στα σύνορα με την Αμπχαζία. Ένα ρωσικό φυλάκιο κάνει την εμφάνισή του μετά το μνημείο, κάνουμε αναστροφή και φεύγουμε...

...φτάνοντας στο συνοριακό πέρασμα. Πολλά αυτοκίνητα περιμένουν να περάσουν ενώ οι επιβάτες των λεωφορείων αποβιβάζονται περνώντας με τα πόδια στην απέναντι πλευρά όπου τους περιμένει άλλο λεωφορείο για να τους παραλάβει. Υποθέτω ότι το πέρασμα επιτρέπεται μόνο στους κατοίκους των γειτονικών χωριών από αποκόπηκαν μετά το τέλος του πολέμου. Αφήνω το αυτοκίνητο κοντά στον έκπληκτο άντρα της γεωργιανής αστυνομίας και τον πλησιάζω. Τον ρωτάω πως μπορώ να περάσω και να πάω στην Αμπχαζία. Δεν καταλαβαίνει. Του λέω ότι είμαστε τουρίστες που ταξιδεύουμε στη χώρα του και θέλουμε να συνεχίσουμε. Τα νεύρα του γίνονται τσατάλια. Στα ρώσικα μας λέει ότι δεν επιτρέπεται η είσοδος και πρέπει να φύγουμε. Δεν το συζητάμε άλλο. Αρκετά νευρίασε, δεν θέλω να μάθω τι μπορεί να κάνει. Η αποστολή έφτασε στο τέλος της. Ήξερα ότι απαγορεύεται το πέρασμα στην Αμπχαζία από την Γεωργία. Απλά θέλησα να το επιβεβαιώσω “τρολάροντας” λιγουλάκι τους ανθρώπους των συνόρων.

Κάνουμε αναστροφή και συνεχίζουμε μέχρι την επόμενη τυχαία στάση μας για καφέ και νερό. Μπαίνουμε σε ένα παράδρομο του κύριου δρόμου, στο μικρό χωριό Zeda Etseri και πέφτουμε πάνω σε ένα εγκαταλελειμμένο σχολείο με την δική του σοβιετική ψηφιδωτή τοιχογραφία με έντονα χρώματα πορτοκαλί και γαλάζια.

Μερικά χιλιόμετρα πάνω στο δρόμο ακόμη ένα Μνημείο Πεσόντων του Β΄ΠΠ όπου κυριαρχούν οι φωτογραφίες των νεκρών και τα σύμβολα του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Ακόμη μερικά χιλιόμετρα και σταματάμε σε μία καλαίσθητη καντίνα, σχεδόν στη μέση του πουθενά. Η ευγενέστατη γεωργιανή που δεν ξέρει αγγλικά και μιλάει μόνο ρώσικα μας έφτιαξε ένα πολύ καλό καφέ το οποίο απολαμβάνουμε παρατηρώντας γουρούνια και γελάδες να κάνουν τη βόλτα τους. Εδώ τελειώνει και το ομαλό οδόστρωμα ενώ από εδώ και πέρα ξεκινάει το “μαρτύριο” της ανάβασης του βουνού μέχρι τη Mestia.

Ο δρόμος απλώνεται μέσα στη χαράδρα που σχηματίζουν οι κοιλότητες της οροσειράς, δίπλα στον ποταμό Enguri. Κοιτάζοντας προς τα πίσω οι πλαγιές είναι καταπράσινες, κοιτάζοντας μπροστά τα φύλλα των δέντρων μόλις που ξεμυτίζουν από τα μάτια που ανοίγουν μετά το μακρύ λήθαργο του χειμώνα ενώ από τις κορυφές έχει περάσει πλούσιο το πινέλο του ζωγράφου αφήνοντας το χρώμα που δεν είναι χρώμα! Ο ποταμός Enguri μας συντροφεύει μέχρι τον τελικό προορισμό της ημέρας χαρίζοντας μας απίστευτες εικόνες με πλούσια λαμπυρίσματα και ανακλάσεις του λαμπρού ήλιου πασπαλισμένες με πολλές δόσεις από τις σκιές των φυλλωμάτων και των απότομων γυρισμάτων της βουνίσιας κατεβασιάς. Έχουμε ήδη μπει στην περιοχή των Svaneti και στο ομώνυμο Εθνικό Πάρκο. Άφθονο το νερό που κυλάει στο ποτάμι το οποίο ξεκινάει από την περιοχή που βρίσκεται το σβανετιανό χωριό Ushguli και ενισχύεται από τους ζωντανούς καταρράκτες που συναντάμε σχεδόν σε κάθε μεγάλη στροφή του δρόμου. Το νερό πάντα βρίσκει τον τρόπο να κυλάει ελεύθερο και όπου παρεμποδίζεται γίνεται οργή έτοιμη να συμπαρασύρει ότι βρίσκει μπροστά του. Σε κοιλάδες και σε πεδιάδες, από ψηλά σημεία ή από πιο χαμηλά σκαλοπάτια του εδάφους, η αέναη πορεία του προς τη μήτρα της ζωής, τη θάλασσα, δεν μπορεί να διακοπεί.

Θαυμαστά τα έργα της φύσης, λιγότερα θαυμαστά τα έργα των ανθρώπων σε βαθμό επικινδυνότητας. Δεν είναι υπερβολή να τολμήσω μια σύγκριση με τους δρόμους μιας παράλληλης ιστορίας που γράφεται για το Πακιστάν. Το τρύπιο ασφαλτοστρωμένο οδόστρωμα εναλλάσσεται με το χωματόδρομο. Η περιοχή έχει αρχίσει και προσελκύει τουρίστες και ταξιδιώτες αλλά τα έργα για την βελτίωση της πρόσβασης κινούνται στους δικούς τους αργούς χρόνους. Σε πολλά σημεία ογκόλιθοι έχουν αποκολληθεί από τις πλαγιές με αποτέλεσμα να στενεύουν το πέρασμα και να καταστρέφουν ότι προηγούμενα έχει φτιαχτεί.

Η περιοχή των Svaneti ήταν σχετικά αποκομμένη από την υπόλοιπη χώρα αλλά και ένα φυσικό οχυρό και αποθετήριο πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς. Τα τραχιά χαρακτηριστικά των πλαγιών που ανεβαίνουν και κατεβαίνουν απότομα, οι κατολισθήσεις εξαιτίας της σαθρότητας του εδάφους, η μερική αδιαφορία για σύνδεση του χθες με το σήμερα, συμβάλουν με τον τρόπο τους στη δημιουργία ενός συναισθήματος “απάτητης” περιοχής. Ο δρόμος περνάει μέσα από το βουνό σε πάρα πολλά σημεία του. Σήραγγες που έχουν δημιουργηθεί στο πρόσφατο σοβιετικό παρελθόν, χωρίς κανένα φωτισμό και σήμανση χρειάζονται επειγόντως σύγχρονη ανθρώπινη επέμβαση. Σε κάποιες σήραγγες περνάμε πάνω από χωματόδρομο, σε κάποιες άλλες οι λακκούβες κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Πολλά τα γεφύρια που εναλλάσσουν το ποτάμι με το δρόμο.

Μετά τη γέφυρα:

Συνεχίζουμε την πορεία μας προσέχοντας την επόμενη στροφή, το επόμενο γεφύρι, την επόμενη σήραγγα. Ότι έχω περιγράψει για την κατάσταση του δρόμου καταγράφεται απλά ως “μικρές” δυσκολίες οι οποίες αντισταθμίζονται από τα πλούσια συναισθήματα που δημιουργούνται από την σιωπηρή αλλά όμορφη αγριότητα μέσα στην οποία κινούμαστε.

Ο δρόμος κινείται σαν φίδι:

Πλησιάζουμε στο κέντρο της περιοχής, εκεί όπου αναπτύσσονται μεγαλύτεροι οικισμοί και χωριά, πάντα μέσα στην κοιλάδα που σχηματίζεται από δύο αντικριστές πλαγιές. “Η γνώση είναι ελευθερία” γράφει το κάδρο φωτογράφισης και θα συμφωνήσω με χέρια και με πόδια.

Η περιοχή Σβανέτι φιλοξενεί έναν αρχέγονο λαό με δική του γλώσσα, έθιμα και κοσμοθεωρία ο οποίος έγινε γνωστός μέσα από περιγραφές αρχαίων ταξιδευτών. Ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων, του 1ου αιώνα π.Χ. σε ένα από τα βιβλία του γράφει: “Οι Σβάνοι ίσως ξεπερνούν όλες τις άλλες φυλές σε δύναμη και ανδρεία. Κυρίαρχοι της γύρω χώρας τους, κατοικούν στις ψηλότερες κορυφές του Καυκάσου πάνω από τη Διοσκουρία. Έχουν έναν βασιλιά και ένα συμβούλιο τριακοσίων. Λέγεται ότι μπορούν να συγκεντρώσουν έναν στρατό διακοσίων χιλιάδων, καθώς κάθε άνδρας ανάμεσά τους είναι πολεμιστής... Στη γη τους, ορεινοί χείμαρροι μεταφέρουν κόκκους χρυσού, τους οποίους οι ιθαγενείς συλλέγουν με τρίχωμα τοποθετημένο σε γούρνες - μια ιστορία που γέννησε τον θρύλο του Χρυσόμαλλου Δέρατος. Τα βέλη τους είναι καρφωμένα με ένα τρομερό δηλητήριο, που λέγεται ότι προκαλεί πόνο ακόμη και από την ίδια τη μυρωδιά”.

Σχεδόν κάθε κατοικία έχει τον δικό της Πύργο Σβαν οι οποίοι κατασκευάστηκαν μεταξύ 8ου και 13ου αιώνα για προστασία από τις επιδρομές και ίσως μοιάζουν με τους αντίστοιχους της Μάνης.

Διασχίζουμε το χωριό Latali, έναν από τους πρώτους οικισμούς της κοιλάδας στην οποία έχουμε κατέβει. Ο πρώτος οχυρωματικός πύργος κάνει την εμφάνισή του μαζί με γελάδια που αδιαφορούν για την παρουσία μας.

Κόβουμε ταχύτητα για να μπορέσουμε να ρουφήξουμε κάθε παράξενη ομορφιά που μας προσφέρεται. Πέτρινοι πύργοι υψώνονται μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι μας. Ακατέργαστη αρχαϊκή ομορφιά συνεχίζει την πορεία της στο χρόνο με λιγοστές επιρροές από το σημερινό κόσμο, τουλάχιστον μέχρι τώρα.

Βρισκόμαστε πλέον στη Mestia όπου στην είσοδό τους μας καλωσορίζουν πύργοι, εκκλησίες, χαμηλά σπίτια ενώ στο βάθος οι χιονισμένες κορυφές μας κλείνουν το μάτι. Το χωριό είναι καθαρό από χιόνια και αυτό μας χαροποιεί ιδιαίτερα.

Η ώρα έχει πάει έξι το απόγευμα ενώ το βουνό αρχίσαμε να το ανεβαίνουμε γύρω στις τρεις το μεσημέρι. Διαδρομή 120 χιλιομέτρων την κάναμε σε τρεις ώρες περίπου, όχι και άσχημα εάν συνυπολογίσουμε τις πολλές στάσεις.

Η Mestia είναι το πολιτιστικό και ιστορικό κέντρο της περιοχής του Svaneti. Σε υψόμετρο μόλις 1500 μέτρων φαίνεται να έχει κρατήσει τη γραφικότητα της.

Ψάχνουμε και βρίσκουμε το κατάλυμα που θα περάσουμε το κρύο βράδυ. Ένα παλιό αρχοντόσπιτο έχει μετατραπεί σε ξενοδοχείο μερικών καλόγουστων δωματίων. Είμαστε οι μοναδικοί επισκέπτες αλλά το σαββατοκύριακο που ακολουθεί θα γεμίσει. Σε λίγο θα ξεκινήσει η καλοκαιρινή περίοδος όπου το χωριό θα γεμίσει κόσμο, όπως μας πληροφορεί η ιδιοκτήτρια.

Αφήνουμε τα πράγματα και ξεκινάμε για μια πρώτη επαφή με το χωριό προσπαθώντας να προλάβουμε τον ήλιο και το φως του πριν μας εγκαταλείψει. Ήδη έχει μετακινηθεί στην απέναντι πλαγιά αφήνοντας χώρο για τη σκιά που απλώνεται πάνω από το χωριό και τα σπίτια του. Δύο ποτάμια συναντιούνται εδώ, ο ποταμός Mestiachala ενώνεται με τον ποταμό Mulkhra ο οποίος κατηφορίζει και ενσωματώνεται στο μεγάλο ποτάμι της περιοχής, τον Enguri.

Τα σπίτια έχουν κόκκινες σκεπές από λαμαρίνα ενώ οι πύργοι είναι παντού και γύρω μας. Το χωριό έχει ένα μεγάλο κεντρικό δρόμο που το διασχίζει, παράλληλα με τα ποτάμια του.

Στην κεντρική πλατεία, μπροστά από ένα ξύλινο κτήριο, βλέπουμε ένα περίτεχνο μεταλλικό άγαλμα της βασίλισσας Tamar πάνω σε ένα άλογο.

Λίγο πιο πέρα ένα σύγχρονο κτήριο με ένα μεγάλο ρολόι στεγάζει δημοτικές υπηρεσίες. Βαδίζουμε μέχρι την είσοδο σχεδόν του χωριού, προς τα δυτικά, παρατηρώντας και κρατώντας στη μνήμη οτι αξίζει να κρατηθεί.

Κάποια στιγμή, όπως γίνεται σε αντίστοιχες στιγμές σε κάθε ταξίδι, συνειδητοποιούμε ότι από το πρωί δεν έχουμε φάει τίποτε περισσότερο από ένα χατσαπούρι κάπου σε ένα φούρνο πριν το Zugdidi. Παίρνουμε τον δρόμο της επιστροφής αναζητώντας ένα τοπικό εστιατόριο. Ανάμεσα σε δύο που είναι μπροστά μας κάνουμε α-μπε-μπα-μπλομ και ο κλήρος πέφτει στο Vichnashi που αυτοπροσδιορίζεται ως family kitchen. “Κρυμμένο” λίγο πιο πίσω από το δρόμο και τα διπλανά του κτήρια μας ξεγελάει με την πρώτη ματιά, αλλά το τελικό αποτέλεσμα ξεπερνάει κάθε προσδοκία.

Δοκιμάζουμε Kudbari (კუბდარი), παραδοσιακή πίτα της περιοχής, εγγεγραμμένη στη λίστα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γεωργίας. Ζύμη ψωμιού γεμιστή με σιγοβρασμένο κρέας πρόβατου και πολλά κρεμμύδια, πασπαλισμένα με το έντονης γεύσης αλάτι Σβαν, ένα μίγμα αλατιού και μπαχαρικών.

Ostri (ოსტრო) λέγεται το περιεχόμενο του πήλινου σκεύους και δεν είναι άλλο από τρυφερό μοσχάρι που λιώνει πολύ εύκολα μέσα σε κόκκινη καυτερή σάλτσα, σε γεύση και θερμοκρασία.

Το συνοδευτικό είναι Tashmijabi (თაშმიჯაბი), ένα γευστικότατο μίγμα πατάτας και τοπικού παραδοσιακού τυριού sulguni, το οποίο επίσης περιλαμβάνεται στη λίστα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Οι γεύσεις είναι έντονες και μοναδικές. Φεύγουμε αγοράζοντας αλάτι Svan το οποίο μεταφέρουμε πίσω στην Ελλάδα και χρησιμοποιούμε με κάθε ευκαιρία.

Στον ίδιο δρόμο λίγα μέτρα πιο πέρα προς το ξενοδοχείο βρίσκεται η “έκπληξη” της σημερινής ημέρας την οποία κλείνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Cinema Dede και Local Movie γράφουν οι επιγραφές πάνω από την είσοδο. Ένας ιδιαίτερος κινηματογράφος σε ένα “απομακρυσμένο” χωριό δεν είναι κάτι που περνάει απαρατήρητο. Δεν το σκεφτόμαστε και πολύ, μπαίνουμε μέσα, βγάζουμε εισιτήρια και περιμένουμε να ξεκινήσει το έργο το οποίο έχει τον ίδιο τίτλο με τον χώρο. Η προβολή γίνεται στο υπόγειο, με λιγοστές καρέκλες, μια πάνινη μικρή οθόνη, ένα laptop κι ένα projector. Για το κρύο που επικρατεί στο χώρο μας δίνουν κουβέρτες για τα πόδια. Εμείς κι ένα ακόμη ζευγάρι νεαρότερης ηλικίας είμαστε οι μοναδικοί θεατές. Μπαίνουμε πολύ γρήγορα στην πλοκή του έργου και παρακολουθούμε μέχρι τέλους χωρίς να “βαρεθούμε”.

Η ταινία λέγεται Dede και παίζεται συνέχεια κάθε μέρα σε τρεις προβολές τα τελευταία επτά χρόνια όπως πληροφορεί η πινακίδα. Μετά την προβολή φεύγουμε γοητευμένοι από αυτό που είδαμε. Η ταινία είναι ένας ύμνος για την τοπική κοινωνία και την θέση της γυναίκας και του άντρα οι οποίοι πρέπει να ακολουθούν πιστά τις παραδόσεις με κάθε κόστος. Η σκηνοθέτης, Mariam Khatchvani γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ushguli, γειτονικό χωριό της Mestia. Οι διάλογοι είναι στην τοπική γλώσσα της περιοχής ενώ η ιστορία διαδραματίζεται χρονικά την εποχή μετά τον πόλεμο της Αμπχαζίας.

Μέσα από μια ιστορία έρωτα και αγάπης ξετυλίγεται μπροστά μας όλη η αυστηρή και αυταρχική παράδοση της πατριαρχικής κοινωνίας των χωριών Svaneti. Οι προκαταλήψεις, ο σύγχρονος θεός των χριστιανών σε συνδυασμό με τα αρχέγονα πνεύματα των προγόνων που εξακολουθούν να καθορίζουν πράγματα και καταστάσεις, το συμβούλιο των γερόντων, τα φτωχικά σπίτια “εξαφανισμένα” κάτω από τόνους χιόνι, το έγκλημα τιμής που είναι αποδεκτό και απαραίτητο, η γυναίκα που επαναστατεί και ζει πρόσκαιρα την ελευθερία της αλλά στο τέλος καταρρέει, είναι σκηνές που χαράζονται στη μνήμη. Δεν έχει σημασία εάν σε αγαπάει και σε θέλει μια γυναίκα, σημασία έχει να την αγαπάς και να την θέλεις εσύ. Έτσι μπορούμε να την κλέψουμε! Με αυτό τον διάλογο ξεκινάει η ταινία ανάμεσα στους δύο στρατιώτες που γυρνάνε από τον πόλεμο. Οι φωτογραφικές σκηνές στα βουνά του Καυκάσου σε συνδυασμό με την επιλογή της μουσικής διαμορφώνουν ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα.

Η ταινία έχει λάβει αρκετά βραβεία σε διάφορα φεστιβάλ. Αξίζει να δείτε το trailer και ίσως όλη την ταινία εάν μπορέσει να βρεθεί. Για εμάς η ημέρα που ξεκίνησε στο Batumi και τη θάλασσα κλείνει στα άγρια βουνά του Καυκάσου με ότι πιο ωραίο, με μια ταινία τέχνης!

 

[YiannisTS]

Ημέρα 10η: Ushguli (უშგული) και Kutaisi (ქუთაისი)

Βουνά ψηλά, βουνά ισκιερά, βουνά
γυμνά, βουνά πρασινισμένα,
μικρός αν είμαι, αισθήματα τρανά
γεννάτε μέσα μου και ταιριασμένα!

Μιας εποχής πανάρχαιας, μιας χρυσής,
σβηστής, με τρώγ’ η ενθύμηση κι η ελπίδα·
μου φαίνεται, βουνά, πως είστε εσείς
η πρώτη και η μεγάλη μου πατρίδα.
(Κωστής Παλαμάς, Το τραγούδι των βουνών)

Πρωινό ξύπνημα στη χώρα των Σβάνων, σε ένα κατάλυμα που είμαστε οι μοναδικοί επισκέπτες του για μία νύχτα. Σκέφτομαι πως θα μπορούσαμε να μείνουμε και παραπάνω, μία ημέρα, μία εβδομάδα, ένα μήνα, ποιος ξέρει! Η χθεσινή ταινία μας μετέφερε σε μια εποχή δύσκολη και άγρια όπου ο άνθρωπος έπρεπε να συμφιλιωθεί με τη φύση και τα έργα της για να μπορέσει να επιβιώσει. Πολλές φορές έπρεπε να σταθεί απέναντι στις δικές του προκαταλήψεις του και να πάει ένα βήμα πιο κάτω. Το σημερινό χωριό έχει ανοίξει τις “πύλες” του στους πεδινούς ανθρώπους των πόλεων και της θάλασσας, δρόμοι καινούργιοι ανοίγονται, πύργοι συντηρούνται για να παραμείνουν στη ζωή και να “πουληθούν” ως παράδοση στα ανυπόμονα μάτια που ψάχνουν να μάθουν. Ένα απόγευμα και ένα πρωινό δεν είναι αρκετός χρόνος για να γνωρίσει κάποιος ένα μέρος με τόσο βαριά ιστορία, μέσα σε μία από τις μεγαλύτερες οροσειρές του πλανήτη μας. Ένα απόγευμα και ένα πρωινό δεν μας επιτρέπουν να σχηματίσουμε αρνητικά συναισθήματα, όλα γύρω μας είναι τόσο "αυθεντικά" και τόσο δεμένα με τα βουνά και τα ποτάμια.

Ο ήλιος μόλις αρχίζει και ξεπροβάλει από τα αριστερά μας, κάπου πίσω από μια κορυφή του Καυκάσου άγνωστη σε εμάς. Η θερμοκρασία είναι χαμηλή. Από το ξύλινο μπαλκόνι του δωματίου, το οποίο κοιτάει νότια, ανοίγεται μπροστά μας ένα μέρος από τη Mestia ενώ μια περίεργη γαλήνη κυριαρχεί. Δυο πύργοι δεν μας αφήνουν να ξεχάσουμε που βρισκόμαστε.

Ξεκινάμε νωχελικά για το πρωινό σε ώρα που έχουμε συμφωνήσει με την ιδιοκτήτρια από την προηγούμενη ημέρα. Το τραπέζι είναι στρωμένο και τα πολλά καλούδια περιμένουν να τα απολαύσουμε. Την τιμητική τους έχουν οι μαρμελάδες και το μέλι.

Το κατάλυμα που μένουμε είναι ένα παλιό διώροφο σβανετιανό σπίτι το οποίο έχει ανακατασκευαστεί σε ανεξάρτητα δωμάτια για να δέχεται ταξιδιώτες. Τα ξύλινα μπαλκόνια και η ξύλινη στέγη είναι τα εμφανή χαρακτηριστικά του ενώ μας παραξενεύει ότι δεν διαθέτει δικό του πύργο. Στους τοίχους κρέμονται υφαντά με γεωργιανά σχέδια τα οποία προέρχονται κατευθείαν από τεχνοτροπίες του μεσαίωνα, όπως μας πληροφορεί η ιδιοκτήτρια. Ο Μεγάλος Καύκασος έχει αφεθεί στη λαμπρότητα του ήλιου ανακλώντας την εκθαμβωτική του λευκότητα. Χαιρετάμε και φεύγουμε για Ushguli και Kutaisi αφού πρώτα κάνουμε ένα πρωινό περπάτημα στη Mestia.

Είναι λίγο πριν τις δέκα το πρωί και κατευθυνόμαστε στο Σβανετιανό Μουσείο Ιστορίας και Εθνογραφίας. Οι υπάλληλοι παρακολουθούν μάλλον έκπληκτοι έναν τύπο και μια τύπισσα να περιμένουν να ανοίξει η είσοδος για να μπουν μέσα. Μοντέρνο "κυβιστικού" τύπου κτήριο με πολύ τσιμέντο, πέτρινη και ξύλινη επένδυση και μεγάλα παράθυρα. Στον εξωτερικό του χώρο μια υπαίθρια έκθεση ασπρόμαυρης φωτογραφίας μας απασχολεί μέχρι να ανοίξουν οι πόρτες.

Το Μουσείο είναι μια έκπληξη για εμάς! Καθαροί και οργανωμένοι χώροι σε κυκλική διάταξη με πλούσια επεξηγηματικές πινακίδες στα πολλά εκθέματα από την εποχή του χαλκού μέχρι και σήμερα. Ιδρυμένο το 1936 συγκεντρώνει στους χώρους του πάνω από 4000 σπάνια και πολύτιμα ιστορικά αντικείμενα. Πολύ διαφωτιστικός είναι ο χάρτης που απεικονίζει την διοικητική διαίρεση της περιοχής της Γεωργίας στον αρχαίο κόσμο. Δύο βασίλεια διαφαίνονται, της Κολχίδας το οποίο περιλαμβάνει και την περιοχή Σβανέτι, και της Ιβηρίας.

Μια μεγάλη σκάλα μας ανεβάζει στον 1ο όροφο όπου βρίσκονται τα εκθέματα. Οι πρώτες εικόνες μπροστά μας είναι οι μεγάλες προθήκες με τα χάλκινα κολχικά τσεκούρια, στιλέτα, αιχμές βέλων και σιδερένια μαχαίρια από την 1η χιλιετία π.Χ.

Πολύ ενδιαφέρουσα η συλλογή των νομισμάτων, όλα από την περιοχή, μέσω της οποίας αντιλαμβανόμαστε το πέρασμα διαφορετικών κατακτητών. Αρχαία Κολχίδα, Μέγας Αλέξανδρος, Βυζάντιο, Άραβες και Οθωμανοί και στο τέλος Ρώσοι έκαναν τη βόλτα τους και άφησαν το ανταλλακτικό τους μέσο.

Μοναδικές χριστιανικές εικόνες της μεσαιωνικής περιόδου, φτιαγμένες από ξεχωριστούς καλλιτέχνες της περιοχής. Έντονα εκφραστικά χαρακτηριστικά στα πρόσωπα των ανθρώπων της χριστιανικής παράδοσης περιπλέκονται με παγανιστικά στοιχεία του προχριστιανικού παρελθόντος ενοποιώντας παλιές και νέες θεότητες. Η σκηνή της χθεσινής ταινίας όπου οι γέροντες του χωριού μέσα στην εκκλησία καλούν τα πνεύματα των προγόνων τους σε βοήθεια είναι ακόμη χαραγμένη στη μνήμη, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές. Με τον ιδιαίτερο τρόπο τους οι λαϊκοί ζωγράφοι αποτύπωσαν την σχετική ή και απόλυτη απομόνωση της περιοχής από τον υπόλοιπο κόσμο.

Σπάνια εκκλησιαστικά χειρόγραφα φυλάσσονται και εκθέτονται στους χώρους του μουσείου. Παρά την απομόνωση και τον "βουκολικό" τρόπο ζωής φαίνεται ότι οι άνθρωποι κατάφεραν και ανάπτυξαν έντονη πολιτιστική δραστηριότητα.

Η απομόνωση της περιοχής και το δύσβατο των βουνών σε προηγούμενες εποχές συντέλεσαν έτσι ώστε η Mestia να αποτελέσει για χρόνια το φυσικό θησαυροφυλάκιο της χώρας. Εδώ μεταφέρονταν οι θησαυροί του βασιλείου όταν δέχονταν επίθεση από ξένους εισβολείς. Πολλοί από αυτούς έχουν παραμείνει στο μουσείο.

Ιδιαίτερα μουσικά όργανα, τοπικές ενδυμασίες και εργαλεία της καθημερινότητας μας συνδέουν με το παρελθόν των Σβάνων.

Αντίγραφο μεσαιωνικού έργου του 12ου αιώνα με θέμα το βασανιστήριο του Αγίου Γεωργίου στη γνωστή μας ρόδα.

Ακόμη μερικά αντίγραφα μεσαιωνικών χριστιανικών έργων τα οποία αντανακλούν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της γεωργιανής τοπικής τέχνης. Παναγία η Γαλακτοφορούσα, το Μαρτύριο του Αγίου Γεωργίου και οι Μυροφόρες μπροστά στον κενό τάφο του Χριστού.

Από τα μεγάλα παράθυρα του μουσείου η εικόνα του χωριού με τους πύργους του πάνω στην καταπράσινη πλαγιά ενώ στο βάθος ο Μεγάλος Καύκασος με τις κατάλευκες οροσειρές του είναι μια ανεπανάληπτη εμπειρία. Τελικά δεν είναι και τόσο χάλια η εποχή που επισκεπτόμαστε την Γεωργία! Πως και πότε θα ξαναδούμε τόσες κλιματικές αντιθέσεις μαζεμένες μαζί σε μια εικόνα;

Συνεχίζουμε το οδοιπορικό μας στο χωριό με μιά μικρή βόλτα στην καταπράσινη κεντρική του πλατεία η οποία δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο αφού το χωριό είναι κυριολεκτικά πνιγμένο στο πράσινο. Ανάμεσα στα άλλα ξεχωρίζει το μεγάλο χάλκινο άγαλμα της Βασίλισσας Ταμάρ της Μεγάλης καθισμένης πάνω σε ένα άλογο. Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα είναι αξιοθαύμαστο με έντονα γεωμετρικά στοιχεία της γεωργιανής παράδοσης. Αλλά το άλογο μου φέρνει περισσότερο σε αγελάδα παρά σε περήφανο στρατιωτικό ίππο. Ακόμη κι έτσι προσωπικά δεν με αφήνει αδιάφορο ενώ δημιουργούνται έντονα συναισθήματα περιέργειας και θαυμασμού.

“Γεμάτοι” πλέον από το χωριό και τα αξιοθέατα που είδαμε στο λίγο χρονικό διάστημα που παραμείναμε, παίρνουμε το δρόμο για το επόμενο χωριό των Σβάνων, το Ushguli. Η διαδρομή ξεχειλίζει από τοπία πρωτόγνωρης ομορφιάς. Μέσα στις κοιλάδες που σχηματίζονται από αντικριστές πλαγιές, χωριά, οικισμοί και μεμονωμένα σπίτια με το πύργο τους στέκουν για χρόνια στην ίδια θέση. Δίπλα στα παλιά πυργόσπιτα σύγχρονα διώροφα και τριώροφα κατασκευάσματα έχουν προστεθεί για τις ανάγκες του συνεχώς αυξανόμενου ταξιδιωτικού ρεύματος προς την περιοχή. Η περιοχή διαθέτει χιονοδρομικές πίστες και εγκαταστάσεις. Πολλά είναι τα πεσμένα και εγκαταλελειμμένα κτήρια που συναντάμε τα οποία διαμορφώνουν ιδιότυπα κινηματογραφικά σκηνικά.

Πρωταγωνιστές των εικόνων είναι οι άνθρωποι και τα έργα τους σε σύμπνοια ή σε αντιπαράθεση με τη φύση που μας φιλοξενεί. Το άνοιγμα της περιοχής στο μαζικό τουρισμό φέρνει και τα παράγωγα του “πολιτισμού” μας. Πεταμένα πλαστικά μπουκάλια στις άκρες των δρόμων γίνονται αντικείμενο δράσης από κάποιον “ευαισθητοποιημένο” ταξιδιώτη.

Στο οδοιπορικό από τη Mestia μέχρι το Ushguli έχουμε συνοδεία ορμητικών ποταμών, στην αρχή του Mulkhra και στη συνέχεια του Patara Enguri. Πάνω στην πλευρά του δρόμου που κινούμαστε συναντάμε τον Πύργο της Αγάπης ο οποίος δεν είναι τίποτε περισσότερο από ένας Πύργος Σβαν ο οποίος έχει ανοίξει τις πόρτες του για να μπαίνουν οι περαστικοί και να προσθέτει κάποιο εισόδημα ο ιδιοκτήτης του ή ο φύλακας του. Ακριβώς πάνω στην όχθη του ορμητικού ποταμού πάνω σε ένα βράχο υψώνεται μοναχός του χωρίς κάποια αντίστοιχη παρέα μέχρι εκεί που βλέπουν τα μάτια μας. Ανεβαίνουμε τη μεγάλη εξωτερική σκάλα και μπαίνουμε στο εσωτερικό του όπου οι διαστάσεις του δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 2x2 μέτρα.

Μέσα από μικρές κάθετες σκάλες και μικρά ανοίγματα στους ορόφους ανεβαίνουμε μέχρι την κορυφή περνώντας από τρία ξύλινα πατώματα. Στο ενδιάμεσο υπάρχουν έπιπλα καθημερινής χρήσης όπως η κούνια μωρού, ένα ξύλινο δοχείο και μια καρέκλα.

Οικισμοί, μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πύργοι, παλιά εγκαταλελειμμένα ξύλινα σπίτια πάνω στις πλαγιές, μια παλιά γεωργιανή εκκλησία του 11ου αιώνα, είναι μέρος του σκηνικού μέσα στο οποίο κινούμαστε. Στο βάθος οι ψηλότερες κορυφές του Μεγάλου Καυκάσου είναι ντυμένες στα λευκά.

Επιτέλους φτάνουμε. Σε μια στροφή του δρόμου εμφανίζονται μπροστά μας οι πρώτοι πύργοι του χωριού και η πινακίδα. Το σκηνικό θυμίζει έντονα τα πλάνα από την ταινία που είχαμε δει στη Mestia το προηγούμενο βράδυ, άλλωστε εδώ γυρίστηκε. Το χωριό αποτελείται από πέντε ξεχωριστούς οικισμούς τους οποίους διασχίζουμε όλους για να πάμε μέχρι την άλλη άκρη. Βρισκόμαστε στα 2200 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, στο ψηλότερο κατοικημένο χωριό του Καυκάσου και της Ευρώπης, από την ίδρυση του. Το αντίστοιχο του Αζερμπαϊτζάν, το Khinaliq, βρίσκεται λίγα μέτρα πιο κάτω και έρχεται δεύτερο (εδώ είναι το αντίστοιχο οδοιπορικό). Το υψόμετρο δικαιολογεί απόλυτα τους όγκους του χιονιού που είναι παντού.

Το Ushguli έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO και όχι άδικα. Μια εκκωφαντική σιωπή και μια ακινησία απλωμένη σε όλο το χώρο μπροστά μας δημιουργούν συνθήκες απόλυτης ταύτισης με το περιβάλλον που κινούμαστε. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Σε αυτό εδώ το ύψος τα βουνά καθορίζουν τις πράξεις των ανθρώπων και οι άνθρωποι συμμαχούν με τις διαφορετικές εποχές για να μπορέσουν να υπάρξουν μαζί τους. Η ταινία που είδαμε και που φέρνουμε συνέχεια στη σκέψη μας μας εισάγει σε δύσκολες συνθήκες διαβίωσης τους παγωμένους μήνες του χειμώνα, που βιώνουμε κατ’ελάχιστο, πάντα ως ταξιδιώτες λίγων ωρών. Οι κάτοικοι του ακρογωνιαίου αυτού χωριού του Καυκάσου και της Ευρώπης φαίνεται ότι είχαν αναπτύξει μια συμπαγή συλλογική κοινότητα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και τα στερεότυπα της, απόρροια χρόνιας απομόνωσης. Είναι μοναδικό αυτό που ζούμε και ευχαριστούμε τους εαυτούς μας που έχουμε τη δυνατότητα να το ζήσουμε.

Μια σκηνή της ταινίας που έχει χαραχτεί στη μνήμη είναι αυτή που διαδραματίζεται στην Εκκλησία Lamaria που βρίσκεται στην βορειοανατολική πλευρά των οικισμών σε κοντινή απόσταση από αυτούς. Lamaria είναι το όνομα της Παναγίας στη γλώσσα των Σβάνων. Στη θρησκευτική ιστορία της περιοχής, στην προχριστιανική περίοδο, η Lamaria είναι η αρχαία θεότητα της γονιμότητας, της κτηνοτροφίας και των οικιακών τεχνών. Στην πάροδο του χρόνου η αρχαία Lamaria ενσωματώθηκε στο πρόσωπο της Παναγίας, και αναδείχτηκαν κοινά χαρακτηριστικά, όπως αυτό της μητρότητας. Η εκκλησία και το μοναστήρι που βρίσκονται εντός οχυρωμένου τοίχους χτίστηκαν τον 10ο αιώνα προς τιμή των δύο θεοτήτων. Στην ταινία συνυπάρχουν τα πνεύματα των προγόνων μαζί με τις νέες θεότητες.

Το λυκόσκυλο της φωτογραφίας φαίνεται ότι είναι ο φύλακας του χώρου αλλά πολύ μας συμπάθησε και μας επιτρέπει να το χαϊδέψουμε και να παίξουμε μαζί του. Αλλά μας ακολουθεί σε κάθε μας βήμα!

Στο εσωτερικό της εκκλησίας μπαίνουμε αφού ανέβουμε μερικά πέτρινα σκαλοπάτια που γλιστράνε και σκύψουμε για να περάσουμε τη χαμηλή είσοδο στο ύψος του στήθους μου, η οποία δεν φαίνεται από το δρόμο. Η εκκλησία είναι γεμάτη τοιχογραφίες στις οποίες έχει αφήσει τα σημάδια του ο χρόνος.

Βγαίνουμε στο απέραντο λευκό χωράφι όπου μας περιμένει το όμορφο λυκόσκυλο για να παίξει μαζί μας αλλά και να “ζητιανέψει” λίγο φαγητό. Του δίνουμε μια φέτα ψωμί που έχει περισσέψει, την παίρνει με χαρά και εξαφανίζεται να πάει να την κρύψει. Το συγκρότημα έχει και τον δικό του πύργο, πως θα μπορούσε άλλωστε να είναι διαφορετικά; Στο βάθος ξεχωρίζουν πολλοί απλοϊκοί τάφοι όπου φαίνεται μόνο η σιδερένια περίφραξή τους!

Κατηφορίζουμε σε ένα καφέ για ολιγόλεπτο διάλειμμα όπου για μια στιγμή αισθανόμαστε βασίλισσα και βασιλιάς των Σβάνων. Βοηθάει και ο ξύλινος θρόνος, μέρος της διακόσμησης του μαγαζιού. Συζητάμε για τη συνέχεια και με κάποιους δισταγμούς αποφασίζουμε να δούμε εάν μπορούμε να ακολουθήσουμε το αρχικό σχέδιο, μέσα από την ορεινή διαδρομή που διασχίζει το χωριό Lentekhi μέχρι το Kutaisi. Μια σκέψη και μια επιθυμία είναι...

...αλλά το χιόνι δεν συμφωνεί μαζί μας. Φτάνουμε μέχρι κάποιο σημείο και διαπιστώνουμε ότι ο δρόμος είναι κλειστός, όπως στο Kazbegi. Σ’αυτό το σημείο συντελείται η τρίτη μεγάλη ανατροπή του αρχικού προγράμματος κι εμείς αναγκαζόμαστε να συνεχίσουμε το οδοιπορικό μας από τον ίδιο δρόμο που έχουμε έρθει μέχρι εδώ. Δεν είναι ότι το καλύτερο. Προστίθενται χιλιόμετρα και κούραση και αφαιρείται πολύτιμος χρόνος. Αλλά δεν υπάρχει άλλη επιλογή!

Τουλάχιστον θα έχουμε παρέα τα παγωμένα έργα του χειμώνα και τα νερά που θα τρέχουν παίζοντας τη μουσική τους!

Προχωρώντας προς τη Mestia μια διπλή κορυφή στον Καύκασο μας τραβάει την προσοχή. Έτσι όπως στέκεται, ντυμένη στα λευκά, δεχόμενη τον ήλιο που έχει αρχίσει να κατεβαίνει από τα δυτικά της είναι πρόκληση για φωτογράφηση. Η απαθανάτιση των κορυφών είναι επιθυμία της στιγμής. Όταν γράφεται αυτή η ιστορία μαθαίνω για τον λαϊκό θρύλο που συνοδεύει τις δύο κορυφές οι οποίες έχουν η καθεμιά το δικό τους όνομα, Ushba και Tetnuldi. Ο φτωχός Ushba και η πλούσια κόρη των Tetnuldi ερωτεύτηκαν αλλά η οικογένειά της αρνήθηκε να επιτρέψει τη συνέχιση της σχέσης τους. Το νεαρό ζευγάρι μεταμορφώθηκε σε κορυφές και εμφανίστηκαν μαζί και χώρια στα βουνά του Καυκάσου, απέναντι η μία από την άλλη.

Το οδοιπορικό της επιστροφής γίνεται μέσα από τα ίδια μέρη και τα ίδια τοπία αλλά η διαφορετική θέση του ήλιου δημιουργεί νέες συνθήκες θέαση και απόλαυσης. Πύργοι και λιβάδια με αγελάδες, χωριά χωμένα και καλά κρυμμένα μέσα στα οροπέδιο των καυκάσιων οροσειρών, απόκρημνα βουνά που έχουν σχιστεί στα δύο αφήνοντας τα νερά να κατεβαίνουν από τις ψηλές κατάλευκες κορυφές, γυμνά δέντρα περιμένοντας πιο ζεστές ημέρες για να αφήσουν τα φύλλα τους να ταξιδέψουν στον χρόνο. Δεν ξέρω τι να συμπεριλάβω στη γραπτή αφήγηση για να αποδώσω τα πρόσκαιρα αισθήματα θλίψης που δημιουργούνται από την αναχώρησή μας από τον άγριο επίγειο παράδεισο, από την άγνωστη γωνιά της χώρας των Σβάνων, από τη “Μάνη του Καυκάσου”!

Μετά τη Mestia οι πύργοι χάνονται και μένουν μόνο οι απότομες πλαγιές, το ποτάμι που ρέει δίπλα στον κακοτράχαλο δρόμο, τα γεφύρια και οι καταρράκτες, οι σκοτεινές σήραγγες, τα περιστασιακά μηχανήματα οδοποιίας που προσπαθούν να σουλουπώσουν την κατάσταση.

Βγαίνουμε από τα βουνά και επιλέγουμε να περάσουμε μέσα από χωριά αλλά για κακή μας τύχη ο δρόμος έχει κλείσει για ...ασφαλτόστρωση. Συνεχίζουμε όπως είχαμε ανέβει.

Υποχρεωτικό πέρασμα από το Khobi (ხობი) για να τακτοποιήσουμε μια εκκρεμότητα που έχουμε αφήσει από την προηγούμενη ημέρα. Σταματάμε δίπλα στο πάρκο όπου βρίσκεται το μεγάλο Σπίτι του Πολιτισμού, προερχόμενο από την σοβιετική περίοδο. Η μεγάλη μεταλλική ζωοφόρος που βρίσκεται πάνω από το κτήριο δεν περνάει απαρατήρητη. Η αργοναυτική εκστρατεία εξελίσσεται μπροστά μας μέσα από τα μάτια του καλλιτέχνη. Το πλοίο των αργοναυτών, οι αργοναύτες, το κεφάλι ενός κριαριού, άλογα που σέρνουν πολεμικά άρματα, γυμνόστηθες γυναίκες, θεατρικές μάσκες, ένας λαμπρός ήλιος με ανθρώπινο πρόσωπο και δάφνινο στεφάνι, μουσικά όργανα συμπλέκονται σε μία υπέροχη σύνθεση.

Μπροστά από το κτήριο ένα μεταλλικό γλυπτό σοβιετικής τεχνοτροπίας μεταφέρει το δικό του χρώμα και άρωμα στη μεγάλη πλατεία. Άλογα, πετεινοί, υψωμένα χέρια που ελευθερώνουν περιστέρια σε ένα αέναο κυκλικό χορό εξυμνούν την Ειρήνη ως ένα από τα πιο ιερά αγαθά του ανθρώπινου είδους.

Λίγα μέτρα πιο πέρα, στη συνέχεια της πλατείας, μπροστά από ένα αθλητικό κέντρο, στέκεται ένα ακόμη μεταλλικό γλυπτό. Ένας άνθρωπος περικυκλώνει με τα χέρια του πάνω από το κεφάλι του τον ήλιο, το φεγγάρια, τα ουράνια σώματα και τα αστέρια του ενώ η σύνθεση είναι αφιερωμένη στη Φιλία των Εθνών.

Μετά από λίγα χιλιόμετρα μπαίνουμε στο Senaki (სენაკი) βιώνοντας ακόμη μια φορά την ανυπαρξία οδοστρώματος ή καλύτερα τη “δημιουργική” σύνθεση μιας κατάστασης όπου συνυπάρχουν ολίγον χωματόδρομος, ολίγον άσφαλτος και πολλές τρύπες, στο κεντρικό δρόμο της πόλης. Μη σας ξεγελάει το όμορφο κτήριο του θεάτρου, πραγματικό στολίδι της πόλης.

Η ώρα έχει προχωρήσει όταν πλέον φτάνουμε στο Kutaisi. Για κάποιο λόγο που δεν θυμάμαι είχαμε ακυρώσει την αρχική κράτηση του ξενοδοχείου, οπότε στεκόμαστε σε μια πλατεία για να αναζητήσουμε νέο. Τελειώνοντας το ψάξιμο προσπαθούμε να φύγουμε αλλά το αυτοκίνητο δεν θέλει να συνεργαστεί, έχουμε μείνει από μπαταρία. Ο διάλογος με την εταιρεία ενοικίασης είναι μια σύνθεση δράματος και κωμωδίας.

Εγώ: Το αυτοκίνητο δεν παίρνει μπροστά, μείναμε από μπαταρία. Υπάρχει οδική βοήθεια;
Εταιρεία: Σταμάτα όποιο ταξί περνάει για να σε βοηθήσει. Εάν δεν ξέρει αγγλικά πάρε με τηλέφωνο να του μιλήσω.
Εγώ: Γιατί να σταματήσει ένας οδηγός ταξί να μας βοηθήσει; Και με ποιο τρόπο;
Εταιρεία: Αυτή είναι η Γεωργία αδελφέ. Η βοήθεια τους είναι εύκολη. Ρώτα κάποιον για βοήθεια. Τι μπορώ να κάνω εγώ από την Τιφλίδα;
Εγώ: Υπάρχουν καλώδια στο αυτοκίνητο;
Εταιρεία: Όχι, δεν υπάρχουν.
Εγώ: Ο οδηγός ταξί θα έχει;
Εταιρεία: Σε πολλά ταξί υπάρχουν. Περίμενε, θα καλέσω κάποιον.
Εγώ: Ευχαριστώ.
Εταιρεία: Στείλε μου τη θέση σου και μια φωτογραφία του δρόμου. Ένα ταξί θα έρθει σε 10 λεπτά να σε βοηθήσει. Δώστου 10 lari.

Ενώ εμείς περιμένουμε ταξί σκάει μύτη μετά από λίγο ένα αυτοκίνητο με ένα Ινδό μέσα ο οποίος αποδείχτηκε ότι είναι μετανάστης στη χώρα. Πρέπει να είναι ο πρώτος που βλέπουμε μετά το τζαμί στην Τιφλίδα. Όλα καλά, πήραμε μπροστά και φύγαμε.

Φτάνουμε κατάκοποι στο ξενοδοχείο και θυμόμαστε ότι έχουμε “ξεχάσει” να φάμε! Δεν πειράζει, αύριο θα είναι μια άλλη μέρα!