Ιράν Ταξιδεύοντας στο Ιράν σε περίοδο πριν από τον πόλεμο

[Shadowrunner]

Ωραία... Η συνέχεια αργεί;

 

[YiannisTS]

Υπέροχα χρώματα!. Το ταξίδι σας έγινε με γραφείο. Πόσο εύκολο είναι να γίνει χωρίς γραφείο;

 

[erodios]

Ωραία... Η συνέχεια αργεί;

Το επόμενο κεφάλαιο μάλλον θα αργήσει. Λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων, όπως συνηθίζεται να λέγεται.

Υπέροχα χρώματα!. Το ταξίδι σας έγινε με γραφείο. Πόσο εύκολο είναι να γίνει χωρίς γραφείο;

Το Ιράν, σε σύγκριση με άλλες χώρες στις οποίες έχω ταξιδέψει μόνος, δεν μου φάνηκε δύσκολος προορισμός. Επομένως με καλή οργάνωση, ακόμα και ένα παρόμοιο "δεμένο" πρόγραμμα όπως ενός πρακτορείου, μπορεί εύκολα να γίνει. Δεν μπορώ βέβαια να παραβλέψω το γεγονός ότι μετά την ολοκλήρωση οποιασδήποτε επίσκεψης, με(μας) περίμενε ένα μεταφορικό μέσο για τον επόμενο προορισμό. Έτσι, δεν γνωρίζω τι επικρατεί π.χ. με τις δημόσιες συγκοινωνίες. Ίσως κάποιος άλλος που έχει ταξιδέψει σε αυτά τα μέρη, πιθανώς με συγκοινωνία ή αυτοκίνητο, να έχει πιο σαφή άποψη.

 

[erodios]

Ημέρα 4η: Στο παραμυθένιο Ισφαχάν​

Παλάτι Chehel Sotoon, Πλατεία Naqsh-e Jahan, Μουσείο Μουσικής Ισφαχάν, Λεωφόρος Chahar Bagh e Abbasi

Για κάποιον απροσδιόριστο λόγο το Ισφαχάν το είχα πάντα στο μυαλό μου σαν μια πόλη βγαλμένη από τα παραμύθια. Δεν ξέρω αν ήταν η ονομασία του που μου έδινε αυτή την αίσθηση, αφού κατά τα άλλα ο αγαπημένος Ιζνογκούντ που ήθελε να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη ή ακόμα ο Αλί Μπαμπά, ο Αλαντίν, ο Σεβάχ και τόσοι άλλοι ήρωες από τις “Χίλιες και μία Νύχτες” ζωντάνευαν στην πραγματική πόλη των παραμυθιών, τη Βαγδάτη.

Όπως και να ‘χει όμως, το Ισφαχάν ήταν και παραμένει μια μυθική πόλη της Περσίας. Με την πλατεία Ιμάμ, το παλάτι Αλί Καπού και βέβαια το ιστορικό παζάρι, παραπέμπει άριστα στις Χίλιες και μία Νύχτες. Άλλωστε, μπορεί να μην αποτέλεσε ποτέ πρωτεύουσα του χαλιφάτου, αλλά από τις αρχές του 16ου αι. επιλέχθηκε από τη δυναστεία των Σαφαβιδών ως η πρωτεύουσα της περσικής αυτοκρατορίας, επονομαζόμενη ως Nesf-e Jahan, δηλαδή το ήμισυ του κόσμου.

Έχει ταυτιστεί επίσης με το διάσημο “Ρόδο του Ισφαχάν”, την αρωματική ποικιλία του ροζ τριαντάφυλλου (Damask rose), ονομασία που εμείς τουλάχιστον την έχουμε συνδέσει με τη γνωστή ελληνική ταινία, στην οποία ο αξέχαστος Κωνσταντάρας κλείνει ραντεβού στον ιππόδρομο με μια κοπέλα που υπέγραφε σαν “Ρόδον του Ισπαχάν”.

Το Ισφαχάν ή Εσφαχάν, σύμφωνα με την περσική του προφορά, βρίσκεται στους πρόποδες της οροσειράς Ζάγκρος και με περισσότερους από δύο εκατομμύρια κατοίκους αποτελεί σήμερα την τρίτη μεγαλύτερη μητρόπολη του Ιράν μετά την Τεχεράνη και το Μασχάντ. Στην πόλη είχαμε φτάσει από την προηγούμενη βραδιά και είχαμε ήδη τακτοποιηθεί στο ξενοδοχείο μας. Στη σημερινή ημέρα θα πηγαίναμε να εξερευνήσουμε τα σημαντικά μνημεία του Ισφαχάν. Αρχικά κατευθυνθήκαμε προς το κέντρο της παλιάς πόλης, μια περιοχή γεμάτη παλάτια, καλλωπισμένες αυλές και καταπράσινους κήπους.

Η πρώτη μας στάση έγινε στο παλάτι Chehel Sotoon(-oun), γνωστό ως “Παλάτι των Σαράντα Κιόνων”, αφού οι 20 ξύλινοι στύλοι που πλαισιώνουν την είσοδο και στηρίζουν το κύριο κιόσκι του, διπλασιάζονται με την αντανάκλασή τους στην πισίνα νερού που βρίσκεται μπροστά του. Παρόμοια πισίνα ή howz όπως είναι η ονομασία της, είχαμε δει και στο παλάτι Γκολεστάν στην Τεχεράνη και θα τη συναντούσαμε παντού στο Ιράν σε παλάτια και κήπους. Το χαούζ (ρηχή πισίνα, δεξαμενή, λιμνούλα) αποτελεί, όπως αναφέρθηκε ήδη, κεντρικό στοιχείο της περσικής αρχιτεκτονικής. Εκτός από λόγους καλλωπισμού και αισθητικής, συνδυάζει αφενός πρακτικούς λόγους με την αποθήκευση νερού ή λειτουργώντας ως φυσικό σύστημα ψύξης και αφετέρου συμβολικούς, αφού ως καθρέφτης, ανακλώντας και τον ουρανό, παραπέμπει στον παράδεισο.

Το Chehel Sotoon χτίστηκε στην περίοδο των Σαφαβιδών Αμπάς Α΄ και Β΄ κατά τον 17ο αι. και λειτούργησε ως χώρος βασιλικής αναψυχής, υποδοχής επισήμων και τέλεσης δεξιώσεων. Το παλάτι είναι φημισμένο για την αισθητική του και για τις εξαιρετικής αρχιτεκτονικής ψηλές αίθουσές του.

Το εσωτερικό του είναι διακοσμημένο με καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες, που αποδίδονται στον διάσημο καλλιτέχνη της εποχής Ρεζά Αμπάσι και απεικονίζουν επεισόδια από την ιστορία της δυναστείας των Σαφαβιδών.

Δυστυχώς, παρόλο που το μνημείο αυτό της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς δεν ήταν άμεσος στόχος επίθεσης, τα ωστικά κύματα από τις αεροπορικές επιθέσεις της 9ης Μαρτίου 2026 στην περιοχή προκάλεσαν, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, σημαντικές ζημιές σε θολωτές οροφές, σε παράθυρα και σε τοιχογραφίες του παλατιού.

Ο επόμενος σταθμός της περιήγησής μας ήταν η πραγματικά μυθική πλατεία Naqsh-e Jahan, γνωστή και ως πλατεία Ιμάμ ή ακόμα και ως πλατεία Σαχ πριν από το 1979. Έχοντας έκταση περίπου 90 στρέμματα, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πλατεία στον κόσμο μετά την Τιενανμέν του Πεκίνου.

Διαμορφώθηκε ανάμεσα στα 1598 και 1629 για να αποτελέσει κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο της πόλης, λειτουργώντας ως χώρος εορτασμών και εθνικών εκδηλώσεων. Σαν σύνολο αποτελεί ίσως τον πιο σημαντικό ιστορικό χώρο του Ισφαχάν. Η ίδια η πλατεία και τα περισσότερα από τα γύρω οικοδομήματα έχουν καταχωρηθεί ως μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς. Εκεί βρίσκεται το Μέγαρο Αλί Καπού, το Τζαμί Ιμάμ, το Τζαμί Σεΐχη Λοτφολάχ, και το Μεγάλο Παζάρι του Ισφαχάν.

Στην παρακάτω φωτογραφία φαίνεται η βόρεια πλευρά της πλατείας, ενώ στο βάθος διακρίνεται η κεντρική πύλη Qeysarie του παζαριού που την περιβάλλει. Το παζάρι είναι ένα από τα πιο παλιά και μεγάλα της Μέσης Ανατολής. Με το πλήθος των μαγαζιών, που απλώνονται στους δύο χιλιομέτρων θολωτούς διαδρόμους του, αποτελεί κέντρο εμπορίου για χειροποίητα χαλιά, μπαχαρικά, χειροτεχνήματα, κλπ..

Χαρακτηριστικά είναι κάποια μικρά ανοίγματα στους θόλους του, που επιτρέπουν στο φυσικό φως να περνά.

Το παζάρι το επισκέπτονται τόσο ντόπιοι όσο φυσικά και τουρίστες, ανάμεσα στους οποίους δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι Κινέζοι. Ο λόγος που τους αναφέρω, μολονότι είχα όλη την καλή διάθεση να μην κατακρίνω τη συμπεριφορά τους, αφού άλλωστε εγώ πια βρισκόμουν στη δική τους ήπειρο, ήταν ένα περιστατικό που συνέβηκε. Η κόρη μου ήθελε να περπατήσει περισσότερο στο παζάρι μαζί με μια άλλη κοπέλα του γκρουπ. Εγώ προτίμησα να καθίσω σε ένα μικρό, εσωτερικό πεζούλι που βρήκα για να ανακτήσω δυνάμεις. Μετά από λίγο δυο ζευγάρια μεσόκοπων Κινέζων ήρθαν και κάθισαν δίπλα μου, στριμώχνοντάς με στη γωνία, αφού όσο κι αν ήταν μικροκαμωμένοι, το πεζούλι που μετά βίας χωρούσε τέσσερα άτομα έπρεπε σώνει και ντε να φιλοξενήσει πέντε. Εκνευρίστηκα, πολύ περισσότερο επειδή οι συστάσεις για τις φυσικές αποστάσεις λόγω του κορωνοϊού ήταν ακόμα σε ισχύ, αλλά δεν είπα τίποτα. Προτίμησα να σηκωθώ και να πάω να βρω την κόρη μου.

Μετά από ένα λεπτό όμως, συνειδητοποίησα πως είχα ξεχάσει το καπέλο μου στο πεζούλι. Επέστρεψα γρήγορα για να το πάρω, αλλά τόσο το καπέλο όσο και οι Κινέζοι είχαν εξαφανιστεί. Απτές αποδείξεις ότι το πήραν οι ίδιοι βέβαια δεν είχα, αλλά πώς γίνεται αρχικά να με αναστατώνουν, μετά να κάθονται μόνο για ένα λεπτό και στη συνέχεια να εξαφανίζονται μαζί με το καπέλο μου; Πάντως, ενώ από τη μια θα έπρεπε στα καλά καθούμενα να εφεύρω τρόπους προστασίας του υπερεκτιμημένου από εμένα τον ίδιο κεφαλιού μου από τον ήλιο, από την άλλη δεν θα επέτρεπα στους Κινέζους να χαλάσουν την εκδρομική μου διάθεση. Θεωρητικά τουλάχιστον. Επειδή στην πράξη, όποτε συναντούσα Κινέζους, δηλαδή συνέχεια, το βλέμμα μου πήγαινε κατευθείαν στο κεφάλι τους και εξέταζε το καπέλο που πιθανώς φορούσαν, μήπως και ταυτοποιούσα το αγαπημένο και αναντικατάστατο δικό μου.

Ας αφήσω όμως τους Κινέζους, το παζάρι και τη βόρεια πλευρά. Στη νότια πλευρά της πλατείας δεσπόζει το τζαμί Σαχ ή Ιμάμ Χομεϊνί, όπως ονομάστηκε επίσημα μετά την επανάσταση του 1979 προς τιμήν του Αγιατολάχ. Το τζαμί χτίστηκε στις αρχές του 17ου αι., όταν ο Σαχ Αμπάς (Αμπάς Α΄ ο Μέγας) μετέφερε την πρωτεύουσα στο Ισφαχάν και προχώρησε σε έργα ανακατασκευής της πόλης, ανάμεσα στα οποία ήταν και η διαμόρφωση της συγκεκριμένης πλατείας.

Το τζαμί, ένα αριστούργημα της περσικής-ισλαμικής αρχιτεκτονικής, είναι διάσημο για τα εντυπωσιακά μωσαϊκά πλακάκια που κοσμούν τους εξωτερικούς και εσωτερικούς του χώρους. Δυστυχώς, δεν είχαμε την ευκαιρία να περιηγηθούμε στο εσωτερικό του, αφού τύχαμε γενικότερα σε μια άσχημη περίοδο για επισκέψεις, αυτή του Ραμαζανιού, ενώ επίσης στο μνημείο γίνονταν εργασίες συντήρησης. Τη στιγμή της περιήγησής μας μάλιστα, εμφανίστηκε ένα φορτηγό το οποίο μετέφερε τα χαλιά που είχαν ήδη καθαριστεί και προορίζονταν για να στρωθούν ξανά στους χώρους του τεμένους για την προσευχή των πιστών.

Με τούτα και με εκείνα μπορέσαμε απλώς να ρίξουμε μια ματιά στην αυλή του τεμένους. Παρόλα αυτά δεν είναι μικρότερης αξίας η περίοπτη είσοδός του, που πλαισιώνεται από δύο μιναρέδες ύψους 33 μ. ο καθένας. Το ημιθόλιο της κόγχης της κοσμεί ένα περίτεχνο muqarnas, προδιαθέτοντας το πέρασμα στον πνευματικό παράδεισο. Μετά την εντυπωσιακή αυτή είσοδο, το κυρίως τέμενος αλλάζει κατεύθυνση και προσανατολίζεται προς την Μέκκα.

Ένα άλλο τζαμί, αυτό του Sheikh Lotfollah, βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της πλατείας. Παλιότερα είχε ειδική χρήση από τη βασιλική οικογένεια και έτσι δεν διαθέτει μιναρέδες ή μεγάλη αυλή. Είναι διάσημο όμως για τον εντυπωσιακό του θόλο, του οποίου τα πλακάκια αλλάζουν χρώμα ανάλογα με την ώρα και το φως της ημέρας.

​

Απέναντι από το τζαμί Λοτφολάχ, στη βόρεια πλευρά της πλατείας, βρίσκεται το εντυπωσιακό εξαώροφο παλάτι Ali Qapu, που σημαίνει αυτοκρατορική πύλη. Έχει ύψος 48 μ. και φημίζεται για την ακουστική τής αίθουσας μουσικής του, που βρίσκεται στον τελευταίο όροφο. Η μεγάλη υπερυψωμένη βεράντα του επίσης, προσφέρει άπλετη θέα και από εκεί έχουν τραβηχτεί κάποια από τα προηγούμενα πλάνα της πλατείας.

Ωστόσο, ενώ η πισίνα που υπάρχει στο μέσο της πλατείας και βρίσκεται μπροστά από το παλάτι θα έπρεπε να είναι γεμάτη με νερό, στην περίοδο της επίσκεψής μας είχε “διακοσμηθεί” με τα συνηθισμένα πια πορτρέτα των ηρώων του Ιράν. Στο πλαίσιο της δημόσιας προπαγάνδας, εκτός από τους πεσόντες στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, υπήρχαν και εικόνες πιο πρόσφατων “μαρτύρων” και σημαντικών στρατιωτικών ηγετών. Ξεχώριζε ο Κασέμ Σολεϊμανί, ο διοικητής των ειδικών δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης, που σκοτώθηκε το 2020 στη Βαγδάτη με πυραυλική επίθεση της αεροπορίας των ΗΠΑ μετά από εντολή του προέδρου Τραμπ. Τα πολεμικά σημαίνοντα και σημαινόμενα πάντως, δεν εμπόδιζαν τους επισκέπτες να πραγματοποιούν τη βόλτα τους στην πλατεία με τις άμαξες που υπήρχαν για αυτόν τον σκοπό.

Κλείνοντας την περιγραφή της επίσκεψης στην πλατεία Νακς-ε Τζαχάν, που σημαίνει “εικόνα του κόσμου”, δεν θα παραλείψω να παραθέσω μια αεροφωτογραφία της που βρήκα στο διαδίκτυο, ώστε να επιβεβαιώσω με τον καλύτερο τρόπο την ονομασία της, ενώ επίσης στη φωτογραφία η πισίνα της είναι γεμάτη με αληθινό νερό και όχι με μια θαλασσιά απόχρωση στον πυθμένα της ως υποκατάστατο. Σε πρώτο πλάνο φαίνεται από ψηλά το τζαμί Σαχ, ενώ στο βάθος διακρίνεται η πύλη Κεϊσαρίε, αριστερά το παλάτι Αλί Καπού και δεξιά το τζαμί Λοτφολάχ. Εντυπωσιάζει επίσης το γεγονός ότι περιμετρικά όλη η πλατεία περικλείεται από τους θολωτούς διαδρόμους του παζαριού.

Πηγή εικόνας: Wikimedia Commons​

Στη συνέχεια κατευθυνθήκαμε στην περιοχή του παλατιού Hasht Behesht, ένα βασιλικό κιόσκι του 17ο αι., που και αυτό έχει την απαραίτητη πισίνα νερού μπροστά από το κυρίως κτήριο. Εκεί συναντήσαμε μια νεαρή Ιρανή, η οποία μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, όχι μόνο επειδή δεν φορούσε τη μαντήλα της, αλλά κυρίως επειδή είχε κάποιες τούφες των ελεύθερων μαλλιών της βαμμένες με αποχρώσεις του μοβ. Συνεχίσαμε και αφού περάσαμε τον κήπο του βασιλικού περιπτέρου, φτάσαμε στο Μουσείο Μουσικής του Ισφαχάν, που στεγάζεται σε ένα ανακαινισμένο διπλανό κτήριο.

Το μουσείο ιδρύθηκε το 2015 από μια ομάδα ατόμων που ήθελαν να προωθήσουν την περσική μουσική και κουλτούρα. Έχει ενδιαφέροντα εκθέματα στις αίθουσές του. Ξεχωρίζει αυτή των Αρχαίων Μουσικών Οργάνων, που χρονολογούνται εκατοντάδες χρόνια πριν. Η επίσκεψή μας έκλεισε στην αίθουσα συναυλιών του μουσείου, όπου είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε ζωντανά παραδοσιακή περσική μουσική από πέντε νεαρούς Ιρανούς.

Η ώρα όμως είχε πια περάσει και παρά το πλούσιο πρωινό μας, το στομάχι διαμαρτυρόταν. Το πρόγραμμά μας μετά την παραδοσιακή μουσική προέβλεπε και παραδοσιακό φαγητό. Θα μπορούσα όμως να πω ότι το συγκεκριμένο γεύμα ήταν η δεύτερη πιο ατυχής στιγμή της ημέρας, αφού πρώτη κατατάσσεται μακράν η υπεξαίρεση του καπέλου μου από τους Κινέζους. Όσον αφορά το φαγητό, πολύ απλά δεν τρωγόταν. Δεν ήταν μόνο η όψη του που απωθούσε, αλλά για να παραμείνω στο μουσικό κλίμα τής ενότητας θα πω ότι δεν είχε και καμιά νότα νοστιμιάς. Τα παράπονα του γκρουπ εκδηλώθηκαν πάραυτα, αλλά δυστυχώς το φαγητό δεν μπορούσε να αλλάξει. Όπως δεν μπορούσε να αλλάξει με τίποτα και η εύθυμη διάθεσή μας!

Πιο αργά θα μας αποζημίωνε η βραδινή βόλτα στην πανέμορφη ιστορική λεωφόρο Chahar Bagh e Abbasi, που σημαίνει οι τέσσερις κήποι του Αμπάς, με την κατασκευή της να ανάγεται στις αρχές του 17ου αι. από τον Αμπάς Α΄. Από το 2020 το μεγαλύτερο μέρος της έχει διαμορφωθεί σε δεντροφυτεμένο πεζόδρομο με σιντριβάνια και κανάλια νερού, καθιστώντας την έναν δημοφιλή χώρο για βόλτα, αναψυχή και κοινωνικοποίηση.

​

 

[YiannisTS]

Αυτές τις ομορφιές καταστρέφουν οι αμερικανοϊσραηλινοί; Νομίζω πως ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για αλλαγή καθεστώτων σε ΗΠΑ και Ισραήλ!

 

[erodios]

Αυτές τις ομορφιές καταστρέφουν οι αμερικανοϊσραηλινοί; Νομίζω πως ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για αλλαγή καθεστώτων σε ΗΠΑ και Ισραήλ!

Ναι, δυστυχώς!! Εγώ σκέφτομαι ακόμα τι αρχαιότητες έχουν καταστραφεί σε Συρία, Ιράκ ...

 

[erodios]

Ημέρα 5η: Γέφυρες ποταμού Zayandeh Rood, Αρμενική συνοικία Jolfa, Πύργος Mardavij Pigeon, Τζαμί Jame, Πλατεία Imam Ali

Η τελευταία μας ημέρα στο Ισφαχάν ξεκίνησε με τις γνωστές πρωινές διαδικασίες. Πιο σημαντική από όλες ήταν το υπερπλούσιο πρωινό του 5στερου ξενοδοχείου, ώστε να έχουμε δυνάμεις για την πολύωρη περιήγηση που θα ακολουθούσε, αλλά που πιο πολύ αναφέρω για να παραθέσω την παρακάτω φωτογραφία. Σε ένα τραπέζι της αίθουσας του εστιατορίου υπήρχαν μαχαιροπίρουνα διατεταγμένα με τέτοιον τρόπο που θύμιζαν έργο τέχνης, ενώ εμένα με παρέπεμπαν στο κεντρικό σύμβολο της σημαίας του Ιράν, παρόλο που στη φωτογραφία που έβγαλα λείπει το δεξί συμμετρικό κομμάτι της σύνθεσης.

Η σημερινή περιήγηση θα ήταν και πάλι στο ιστορικό κέντρο του Ισφαχάν. Έχει τόσα πολλά να δει κανείς εκεί! Αρχικά κατευθυνθήκαμε προς τον ποταμό Zayandeh Rood, ο οποίος διαρρέει την πόλη και σε παλιότερες τουλάχιστον εποχές ήταν ένας “ζωοδότης ποταμός” της, όπως άλλωστε φανερώνει το όνομά του. Στις ημέρες μας εμφανίζεται συχνά με στεγνή κοίτη, λόγω της ξηρασίας αλλά και των φραγμάτων που έχουν κατασκευαστεί ή την κακή διαχείριση των υδάτων.

Στον Ζαγιάντε Ρουντ υπάρχουν έντεκα ιστορικές γέφυρες, από τις οποίες εμείς θα επισκεπτόμασταν τις δύο σπουδαιότερες. Η πρώτη που είδαμε ήταν η εντυπωσιακή γέφυρα Khaju, που χτίστηκε το 1650 από τον Αμπάς Β΄ πάνω σε παλαιότερη γέφυρα. Με μήκος 123 μ. και πλάτος 12 μ. συνδέει τη συνοικία Καγιού με τη ζωροαστρική συνοικία. Οι 24 καμάρες της είναι κατασκευασμένες από πέτρα και τούβλα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι σε αυτές τις αψίδες, που σχηματίζονται κάτω από το επίπεδο διάβασης της γέφυρας, συγκεντρώνονται παρέες Ιρανών που συχνά τραγουδούν, όπως συνέβηκε τη στιγμή που βρισκόμασταν κι εμείς εκεί. Η κατάσταση με το τραγούδι σε δημόσιους χώρους στο Ιράν είναι πολύ περιοριστική μετά την επανάσταση του 1979. Στους άντρες επιτρέπεται να τραγουδούν, αλλά η μουσική που ακούγεται δεν πρέπει να είναι ανήθικη ή γενικά να θεωρείται απρεπής. Από την άλλη, στις γυναίκες απαγορεύεται αυστηρά να τραγουδούν μόνες τους σε δημόσιους χώρους και μπορούν απλώς να συμμετέχουν ως μέλη σε χορωδίες με αυστηρούς όμως και πάλι περιορισμούς.

Η δεύτερη γέφυρα Si-o-Seh Pol ή Allahverdi Khan, γνωστή ως η “γέφυρα με τις 33 αψίδες”, έχει μήκος 295 μ. και είναι αφενός η μεγαλύτερη ιστορική γέφυρα του Ζαγιάντε Ρουντ και αφετέρου η πιο παλιά, αφού ολοκληρώθηκε το 1602 από τον Σαχ Αμπάς.

Ενδιαφέροντες είναι επίσης οι χώροι κατάληξης των γεφυρών στις όχθες του ποταμού με τα μικρά πάρκα και τα έργα τέχνης που υπάρχουν εκεί. Για παράδειγμα στην περιοχή μπροστά από τη γέφυρα Σι-ο-Σε Πόλ υπάρχει ένα γλυπτό που αναπαριστά έναν “neyzen”, δηλαδή έναν δεξιοτέχνη του παραδοσιακού οργάνου νέι, που χρησιμοποιείται εδώ και 4.500 χρόνια στη Μέση Ανατολή. Το νέι είναι ένας αυλός και έχει ιδιαίτερη θέση στη μουσική των Σούφι, απαιτώντας συγκέντρωση και σύνδεση του μουσικού με το όργανό του.

Τη νύχτα η γέφυρα φωτίζεται και αποτελεί σημείο συνάντησης των Ιρανών, που μπορούν να απολαύσουν το τσάι τους στις καμάρες της ή στους χώρους γύρω από αυτήν.

Η γέφυρα Σι-ο-Σε Πόλ συνδέει το ιστορικό κέντρο του Ισφαχάν με την αρμενική συνοικία, που ήταν το επόμενο σημείο περιήγησής μας. Η συνοικία των Αρμενίων, που ονομάζεται Νέα Τζούλφα, δημιουργήθηκε στις αρχές του 17ου αι. όταν ο Αμπάς Α΄ εκδίωξε τους Αρμένιους από την Παλαιά Τζούλφα και τους εγκατέστησε υποχρεωτικά στην πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του, ώστε να αξιοποιήσει τις ικανότητές τους στο εμπόριο μεταξιού.

Ξεχωριστό μνημείο της συνοικίας είναι το συγκρότημα του Καθεδρικού Ναού Βανκ (Σωτήρος) της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας στο Ιράν, του οποίου η αρχιτεκτονική συνδυάζει αρμενικά και ιρανικά στοιχεία. Ξεχωρίζουν επίσης οι εντυπωσιακές τοιχογραφίες, με τις οποίες είναι διακοσμημένος εσωτερικά ο ναός του Αγίου Ιωσήφ της Αριμαθαίας.

Στον ίδιο περίβολο βρίσκεται το Μουσείο Khachatur Kesaratsi. Πήρε το όνομά του από τον πρωτοπόρο Αρμένιο Αρχιεπίσκοπο Χατσατούρ Κεσαράτσι (1590-1646), ο οποίος ίδρυσε το 1636 το πρώτο τυπογραφείο στο Ιράν. Το χάλκινο άγαλμά του κοσμεί τον χώρο μπροστά από το συγκρότημα.

Στο μουσείο εκτίθενται σπάνια αρμενικά χειρόγραφα, θρησκευτικά κειμήλια, υφάσματα, καθώς και εκθέματα που αφορούν τη ζωή και την τέχνη των Αρμενίων.

Ξεχωριστή εντύπωση προκαλεί η βιτρίνα που φιλοξενεί έναν χάρτη που αναφέρεται στη Γενοκτονία των Αρμενίων από τους Οθωμανούς και στον οποίο επισημαίνονται με φωτεινούς δείκτες οι τοποθεσίες των σφαγών ή εκτοπισμών τους.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στα εκθέματα που σχετίζονται με την τυπογραφία, όπως είναι το μεταλλικό πιεστήριο τυπογραφείου, αλλά και σε αυτά που αφορούν τα εξαιρετικά δείγματα αρμενικής μικρογραφίας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται πολύ μικροί χειρόγραφοι Βίβλοι.

Εκεί υπάρχει ακόμη το μικρότερο βιβλίο προσευχής στον κόσμο, το οποίο φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία τοποθετημένο πάνω σε μια λευκή βάση, δίπλα από ένα βιβλίο κανονικού μεγέθους, και σε μεγέθυνση στην κάτω δεξιά εικόνα. Το μικροσκοπικό αυτό βιβλίο έχει βάρος 0,7 γραμμάρια και στις 14 σελίδες του υπάρχει γραμμένη σε 7 γλώσσες η προσευχή “Our Lord”, δηλαδή το “Πάτερ Ημών”.

Μετά την ολοκλήρωση της περιήγησής μας στο μουσείο, επιβιβαστήκαμε στο πούλμαν για να πάμε να δούμε τον πύργο Mardavij Pigeon, δηλαδή ένα από τα καλύτερα δείγματα πύργων περιστεριών στο Ισφαχάν. Ο πύργος έχει ύψος 18 μ., διάμετρο 16 μ. και εσωτερικά έχει 15.000 εσοχές (18x20x23 εκ.), στις οποίες μπορούν να φιλοξενηθούν ισάριθμα περιστέρια. Τέτοιοι πύργοι χτίστηκαν στο Ιράν για να προσελκύσουν αρχικά τα περιστέρια, τα οποία έμεναν εκεί και προστατεύονταν από τα μεγάλα αρπακτικά πουλιά, ενώ ταυτόχρονα οι γεωργοί συνέλεγαν τα περιττώματά τους ως λίπασμα για τις καλλιέργειές τους. Στην επαρχία του Ισφαχάν υπάρχουν περισσότεροι από 300 τέτοιοι πύργοι, ηλικίας αρκετών αιώνων, με ιδιόρρυθμες παραλλαγές του κυλινδρικού ή κωνικού τους όγκου. Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να δούμε το εσωτερικό τού πύργου, το οποίο όπως μας ενημέρωσε ο αρχηγός του γκρουπ είναι περίτεχνο. Διακρίναμε όμως κάποια στοιχεία αυτών των εκπληκτικών ιστορικών κατασκευών, που προέβλεπαν μικρά ανοίγματα ώστε να χωρούν να περάσουν μόνο τα περιστέρια, αλλά και προεξοχές ή λείες γύψινες ταινίες σε κάποιο ύψος περιμετρικά των πύργων, οι οποίες εμπόδιζαν άλλα ζώα όπως τα φίδια να σκαρφαλώσουν για να επιτεθούν στα περιστέρια.

Ωστόσο, δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε η συγκεκριμένη επίσκεψη, ίσως λόγω του ότι δεν είδαμε το εσωτερικό τού ιδιότυπου αυτού περιστερώνα. Πιο ενδιαφέρουσα μου φάνηκε μια πορεία διαμαρτυρίας Ιρανών, που πραγματοποιούνταν σε έναν γειτονικό δρόμο, με συνθήματα ενάντια στις ΗΠΑ και τον σιωνισμό. Όπως μας εξήγησε ο αρχηγός μας, τέτοιες πορείες είναι πολύ συνηθισμένες στο Ιράν, ιδίως με την ευκαιρία σημαντικών επετείων. Πάντως η συγκεκριμένη διαδήλωση ήταν ολιγάριθμη και χωρίς παλμό. Το δικό μας εκδρομικό γκρουπ μου φαίνεται πως είχε πιο πολλά άτομα, ενώ σίγουρα ήταν πιο θορυβώδες. Ελληνικό γαρ!

Η επόμενη επίσκεψή μας ήταν στο τζαμί Masjid-e Jame(h), ακόμα ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς του Ισφαχάν. Το Τζαμί Τζαμέ ονομάζεται Μεγάλο Τζαμί και είναι όντως το μεγαλύτερο τζαμί στο Ιράν. Εκτείνεται σε περισσότερα από 20 στρέμματα και διαθέτει 10 κόγχες, οι οποίες έχουν χτιστεί σταδιακά από διαφορετικούς ηγεμόνες. Ξεκίνησε να οικοδομείται το 777 μ.Χ., ενώ μετά την καταστροφή του παλαιότερου αυτού τζαμιού, άρχισε το 841 μ.Χ. να ξαναχτίζεται ένα μεγαλύτερο, το οποίο συνέχισε να επεκτείνεται και να τροποποιείται για πάνω από χίλια χρόνια, αποτυπώνοντας άριστα την εξέλιξη της ισλαμικής αρχιτεκτονικής. Το Τζαμέ είναι ακόμη γνωστό ως Τζαμί της Παρασκευής και κατέχει τον τίτλο του παλαιότερου τζαμιού συνάθροισης στο Ιράν για την προσευχή της Παρασκευής.

Αφού μπήκαμε στους χώρους του, δεν μπορέσαμε παρά να θαυμάσουμε τα οικοδομήματα γύρω από τη μεγάλη αυλή, στα οποία ο ένας αρχιτεκτονικός ρυθμός διαδεχόταν τον άλλο, ενώ υπήρχαν πανέμορφες μουκάρνες, πολύπλοκα μοτίβα και περίτεχνα πλακάκια.

Θα υπέθετε κανείς ότι η έκταση και η σύνθεση των οικοδομημάτων του συγκροτήματος θα δυσκόλευε τον προσανατολισμό των πιστών για την προσευχή τους. Ωστόσο το qibla iwan, ένα από τα τέσσερα iwan του τζαμιού που βρίσκεται στη νότια πλευρά της αυλής, ξεχωρίζει γιατί είναι το μόνο που πλαισιώνεται από δύο μιναρέδες και προσδιορίζει σαφώς την κατεύθυνση της Μέκκας. Ο όρος ιβάν αναφέρεται σε ένα τυπικό περσικό-ισλαμικό αρχιτεκτονικό στοιχείο, που διαμορφώνεται ως μια ορθογώνια θολωτή αίθουσα, ανοιχτή από τη μία πλευρά και χρησιμεύει ως ο κεντρικός χώρος προσευχής σε ισλαμικά κτήρια.

​

Το Τζαμί Τζαμέ βρίσκεται στο κέντρο της παλιάς πόλης του Ισφαχάν και είναι ενσωματωμένο στον αστικό ιστό. Έχει πολυάριθμες εισόδους, είναι δημοφιλές και συνδέεται με το τέρμα της Μεγάλης Αγοράς, όπου θα οδηγούμασταν στη συνέχεια.

Δεν θα μπορούσε φυσικά να απουσιάζει από την περιήγησή μας μια “μοιραράκειος” επίσκεψη σε ανάλογο κατάστημα, για όσους ήθελαν να αγοράσουν περσικά χαλιά.

Τελικός σταθμός της ημέρας μας ήταν η πλατεία Imam Ali, μια ζωντανή περιοχή με αυθεντική ατμόσφαιρα και παζάρι με τρόφιμα, μπαχαρικά, ρούχα και τοπικά προϊόντα. Φημίζεται για την αρχιτεκτονική της και θεωρείται προκάτοχος της διάσημης Naqsh-e Jahan.

Η επιστροφή στο ξενοδοχείο ύστερα από όλον αυτόν τον πλούτο νέων εικόνων και πληροφοριών ήταν επιβεβλημένη. Μετά την ανάπαυση και το αναζωογονητικό φρεσκάρισμά μας, συγκεντρωθήκαμε και πάλι για να πάμε σε ένα εστιατόριο για το δείπνο μας. Όπως μας έλεγε ο αρχηγός μας, το σημερινό εστιατόριο δεν θα μας απογοήτευε. Εμείς αρχικά κρατούσαμε επιφυλάξεις, αφού σε όλους μας οι μνήμες από το χθεσινοβραδινό φαγητό ήταν νωπές, αλλά πανηγυρίσαμε με ενθουσιασμό όταν επαληθεύτηκε τόσο το όμορφο περιβάλλον του εστιατορίου όσο και ο πλούτος και η νοστιμιά των φαγητών του. Επρόκειτο για ένα μενού με διάφορα είδη κρεάτων, που με τη βοήθεια των σερβιτόρων παρέλαυναν εναλλασσόμενα διαρκώς μπροστά μας και εμείς επιλέγαμε το είδος και την ποσότητα αυτών που θέλαμε να φάμε.

Αφού ολοκληρώσαμε το πλούσιο και γευστικό δείπνο μας, ξεχυθήκαμε να περπατήσουμε στον πανέμορφο πεζόδρομο Τέσσερις Κήποι του Αμπάς για να καταλήξουμε στη μοναδικής ομορφιάς γέφυρα Σι-ο-Σε Πόλ. Στην παρακάτω φωτογραφία εμφανίζεται με τη βραδινή της αμφίεση, όπως αποτυπώθηκε από κάποιο άλλο μέλος του γκρουπ.

​

 

[Sam-chal]

Γκουγκλάροντας βρήκα φωτογραφίες από το εσωτερικό περιστερώνα, πραγματικά περίτεχνοι

!

 

[erodios]

Γκουγκλάροντας βρήκα μια φωτογραίες από το εσωτερικό περιστερώνα, πραγματικά περίτεχνοι View attachment 532563 ! View attachment 532564

Εξαιρετικό! Απείρως πιο όμορφος από μέσα. Δεν είχα δίκιο που στενοχωριόμουν με το να είμαι απέξω και να μην μπορώ να τον δω από μέσα λάιβ;

 

[YiannisTS]

Καθεδρικού Ναού Βανκ (Σωτήρος) της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας στο Ιράν

Ξέρουμε εάν λειτουργεί;

 

[erodios]

Ξέρουμε εάν λειτουργεί;

Δεν είμαι σίγουρος ότι θυμάμαι, αλλά νομίζω πως ναι.

 

[Shadowrunner]

Καθυστέρησε λίγο η συνέχεια της ιστορίας αλλά άξιζε η αναμονή με τα δυο μαζεμένα κεφάλαια για το Ισφαχάν. Τα διαβάζω και θυμάμαι το ταξίδι στην πανέμορφη αυτή πόλη.