- Μηνύματα
- 449
- Likes
- 2.038
- Ταξίδι-Όνειρο
- Στα φεγγάρια μου!
Ημέρα 8η: Στον δρόμο από τη Γιαζντ για το Σιράζ
Πασαργάδες, Περσέπολη, Νεκρόπολη
Όπως είχα γράψει στην αρχή της εξιστόρησής μου, αναφορικά με τους λόγους για τους οποίους με έλκυε το Ιράν ως προορισμός, ήταν εκτός από το θεοκρατικό του καθεστώς: “Η καταστραμμένη από τον Μ. Αλέξανδρο μεγαλοπρεπής Περσέπολη, οι τάφοι των βασιλιάδων μιας από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες της αρχαιότητας, τα ίχνη του ζωροαστρισμού, καθώς και τόσα άλλα μνημεία από τη μετέπειτα ισλαμική ιστορία του Ιράν βρίσκονταν εκεί.”
Μέχρι τώρα είχα ικανοποιήσει σε σημαντικό βαθμό πολλά από τα παραπάνω εκτός από το βασικότερο ή τουλάχιστον το ένα από τα δύο πιο βασικά που είχα στο μυαλό μου μαζί με το ιδιαίτερο καθεστώς του Ιράν. Δεν είχα εντρυφήσει ακόμα στην αρχαία Περσία, που πήρε την ονομασία της από την περιοχή Παρς, σημερινό Φαρς στο νότιο Ιράν, πριν το σημερινό κράτος ονομαστεί επίσημα ως Ιράν, που σημαίνει ”η χώρα των Αρίων”. Δεν είχα δει ακόμα τους αρχαιολογικούς τόπους με τα σημάδια αυτής της ισχυρής και σπουδαίας αυτοκρατορίας της αρχαιότητας, που ιδρύθηκε από τον Κύρο Β΄ τον Μέγα της δυναστείας των Αχαιμενιδών (περ. 550-330 π.Χ.) και με την οποία είχε συνδεθεί η ιστορία της αρχαίας Ελλάδας, αρχικά με την Ιωνική Επανάσταση και στη συνέχεια με τους περσικούς πολέμους, την περσική παρέμβαση κατά τη διάρκεια των συρράξεων των ελληνικών πόλεων και τέλος με την κατάκτησή της από τον Μέγα Αλέξανδρο.
Η σημερινή ημέρα λοιπόν ήταν αυτή που περίμενα σε όλο το ταξίδι. Οι Πασαργάδες, η Περσέπολη και η Νεκρόπολη θα ήταν οι στάσεις και τα σημεία περιήγησής μας στην 460 χλμ. διαδρομή από τη Γιαζντ έως το Σιράζ. Έτσι, μετά από μια μακρόσυρτη πορεία μέσα σε ένα άνυδρο περιβάλλον, το οποίο διακοπτόταν από κάποιες πράσινες κατοικημένες περιοχές όπως ήταν η μικρή πόλη Ταφτ, φτάσαμε στις Πασαργάδες.
Οι Πασαργάδες, ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, είναι χτισμένες στην κοιτίδα των Περσών στην επαρχία Φαρς του Ιράν. Η πόλη ιδρύθηκε στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. από τον Κύρο τον Μέγα και αποτέλεσε την πρωτεύουσα της αχαιμενιδικής περσικής αυτοκρατορίας. Στην τοποθεσία υπάρχουν τα κατάλοιπα του βασιλικού ανακτόρου, ενώ εκεί επίσης δημιουργήθηκε το πρότυπο για τους περσικούς κήπους των τεσσάρων τεταρτημορίων, γνωστοί ως οι “Τέσσερις Κήποι”. Ωστόσο, το πιο εμβληματικό μνημείο του αρχαιολογικού χώρου είναι ένα λιτό βαθμιδωτό μαυσωλείο έξι επιπέδων από λευκό λίθο, το οποίο θεωρείται πως είναι ο τάφος του Κύρου. Ο τετράπλευρος ταφικός θάλαμος που βρίσκεται πάνω στην ύψους 5,5 μ. εξέδρα έχει και αυτός το ίδιο ύψος και μορφολογικά θυμίζει δικό μας εξωκκλήσι.
Σε απόσταση 80 χλμ. από τις Πασαργάδες βρίσκεται η Περσέπολη ή Πάρσα, δηλαδή η πόλη των Περσών. Αποτέλεσε την “τελετουργική πρωτεύουσα” της αυτοκρατορίας, που αναδείκνυε το μεγαλείο της, παρόλο που η κύρια διοικητική πρωτεύουσα είχε μεταφερθεί από τις Πασαργάδες στα Σούσα από τον Δαρείο Α΄ τον Μέγα. Η Περσέπολη ιδρύθηκε από τον ίδιο και αναπτύχθηκε από τους διαδόχους του Ξέρξη Α΄ και Αρταξέρξη Α΄ (518-460 π.Χ.), αν και λέγεται πως η επιλογή τής περιοχής είχε γίνει από τον Κύρο. Βρίσκεται στους πρόποδες της οροσειράς Ζάγκρος και χαρακτηρίζεται από μια τεράστια υπερυψωμένη πλατφόρμα έκτασης 130 στρεμμάτων, όπου υπάρχουν παλάτια, θησαυροφυλάκια και μνημειώδη οικοδομήματα όπως είναι η Πύλη των Εθνών, η Αίθουσα των Ακροάσεων και η Αίθουσα του Θρόνου. Συνιστά μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς και είναι μια από τις πιο σημαντικές αρχαιολογικές τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο.
Πηγή σχεδιαγραμμάτων: Wikimedia Commons
Μόλις φτάσαμε στον αρχαιολογικό χώρο μάς έκανε εντύπωση η διπλή μεγαλοπρεπής κλίμακα ανάβασης στο επίπεδο των ανακτόρων. Ο καυτός ήλιος δυσκόλευε τις συνθήκες της περιήγησης, αλλά υπερίσχυε η ευφορία από την αίσθηση που ανακλούσε ο χώρος με τον πολλών αιώνων παλμό του. Τα περισσότερα άτομα του γκρουπ ακολουθήσαμε τις οδηγίες του αρχηγού και κρατούσαμε ομπρέλες για τη σχετική προστασία μας. Επιπλέον εγώ διαμόρφωσα ένα σαρίκι, μικρότερο από το χτεσινό μου τουρμπάνι, αλλά αδιαπραγμάτευτα άσπρο για να ταιριάζει με την υπόλοιπη αμφίεσή μου.
| 
|
| 
|
Τέτοια κιονόκρανα με διπλές μορφές ζώων, όπως του πουλιού huma που φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία, υπήρχαν και άλλα στον χώρο τριγύρω, κάποια πιθανώς ανακατασκευασμένα. Μια συλλογή από πέτρινους όγκους, που παρέπεμπαν σε μορφές ζώων και προορίζονταν για τη δημιουργία μιας πύλης που είχε μείνει ημιτελής, με έκανε να καταλάβω ότι όλες αυτές οι τεράστιες πέτρινες κατασκευές δεν γίνονταν από έναν μονόλιθο, αλλά από τη λάξευση πολλών άλλων μικρότερων λίθων κατάλληλα τοποθετημένων.
Μετά την κεντρική πύλη οδηγηθήκαμε στην Apadana, το μεγαλύτερο παλάτι της Περσέπολης, που χρησιμοποιούσε ο Βασιλεύς των Βασιλέων ως επίσημη αίθουσα ακροάσεων. Κάτω από τα πέτρινα κιβώτια που περιείχαν τις πλάκες θεμελίωσης ανακαλύφθηκε το 1933 ένας θησαυρός νομισμάτων. Σήμερα στέκουν όρθιοι λίγοι μόνο από τους ύψους 20 μ. 72 κίονες της Απαντάνα, που με ζωόμορφα κιονόκρανα στήριζαν την ξύλινη στέγη της. Παρόλα αυτά είναι το καλύτερα διατηρημένο και πιο όμορφο μνημείο της Περσέπολης. Οι σκάλες που επέτρεπαν την πρόσβαση στην αίθουσα ακροάσεων είναι διακοσμημένες με ανάγλυφα, ανάμεσα στα οποία είναι και αυτά που δείχνουν αντιπροσώπους των 23 υποτελών εθνών της αυτοκρατορίας να αποτίνουν φόρο τιμής και δώρα στον Δαρείο Α΄, δίνοντάς μας ταυτόχρονα πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο αμφίεσης ή χτενίσματος όλων αυτών των λαών.
Με την Απαντάνα γειτονεύει μια αίθουσα 32 κιόνων με ασαφή χρήση, αλλά και η Αίθουσα των Εκατό Κιόνων, που με διαστάσεις 68,5x68,5 μ. ήταν το δεύτερο σε μέγεθος παλάτι του συγκροτήματος και στέγαζε το θησαυροφυλάκιο ή πιο πιθανά την αίθουσα του θρόνου.
Συνεχίσαμε την περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο, εκεί όπου άλλοτε ήταν το ιδιωτικό παλάτι του Δαρείου (Tachar) με τους τεράστιους πέτρινους λίθους του, το οποίο μάλλον γλίτωσε όταν το συγκρότημα των παλατιών πυρπολήθηκε στις αρχές του 330 π.Χ. από το στράτευμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και αυτό του Ξέρξη (Hadish) που βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του πλατώματος της Περσέπολης και από όπου πιθανολογείται πως ξεκίνησε η καταστροφική φωτιά.
| 
|
Πίσω από τα ανάκτορα δεσπόζει λαξευμένος στον βράχο του βουνού Kuh-e Rahmat ο βασιλικός τάφος του Αρταξέρξη Γ΄. Στην περιοχή υπάρχει επίσης ο τάφος που ανήκε στον Αρταξέρξη Β΄, καθώς και ο ημιτελής τάφος του Δαρείου Γ΄ (335-330), που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ αφού η Περσία κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο.
Από εκεί ψηλά μπορεί κανείς να ατενίσει το σύνολο των υπολειμμάτων του επιβλητικού συγκροτήματος παλατιών της Περσέπολης, ενώ επίσης μπορεί να έχει μια γενική αναπαράστασή τους με τη μακέτα που υπάρχει στον χώρο.
Σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από την Περσέπολη υπάρχει μια άλλη βασιλική νεκρόπολη, που περιλαμβάνει τους τάφους του Δαρείου Α’ και πιθανώς του Ξέρξη Α’, του Αρταξέρξη Α’ και του Δαρείου Β’. Ο Δαρείος Α΄ ο Μέγας επέλεξε τη δημιουργία μιας νεκρόπολης στην τοποθεσία Naqsh-e Rostam αντί για την κατασκευή ενός μαυσωλείου όπως ήταν αυτό του Κύρου. Ο χώρος με τον κάθετο βράχο, που διαμορφώνει τον ορίζοντα του τοπίου σε μεγάλο βάθος, θεωρούνταν ιερός από την ελαμιτική περίοδο και είχαν από τότε χαραχτεί πάνω του κάποιες ανάγλυφες παραστάσεις, οι οποίες μεταπλάστηκαν με τη λάξευση των τεσσάρων τάφων και τη διακόσμησή τους. Οι τάφοι έχουν ύψος πάνω από 22 μ. και βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από το έδαφος. Η είσοδός τους, που διακρίνεται στο κέντρο μιας σταυροειδούς πρόσοψης, δεν είναι εύκολα προσβάσιμη όπως αυτή των κατοπινών βασιλικών τάφων της Περσέπολης και οδηγεί με έναν εσωτερικό διάδρομο σε τρεις θαλάμους που προορίζονταν για τον βασιλιά και την οικογένειά του.
Στην αριστερή πλευρά του βράχου Naqsh-e Rostam υπάρχει μπροστά από αυτόν ένας πετρόκτιστος πύργος τετράγωνης κάτοψης του 5ου ή του 6ου αι. π.Χ., τον οποίο οι μουσουλμάνοι ονομάζουν Καάμπα του Ζωροάστρη. Η είσοδος στον “Κύβο” γίνεται από μια πέτρινη σκάλα που φτάνει στα μισά του 11 μ. πύργου, για τον οποίο διίστανται οι απόψεις της χρήσης του. Αν και σίγουρα πρόκειται για ζωροαστρικό κτήριο, άλλοι θεωρούν ότι στέγαζε μια βιβλιοθήκη με κείμενα της Αβέστα και άλλοι ότι ήταν ένας ναός φωτιάς. Εγώ προτιμώ τη δεύτερη εκδοχή γιατί προσδίδει αίγλη, καθώς και αίσθηση ιερότητας και μυστηρίου.
Οι Σασσανίδες, που θεωρούσαν τους εαυτούς τους διαδόχους των Αχαιμενιδών, δημιούργησαν επίσης κάποιες βραχογραφίες στο Νακς-ε Ροστάμ. Λίγο πιο πέρα από τους τάφους απεικονίζεται σε μια ανάγλυφη βραχογραφία ο Αχούρα Μάζντα να προσφέρει το διάδημα της κυριαρχίας στον Αρδασίρ Α', ιδρυτή της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, ενώ οι δύο φιγούρες έφιππες ποδοπατούν τους εχθρούς τους, δηλαδή τον Αριμάν και τον Πάρθο βασιλιά αντίστοιχα. Στην άλλη ανάγλυφη λαξευτή παράσταση, που είναι στα δεξιά της πρώτης, απεικονίζεται ο Σαπώρης Α΄, γιος του προηγούμενου και δεύτερος σάχης της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, να υποτάσσει Ρωμαίους αυτοκράτορες οι οποίοι γονατίζουν ή απλώνουν τα χέρια τους σε ένδειξη παράδοσης.
Αφού ολοκληρώσαμε την τριπλή αυτή ανασκαφή στα βάθη της περσικής ιστορίας, επιβιβαστήκαμε και πάλι στο πούλμαν για να οδηγηθούμε με το τέλος της ημέρας στο ξενοδοχείο μας στην πόλη Σιράζ, που μας περίμενε.
Όπως είχα γράψει και στην αρχή, μπόρεσα “να καταρρίψω ιδίοις όμμασι όλες τις ανακρίβειες των σχολικών χρόνων για τον δήθεν απολίτιστο λαό των Περσών”. Επίσης, η κούραση που αντικειμενικά βάραινε τα μέλη μας, αντισταθμιζόταν από την αίσθηση του μεγαλείου των μνημείων με τα οποία είχαμε έρθει σε επαφή και την 2.600 ετών ιστορία των αρχαιολογικών χώρων που περπατήσαμε.
Η κόρη μου πάντως εξακολουθούσε να είναι ανικανοποίητη με τις χωρίς αλκοόλ διαθέσιμες μπίρες!
Last edited:
Άντε και στα δικά μου...
