the Lycan
Member
- Μηνύματα
- 218
- Likes
- 131
- Επόμενο Ταξίδι
- θα αργήσει......
- Ταξίδι-Όνειρο
- Σκωτία
Δεκατέσσερα χρόνια μετά επιστρέφω στο site….λόγω μιας ατυχίας, βρίσκομαι περιορισμένη στο σπίτι και με αρκετό ελεύθερο χρόνο και μια έμφυτη ανάγκη να γράψω οπότε….here we are….. πίσω στα πάτρια εδάφη, πίσω στα Μαστοροχώρια της Κόνιτσας, 14 χρόνια μετά…..
Αναμφισβήτητα τα τελευταία 3 χρόνια η περιοχή γνωρίζει μια τουριστική ανάπτυξη άνευ προηγουμένου, που οφείλεται στην δημοφιλία της τηλεοπτικής σειράς για τον Άγιο Πα’ί’σιο, αλλά και στην επίμονη προσπάθεια κάποιων λίγων που ακόμα παλεύουν για να φτιάξουν την ζωή τους στην περιοχή, που ομολογουμένως είναι από τις πιο φτωχές περιοχές της χώρας.
Πάμε λοιπόν να δούμε για αρχή, πώς μέσα από 2 ημερήσιες χαλαρές εκδρομές, μπορούμε να γνωρίσουμε αυτήν την μαγική περιοχή ….και ελπίζω στο άμεσο μέλλον να σας γράψω και για τα υπόλοιπα διαμαντάκια της περιοχής.
Το πόσο όμορφή και ανέγγιχτη είναι η περιοχή, ευτυχώς δεν έχει αλλάξει καθόλου. Τα ποτάμια, οι ορεινοί όγκοι, τα δάση και τα χρώματα της φύσης, ειδικά την άνοιξη και το φθινόπωρο είναι μαγευτικά ενώ η χλωρίδα και η πανίδα είναι ακόμα πιο πλούσια, μια και ειδικά για την πανίδα, οι μαρτυρίες για την παρουσία άγριων ζώων όπως αρκούδες και αγριογούρουνα ακόμα και μέσα στα χωριά της περιοχής, αυξάνονται... Αυτό που έχει αλλάξει σίγουρα είναι πως πλέον, σε αρκετά από τα χωριά υπάρχουν επιχειρήσεις εστίασης ή καταλύματα, τα οποία προσφέρουν εξαιρετικές υπηρεσίες στους επισκέπτες αλλά και στους ντόπιους.
Τα Μαστοροχώρια είναι χτισμένα δεξιά και αριστερά του Σαραντάπορου ποταμού και φτάνουν μέχρι τις παρυφές του Γράμμου, στα Ελληνοαλβανικά σύνορα. Η περιοχή ορίζεται από τους συμπαγείς όγκους του Γράμμου (2.520 μ.) και των Αρρένων (2.192 μ.) στα βόρεια, του Σμόλικα (2.630 μ. ) και της Γύφτισσας (1.752 μ.) στα ανατολικά, του Κάμενικ (2.041 μ.) και του Γκόλιου (1.934 μ.) στα δυτικά. Τα χωριά της περιοχής, αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος του Δήμου Κόνιτσας, ο οποίος αριθμεί συνολικά 44 χωριά. Αναφερόμενοι όμως στα Μαστοροχώρια, δεν εννοούμε το σύνολο των 44 χωριών, αλλά για την ιστορία αυτή (και την συνέχεια της), μόνο όσα υπάγονταν παλιότερα στο Δήμο Μαστοροχωριών, ήτοι τα χωριά Ασημοχώρι, Βούρμπιανη, Γοργοπόταμος, Δροσοπηγή, Οξυά, Καστάνιανη, Κεφαλοχώρι, Λαγκάδα, Πλαγιά, Πληκάτι, Πυρσόγιαννη, Χιονιάδες, και ο οικισμός της Θεοτόκου καθώς και τα τρία πέτρινα χωριά Μόλιστα (Μεσαριά), Γαναδιό, Μοναστήρι (Μποτσιφάρι), τα οποία ήταν εκτός Δήμου αλλά αξίζουν μια αναφορά εδώ αλλά και μια επίσκεψη.
Τα ιστορικά στοιχεία δεν έχουν αλλάξει οπότε θα σας παραπέμψω στην παλιά travel story. Με δεδομένο όμως ότι πλέον υπάρχει τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή, θα προτείνω στην παρούσα travel story, δύο ημερήσιες εκδρομές, με τις απαραίτητες στάσεις για να δείτε τα αξιοθέατα και να απολαύσετε γεύσεις και αρώματα της περιοχής.
Πυρσόγιαννη, Καστάνιανη, οι αρχόντισσες των Μαστοροχωρίων
Ξεκινώντας από την Κόνιτσα, παίρνουμε την παλιά εθνική οδό και μετά από 27 χιλιόμετρα, οδηγώντας δίπλα στον ποταμό Σαραντάπορο, φτάνουμε στην Πυρσόγιαννη. Έδρα του Δήμου Μαστοροχωρίων, για όσο υπήρχε αυτός, η Πυρσόγιαννη είναι χτισμένη αμφιθεατρικά και η θέα από σχεδόν όλα τα σημεία του χωριού είναι καταπληκτική. Ενώ είστε ακόμη ξεκούραστοι, κάντε τη χάρη στον εαυτό σας να περπατήσει στα καλντερίμια και να θαυμάσει την χαρακτηριστική αρχιτεκτονική των σπιτιών και των Ιερών Ναών του χωριού. Η Πυρσόγιαννη έβγαλε μερικούς από τους πλέον ξακουστούς μαστόρους όλης την γης. Αφρική, Μέση Ανατολή, Ευρώπη ακόμα και Αμερική, είναι περιοχές της υφηλίου που οι Πυρσογιαννίτες μάστορες έχτισαν, ενώ παρουσία είχαν και στην ανοικοδόμηση σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Δείγμα της τέχνης τους είναι και το ξακουστό γεφύρι της Κόνιτσας, ενώ παλιότερα, στον ξενώνα του χωριού, υπήρχε ασπρόμαυρη φωτογραφία με Πυρσογιαννίτες μάστορες που βοήθησαν να κατασκευαστεί το μετρό της Νέας Υόρκης. Περπατώντας μέσα στο χωριό, θα είναι παράλειψη αν δεν ανεβείτε μέχρι τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου για να θαυμάσετε τόσο το εσωτερικό του όσο και την απίστευτη θέα από το προαύλιό του. Στη συνέχεια, κάντε μια στάση στο Εθνολογικό Μουσείο Ηπειρωτών Μαστόρων που στεγάζεται στο πέτρινο κτίριο του παλιού σχολείου της Πυρσόγιαννης. Το Μουσείο φιλοξενεί πάνω από 2500 φωτογραφίες, σχέδια, χαρτογραφήσεις και σπάνιο υλικό που αφορά τη μυστική γλώσσα των Μαστόρων, τα «Κουδαρίτικα», τα δρομολόγια, τα εργαλεία, τα συμφωνητικά και τις κατασκευές των μαστόρων της πέτρας. Η επίσκεψη στην Πυρσόγιαννη δεν μπορεί να τελειώσει χωρίς μία στάση για καφεδάκι με γλυκό κουταλιού ή ένα ντόπιο τσιπουράκι με μεζέ, που θα μας ανοίξει την όρεξη για το μεσημεριανό. Στο χωριό λειτουργεί ένα καφενείο με το όνομα «Κόκα Καρυά» στην πρώτη πλατεία του χωριού, δίπλα στο κτίριο που στεγάζονταν παλιότερα ο δήμος και ο παραδοσιακός ξενώνας «Αρμολόι» λίγα μέτρα πιο πάνω, που λειτουργεί και σαν εστιατόριο
Παίρνουμε τον δρόμο της επιστροφής προς Κόνιτσα και στην διασταύρωση για Καστανέα, στρίβουμε αριστερά. Ο δρόμος είναι ανηφορικός με πολλές στροφές αλλά η διαδρομή είναι πανέμορφη. Η Καστάνιανη απέχει 28,7 χλμ από την Κόνιτσα. Είναι από τα πιο ιδιαίτερα για την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία τους Μαστοροχώρια. Ο επισκέπτης αξίζει να περιηγηθεί στα σοκάκια και να θαυμάσει τα πέτρινα σπίτια ( το σπίτι της οικογένειας Γκόσιου αξίζει οπωσδήποτε το χρόνο σας), τα καλντερίμια αλλά και τα γεφύρια. Η Καστάνιανη έχει 4 γεφύρια (γεφύρι Μεσαργιάς – Ράχης, Γεφύρι Γκάλινας, Γεφύρι Μαλνίτσας, γεφύρι Μητσαίων) που ενώνουν τις γειτονιές του χωριού μεταξύ τους. Μικρή στάση στην πλατεία του χωριού για να θαυμάσετε τα πανέμορφα παραδοσιακά κτίρια του σχολείου και του Ι.Ν. Αγίου Νικολάου και κατευθείαν στο διπλανό καφέ/εστιατόριο Soiree που είναι για μένα το πιο όμορφο της περιοχής για το μεσημεριανό σας γεύμα. Κουκλίστικη διακόσμηση και εύχαροι άνθρωποι, οι ιδιοκτήτες Θύμιος και Κύνθια, που θα μοιραστούν μαζί σου ιστορίες από την Καστάνιανη, τη Γαλλία και την Εθνική Λυρική Σκηνή (ναι, όλα αυτά μαζί). Στο χωριό επίσης λειτουργεί ακόμα ένα εστιατόριο στην είσοδο του χωριού καθώς και ο δημοτικός ξενώνας.
Μόναστήρι, Μόλιστα, Γαναδιό, τα πέτρινα χωριά
Το Μοναστήρι, η Μόλιστα και το Γαναδιό, βρίσκονται 25 χιλιόμετρα μετά την Κόνιτσα στον δρόμο προς Κοζάνη, στις υπώρειες του καταπράσινου Σμόλικα. Οδηγώντας και πάλι από την Κόνιτσα, αξίζει μια πρώτη στάση στο Γεφύρι του Βέργου. Το γεφύρι, είναι ακριβώς δίπλα από την εθνική οδό και κοντά σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο που παλιά λειτουργούσε σαν χάνι. Δέκα βήματα λοιπόν από την εθνική οδό και είναι σαν να άνοιξες την ντουλάπα της Νάρνια και να μπήκες σε μια άλλη εποχή, σε μια άλλη διάσταση. Το γεφύρι του Βέργου είναι ένα μονότοξο γεφύρι, χτισμένο στα τέλη του 19ου αιώνα από ντόπιους μάστορες. Στην επόμενη διασταύρωση, στρίβεις δεξιά και ανεβαίνεις μια διαδρομή περίπου 5 χλμ για να φτάσεις στα πέτρινα χωριά. Το ένα από το άλλο απέχουν μόλις ένα χιλιόμετρο, οπότε αποτελούν μια ιδανική ημερήσια βόλτα όπου μπορείς να τα απολαύσεις και τα τρία, χωρίς να κουραστείς. Πρόκειται για τρία πανέμορφα χωριά μέσα σε ένα απόλυτα δασικό περιβάλλον. Οι κάτοικοι παραδοσιακά ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία και το κτίσιμο της πέτρας. Υπήρξαν όμως και πολλοί που μετανάστευσαν κυρίως στη Ρουμανία, στην Αίγυπτο και την Αμερική. Φανταστείτε πως την εποχή εκείνη, που ούτε η Κόνιτσα είχε ταχυδρομείο, η Μόλιστα είχε το μοναδικό στην περιοχή για να στέλνουν οι μετανάστες εμβάσματα στο σπίτι τους. Στους μετανάστες αυτούς οφείλονται και τα πετρόκτιστα αρχοντικά που θα δείτε στα χωριά αυτά. Πλέον ελάχιστοι κάτοικοι διαμένουν μόνιμα και στα τρία χωριά αλλά θα βρείτε αρκετούς το χρονικό διάστημα από Μάρτιο έως Νοέμβριο.
Ξεκινώντας από το Μοναστήρι, αξίζει να περπατήσεις μέσα στα παραδοσιακά καλντερίμια του χωριού και να απολαύσεις τη θέα από την πλατεία προς την κοιλάδα του Σαραντάπορου. Μην παραλείψετε να ανεβείτε είτε με τα πόδια είτε με το αυτοκίνητο μέχρι την Ιερά Μονή Εσοδίων Θεοτόκου, που είναι ακριβώς έξω από το χωριό Μοναστήρι, σε ένα σημείο με θέα που σου κόβει την ανάσα. Ακόμα και αν δεν είστε θρησκευόμενοι, ο χώρος, η ησυχία και η ηρεμία που σου προκαλεί η επαφή με τη φύση, σε κάνει να πιστεύεις ότι όντως υπάρχει μια θε’ι’κή δύναμη στον κόσμο. Η ομορφιά είναι μοναδική. Η Μονή χτίστηκε το 1672, σε διαφορετική θέση από τη σημερινή, στην οποία και ξανακτίστηκε εκ βάθρων με τη σημερινή της μορφή το 1819. Μην παραλείψετε να χτυπήσετε και να καλημερίσετε την Μοναχή Σοφρωνία, την μοναδική μοναχή της Μονής, η οποία θα σας καλωσορίσει με κρύο νεράκι και λουκουμάκι. Να σημειώσω εδώ ότι στο χωριό τα τελευταία 3 χρόνια, λειτουργεί και ένα ξενοδοχείο με ελάχιστα δωμάτια, με υπηρεσίες όμως εξαιρετικής ποιότητας.
Κατηφορίζοντας, μετά από 1 περίπου χιλιόμετρο, θα φτάσετε στη Μόλιστα. Στην είσοδο του χωριού, αξίζει να σταθείτε στην βρύση του Αγίου Νικολάου που σας καλωσορίζει και βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία κάτω από τις αιωνόβιες βελανιδιές. Ξεδίψαστε με ένα νερό εξαιρετικής ποιότητας, που τρέχει χειμώνα καλοκαίρι και κατεβαίνει κατευθείαν από το βουνό πάνω από το χωριό. Αφήστε το αυτοκίνητο και περιπλανηθείτε στα σοκάκια του χωριού, θαυμάζοντας τα σπίτια καταπληκτικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και το σχολείο του χωριού. Εδώ δεν λειτουργεί κάποια επιχείρηση, όμως το καλοκαίρι και το Πάσχα, τα νέα παιδιά του Συλλόγου ανοίγουν το καφενείο το οποίο είναι χώρος συνάντησης των χωριανών, και κερνάνε αναψυκτικά και τσιπουράκι περαστικούς και επισκέπτες.
Τελευταία στάση, σχεδόν 1 χλμ μετά την Μόλιστα, είναι το Γαναδιό. Πρόκειται για ένα χωριό που έχει κηρυχθεί διατηρητέο και ως εκ τούτου διατηρούνται σπίτια αλλά και άλλα κτίρια όπως η εκκλησία, το σχολαρχείο και το παρθεναγωγείο που είναι δείγματα εξαιρετικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Στο Γαναδιό γυρίστηκε και η τηλεοπτική σειρά που ήταν αφιερωμένη στην ζωή του Αγίου Πα’ι’σίου οπότε αν ήσασταν θεατές της, θα δείτε γωνιές του χωριού που είναι γνώριμες. Εδώ λειτουργεί παραδοσιακό καφενείο στο οποίο αφού περιπλανηθείτε μέσα στο χωριό, μπορείτε να καταλήξετε για το μεσημεριανό σας. Και μόνο να καθίσετε κάτω από τα κλαδιά του υπεραιωνόβιου πλατάνου στην πλατεία του χωριού και να κοιτάξετε ψηλά, είναι μια εμπειρία ζωής, πόσο μάλλον αν την στάση αυτή την συνοδεύσετε με τσιπουράκι και αν είστε τυχεροί και με ένα κομμάτι παραδοσιακή πίτα από την κυρά Βάσω που κρατάει το καφενείο.
Για όλα τα παραπάνω χωριά, μπορείτε να βρείτε πληροφορίες και στο διαδίκτυο, τόσο για τις επιχειρήσεις που λειτουργούν όσο και για τις αθλητικές δραστηριότητες που μπορεί κάποιος να κάνει στην περιοχή. Θα ήταν μεγάλη μου παράλειψη δε, αν δεν αναφερόμουν στα παραδοσιακά πανηγύρια των χωριών αυτών με τα πρωτεία (προσωπική άποψη) να κρατάνε τα πανηγύρια της Καστάνιανης (κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου, στη γιορτή της Αγίας Παρασκευής) και του Μοναστηρίου (κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου, στη γιορτή του Σωτήρος) καθόσον είναι τα μοναδικά που γίνονται με τα όργανα να παίζουν «στα σκέτα», χωρίς ηχεία και μηχανήματα. Η Πυρσόγιαννη και το Γαναδιό έχουν πανηγύρι στις 15 Αυγούστου, ενώ η Μόλιστα δεν κάνει πανηγύρι τα τελευταία χρόνια.
Και τα πέντε χωριά, έχουν αρκετά δραστήριους Πολιτιστικούς Συλλόγους, με μέλη πρόθυμα να βοηθήσουν και να απαντήσουν σε απορίες σας.
Ενδεικτικά τα παρακάτω links
Μαστοροχώρια
facebook: Αδελφότητα Καστανιανιτών Κόνιτσας
facebook: Προοδευτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καστάνιανης « Ο Άγιος Νικόλαος»
facebook: Σύλλογος Γαναδιωτών «Οι Άγιοι Ταξιάρχες»
facebook: Μοναστήρι Κόνιτσας Μποτσιφάρι
facebook: Μόλιστα - Molista
Instagram: molista_greece
Instagram: ganadio.gr
Instagram: adelfotita_kastaniani
Instagram: pirsogianni.village
Αναμφισβήτητα τα τελευταία 3 χρόνια η περιοχή γνωρίζει μια τουριστική ανάπτυξη άνευ προηγουμένου, που οφείλεται στην δημοφιλία της τηλεοπτικής σειράς για τον Άγιο Πα’ί’σιο, αλλά και στην επίμονη προσπάθεια κάποιων λίγων που ακόμα παλεύουν για να φτιάξουν την ζωή τους στην περιοχή, που ομολογουμένως είναι από τις πιο φτωχές περιοχές της χώρας.
Πάμε λοιπόν να δούμε για αρχή, πώς μέσα από 2 ημερήσιες χαλαρές εκδρομές, μπορούμε να γνωρίσουμε αυτήν την μαγική περιοχή ….και ελπίζω στο άμεσο μέλλον να σας γράψω και για τα υπόλοιπα διαμαντάκια της περιοχής.
Το πόσο όμορφή και ανέγγιχτη είναι η περιοχή, ευτυχώς δεν έχει αλλάξει καθόλου. Τα ποτάμια, οι ορεινοί όγκοι, τα δάση και τα χρώματα της φύσης, ειδικά την άνοιξη και το φθινόπωρο είναι μαγευτικά ενώ η χλωρίδα και η πανίδα είναι ακόμα πιο πλούσια, μια και ειδικά για την πανίδα, οι μαρτυρίες για την παρουσία άγριων ζώων όπως αρκούδες και αγριογούρουνα ακόμα και μέσα στα χωριά της περιοχής, αυξάνονται... Αυτό που έχει αλλάξει σίγουρα είναι πως πλέον, σε αρκετά από τα χωριά υπάρχουν επιχειρήσεις εστίασης ή καταλύματα, τα οποία προσφέρουν εξαιρετικές υπηρεσίες στους επισκέπτες αλλά και στους ντόπιους.
Τα Μαστοροχώρια είναι χτισμένα δεξιά και αριστερά του Σαραντάπορου ποταμού και φτάνουν μέχρι τις παρυφές του Γράμμου, στα Ελληνοαλβανικά σύνορα. Η περιοχή ορίζεται από τους συμπαγείς όγκους του Γράμμου (2.520 μ.) και των Αρρένων (2.192 μ.) στα βόρεια, του Σμόλικα (2.630 μ. ) και της Γύφτισσας (1.752 μ.) στα ανατολικά, του Κάμενικ (2.041 μ.) και του Γκόλιου (1.934 μ.) στα δυτικά. Τα χωριά της περιοχής, αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος του Δήμου Κόνιτσας, ο οποίος αριθμεί συνολικά 44 χωριά. Αναφερόμενοι όμως στα Μαστοροχώρια, δεν εννοούμε το σύνολο των 44 χωριών, αλλά για την ιστορία αυτή (και την συνέχεια της), μόνο όσα υπάγονταν παλιότερα στο Δήμο Μαστοροχωριών, ήτοι τα χωριά Ασημοχώρι, Βούρμπιανη, Γοργοπόταμος, Δροσοπηγή, Οξυά, Καστάνιανη, Κεφαλοχώρι, Λαγκάδα, Πλαγιά, Πληκάτι, Πυρσόγιαννη, Χιονιάδες, και ο οικισμός της Θεοτόκου καθώς και τα τρία πέτρινα χωριά Μόλιστα (Μεσαριά), Γαναδιό, Μοναστήρι (Μποτσιφάρι), τα οποία ήταν εκτός Δήμου αλλά αξίζουν μια αναφορά εδώ αλλά και μια επίσκεψη.
Τα ιστορικά στοιχεία δεν έχουν αλλάξει οπότε θα σας παραπέμψω στην παλιά travel story. Με δεδομένο όμως ότι πλέον υπάρχει τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή, θα προτείνω στην παρούσα travel story, δύο ημερήσιες εκδρομές, με τις απαραίτητες στάσεις για να δείτε τα αξιοθέατα και να απολαύσετε γεύσεις και αρώματα της περιοχής.
Πυρσόγιαννη, Καστάνιανη, οι αρχόντισσες των Μαστοροχωρίων
Ξεκινώντας από την Κόνιτσα, παίρνουμε την παλιά εθνική οδό και μετά από 27 χιλιόμετρα, οδηγώντας δίπλα στον ποταμό Σαραντάπορο, φτάνουμε στην Πυρσόγιαννη. Έδρα του Δήμου Μαστοροχωρίων, για όσο υπήρχε αυτός, η Πυρσόγιαννη είναι χτισμένη αμφιθεατρικά και η θέα από σχεδόν όλα τα σημεία του χωριού είναι καταπληκτική. Ενώ είστε ακόμη ξεκούραστοι, κάντε τη χάρη στον εαυτό σας να περπατήσει στα καλντερίμια και να θαυμάσει την χαρακτηριστική αρχιτεκτονική των σπιτιών και των Ιερών Ναών του χωριού. Η Πυρσόγιαννη έβγαλε μερικούς από τους πλέον ξακουστούς μαστόρους όλης την γης. Αφρική, Μέση Ανατολή, Ευρώπη ακόμα και Αμερική, είναι περιοχές της υφηλίου που οι Πυρσογιαννίτες μάστορες έχτισαν, ενώ παρουσία είχαν και στην ανοικοδόμηση σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Δείγμα της τέχνης τους είναι και το ξακουστό γεφύρι της Κόνιτσας, ενώ παλιότερα, στον ξενώνα του χωριού, υπήρχε ασπρόμαυρη φωτογραφία με Πυρσογιαννίτες μάστορες που βοήθησαν να κατασκευαστεί το μετρό της Νέας Υόρκης. Περπατώντας μέσα στο χωριό, θα είναι παράλειψη αν δεν ανεβείτε μέχρι τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου για να θαυμάσετε τόσο το εσωτερικό του όσο και την απίστευτη θέα από το προαύλιό του. Στη συνέχεια, κάντε μια στάση στο Εθνολογικό Μουσείο Ηπειρωτών Μαστόρων που στεγάζεται στο πέτρινο κτίριο του παλιού σχολείου της Πυρσόγιαννης. Το Μουσείο φιλοξενεί πάνω από 2500 φωτογραφίες, σχέδια, χαρτογραφήσεις και σπάνιο υλικό που αφορά τη μυστική γλώσσα των Μαστόρων, τα «Κουδαρίτικα», τα δρομολόγια, τα εργαλεία, τα συμφωνητικά και τις κατασκευές των μαστόρων της πέτρας. Η επίσκεψη στην Πυρσόγιαννη δεν μπορεί να τελειώσει χωρίς μία στάση για καφεδάκι με γλυκό κουταλιού ή ένα ντόπιο τσιπουράκι με μεζέ, που θα μας ανοίξει την όρεξη για το μεσημεριανό. Στο χωριό λειτουργεί ένα καφενείο με το όνομα «Κόκα Καρυά» στην πρώτη πλατεία του χωριού, δίπλα στο κτίριο που στεγάζονταν παλιότερα ο δήμος και ο παραδοσιακός ξενώνας «Αρμολόι» λίγα μέτρα πιο πάνω, που λειτουργεί και σαν εστιατόριο
Παίρνουμε τον δρόμο της επιστροφής προς Κόνιτσα και στην διασταύρωση για Καστανέα, στρίβουμε αριστερά. Ο δρόμος είναι ανηφορικός με πολλές στροφές αλλά η διαδρομή είναι πανέμορφη. Η Καστάνιανη απέχει 28,7 χλμ από την Κόνιτσα. Είναι από τα πιο ιδιαίτερα για την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία τους Μαστοροχώρια. Ο επισκέπτης αξίζει να περιηγηθεί στα σοκάκια και να θαυμάσει τα πέτρινα σπίτια ( το σπίτι της οικογένειας Γκόσιου αξίζει οπωσδήποτε το χρόνο σας), τα καλντερίμια αλλά και τα γεφύρια. Η Καστάνιανη έχει 4 γεφύρια (γεφύρι Μεσαργιάς – Ράχης, Γεφύρι Γκάλινας, Γεφύρι Μαλνίτσας, γεφύρι Μητσαίων) που ενώνουν τις γειτονιές του χωριού μεταξύ τους. Μικρή στάση στην πλατεία του χωριού για να θαυμάσετε τα πανέμορφα παραδοσιακά κτίρια του σχολείου και του Ι.Ν. Αγίου Νικολάου και κατευθείαν στο διπλανό καφέ/εστιατόριο Soiree που είναι για μένα το πιο όμορφο της περιοχής για το μεσημεριανό σας γεύμα. Κουκλίστικη διακόσμηση και εύχαροι άνθρωποι, οι ιδιοκτήτες Θύμιος και Κύνθια, που θα μοιραστούν μαζί σου ιστορίες από την Καστάνιανη, τη Γαλλία και την Εθνική Λυρική Σκηνή (ναι, όλα αυτά μαζί). Στο χωριό επίσης λειτουργεί ακόμα ένα εστιατόριο στην είσοδο του χωριού καθώς και ο δημοτικός ξενώνας.
Μόναστήρι, Μόλιστα, Γαναδιό, τα πέτρινα χωριά
Το Μοναστήρι, η Μόλιστα και το Γαναδιό, βρίσκονται 25 χιλιόμετρα μετά την Κόνιτσα στον δρόμο προς Κοζάνη, στις υπώρειες του καταπράσινου Σμόλικα. Οδηγώντας και πάλι από την Κόνιτσα, αξίζει μια πρώτη στάση στο Γεφύρι του Βέργου. Το γεφύρι, είναι ακριβώς δίπλα από την εθνική οδό και κοντά σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο που παλιά λειτουργούσε σαν χάνι. Δέκα βήματα λοιπόν από την εθνική οδό και είναι σαν να άνοιξες την ντουλάπα της Νάρνια και να μπήκες σε μια άλλη εποχή, σε μια άλλη διάσταση. Το γεφύρι του Βέργου είναι ένα μονότοξο γεφύρι, χτισμένο στα τέλη του 19ου αιώνα από ντόπιους μάστορες. Στην επόμενη διασταύρωση, στρίβεις δεξιά και ανεβαίνεις μια διαδρομή περίπου 5 χλμ για να φτάσεις στα πέτρινα χωριά. Το ένα από το άλλο απέχουν μόλις ένα χιλιόμετρο, οπότε αποτελούν μια ιδανική ημερήσια βόλτα όπου μπορείς να τα απολαύσεις και τα τρία, χωρίς να κουραστείς. Πρόκειται για τρία πανέμορφα χωριά μέσα σε ένα απόλυτα δασικό περιβάλλον. Οι κάτοικοι παραδοσιακά ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία και το κτίσιμο της πέτρας. Υπήρξαν όμως και πολλοί που μετανάστευσαν κυρίως στη Ρουμανία, στην Αίγυπτο και την Αμερική. Φανταστείτε πως την εποχή εκείνη, που ούτε η Κόνιτσα είχε ταχυδρομείο, η Μόλιστα είχε το μοναδικό στην περιοχή για να στέλνουν οι μετανάστες εμβάσματα στο σπίτι τους. Στους μετανάστες αυτούς οφείλονται και τα πετρόκτιστα αρχοντικά που θα δείτε στα χωριά αυτά. Πλέον ελάχιστοι κάτοικοι διαμένουν μόνιμα και στα τρία χωριά αλλά θα βρείτε αρκετούς το χρονικό διάστημα από Μάρτιο έως Νοέμβριο.
Ξεκινώντας από το Μοναστήρι, αξίζει να περπατήσεις μέσα στα παραδοσιακά καλντερίμια του χωριού και να απολαύσεις τη θέα από την πλατεία προς την κοιλάδα του Σαραντάπορου. Μην παραλείψετε να ανεβείτε είτε με τα πόδια είτε με το αυτοκίνητο μέχρι την Ιερά Μονή Εσοδίων Θεοτόκου, που είναι ακριβώς έξω από το χωριό Μοναστήρι, σε ένα σημείο με θέα που σου κόβει την ανάσα. Ακόμα και αν δεν είστε θρησκευόμενοι, ο χώρος, η ησυχία και η ηρεμία που σου προκαλεί η επαφή με τη φύση, σε κάνει να πιστεύεις ότι όντως υπάρχει μια θε’ι’κή δύναμη στον κόσμο. Η ομορφιά είναι μοναδική. Η Μονή χτίστηκε το 1672, σε διαφορετική θέση από τη σημερινή, στην οποία και ξανακτίστηκε εκ βάθρων με τη σημερινή της μορφή το 1819. Μην παραλείψετε να χτυπήσετε και να καλημερίσετε την Μοναχή Σοφρωνία, την μοναδική μοναχή της Μονής, η οποία θα σας καλωσορίσει με κρύο νεράκι και λουκουμάκι. Να σημειώσω εδώ ότι στο χωριό τα τελευταία 3 χρόνια, λειτουργεί και ένα ξενοδοχείο με ελάχιστα δωμάτια, με υπηρεσίες όμως εξαιρετικής ποιότητας.
Κατηφορίζοντας, μετά από 1 περίπου χιλιόμετρο, θα φτάσετε στη Μόλιστα. Στην είσοδο του χωριού, αξίζει να σταθείτε στην βρύση του Αγίου Νικολάου που σας καλωσορίζει και βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία κάτω από τις αιωνόβιες βελανιδιές. Ξεδίψαστε με ένα νερό εξαιρετικής ποιότητας, που τρέχει χειμώνα καλοκαίρι και κατεβαίνει κατευθείαν από το βουνό πάνω από το χωριό. Αφήστε το αυτοκίνητο και περιπλανηθείτε στα σοκάκια του χωριού, θαυμάζοντας τα σπίτια καταπληκτικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και το σχολείο του χωριού. Εδώ δεν λειτουργεί κάποια επιχείρηση, όμως το καλοκαίρι και το Πάσχα, τα νέα παιδιά του Συλλόγου ανοίγουν το καφενείο το οποίο είναι χώρος συνάντησης των χωριανών, και κερνάνε αναψυκτικά και τσιπουράκι περαστικούς και επισκέπτες.
Τελευταία στάση, σχεδόν 1 χλμ μετά την Μόλιστα, είναι το Γαναδιό. Πρόκειται για ένα χωριό που έχει κηρυχθεί διατηρητέο και ως εκ τούτου διατηρούνται σπίτια αλλά και άλλα κτίρια όπως η εκκλησία, το σχολαρχείο και το παρθεναγωγείο που είναι δείγματα εξαιρετικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Στο Γαναδιό γυρίστηκε και η τηλεοπτική σειρά που ήταν αφιερωμένη στην ζωή του Αγίου Πα’ι’σίου οπότε αν ήσασταν θεατές της, θα δείτε γωνιές του χωριού που είναι γνώριμες. Εδώ λειτουργεί παραδοσιακό καφενείο στο οποίο αφού περιπλανηθείτε μέσα στο χωριό, μπορείτε να καταλήξετε για το μεσημεριανό σας. Και μόνο να καθίσετε κάτω από τα κλαδιά του υπεραιωνόβιου πλατάνου στην πλατεία του χωριού και να κοιτάξετε ψηλά, είναι μια εμπειρία ζωής, πόσο μάλλον αν την στάση αυτή την συνοδεύσετε με τσιπουράκι και αν είστε τυχεροί και με ένα κομμάτι παραδοσιακή πίτα από την κυρά Βάσω που κρατάει το καφενείο.
Για όλα τα παραπάνω χωριά, μπορείτε να βρείτε πληροφορίες και στο διαδίκτυο, τόσο για τις επιχειρήσεις που λειτουργούν όσο και για τις αθλητικές δραστηριότητες που μπορεί κάποιος να κάνει στην περιοχή. Θα ήταν μεγάλη μου παράλειψη δε, αν δεν αναφερόμουν στα παραδοσιακά πανηγύρια των χωριών αυτών με τα πρωτεία (προσωπική άποψη) να κρατάνε τα πανηγύρια της Καστάνιανης (κάθε χρόνο στις 26 Ιουλίου, στη γιορτή της Αγίας Παρασκευής) και του Μοναστηρίου (κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου, στη γιορτή του Σωτήρος) καθόσον είναι τα μοναδικά που γίνονται με τα όργανα να παίζουν «στα σκέτα», χωρίς ηχεία και μηχανήματα. Η Πυρσόγιαννη και το Γαναδιό έχουν πανηγύρι στις 15 Αυγούστου, ενώ η Μόλιστα δεν κάνει πανηγύρι τα τελευταία χρόνια.
Και τα πέντε χωριά, έχουν αρκετά δραστήριους Πολιτιστικούς Συλλόγους, με μέλη πρόθυμα να βοηθήσουν και να απαντήσουν σε απορίες σας.
Ενδεικτικά τα παρακάτω links
Μαστοροχώρια
facebook: Αδελφότητα Καστανιανιτών Κόνιτσας
facebook: Προοδευτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Καστάνιανης « Ο Άγιος Νικόλαος»
facebook: Σύλλογος Γαναδιωτών «Οι Άγιοι Ταξιάρχες»
facebook: Μοναστήρι Κόνιτσας Μποτσιφάρι
facebook: Μόλιστα - Molista
Instagram: molista_greece
Instagram: ganadio.gr
Instagram: adelfotita_kastaniani
Instagram: pirsogianni.village
