Γιαννης Σαρτο
Member
- Μηνύματα
- 152
- Likes
- 1.302
- Επόμενο Ταξίδι
- Χαβάη
- Ταξίδι-Όνειρο
- Μαγαδασκάρη
Επισκεφτείτε και το blog μου αν θέλετε
Aυστρία 2010, 2026
Θαλπωρή πολυτελείας
Παρότι το Λονδίνο φημολογείται ως ιδανικός προορισμός για χριστουγεννιάτικες διακοπές με όλους αυτούς τους φανταχτερούς στολισμούς και φωτισμούς στους εμπορικούς του δρόμους, η εμπειρία είναι ριζικά διαφορετική εάν όπως εγώ 1ον) ζεις εκεί, 2ον) δεν είσαι Άγγλος και 3ον) δεν έχεις οικογένεια. Το shopping και οι selfies είναι περισσότερο για τον επισκέπτη που θα εντυπωσιαστεί από όλα όσα πρωτοαντικρίσει, εγώ από ψώνια μόνο τίποτα παραγγελίεςo από τα σουπερμάρκετ sainsburys να κάνω online και μόλις ασπρίσουν τα μαλλιά οι selfies θέλουν πολλά φίλτρα για να γίνουν ευπαρουσίαστες και δεν μπαίνω πλέον στη διαδικασία. Θελήσαμε λοιπόν να αναζητήσουμε μία πιο μικρής κλίμακας, φιλική εναλλακτική. Με αφορμή κάποιες φθηνές πτήσεις της easyjet επιλέξαμε τελικά να πάμε στην Αυστρία. Ακολουθήσαμε ένα απλό δρομολόγιο ξεκινώντας από το Salzburg για δύο διανυκτερεύσεις, κινούμενοι στη συνέχεια με τρένο για το Ζell Αm See και από εκεί κλείνοντας αυτό το πενταήμερο στο Innsbruck.
Μία πρώτη επαφή πάντως με συγκεκριμένο έθνος είχα πραγματοποιήσει χρόνια πριν όταν ακόμα ζούσα και δούλευα στη Θεσσαλονίκη. Προσπαθούσα τότε να γνωρίσω κομμάτι κομμάτι την Ευρώπη που ακόμα μου φαινόταν παραδόξως εξωτική, μην έχοντας περαιτέρω εμπειρίες από άλλους πιο μακρινούς τόπους. Ταξίδεψα λοιπόν το μακρινό 2011 για λίγες μέρες στην Βιέννη.
Bιεννη
Η Βιέννη που εγώ επισκέφτηκα τότε ήταν μία καθαρή, περιποιημένη και ήσυχη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Συνδύασα αυτή την εκδρομή με μία μονοήμερη απόδραση στη Μπρατισλάβα της Σλοβακίας (βρίσκεται άλλωστε κυριολεκτικά σε απόσταση αναπνοής) αλλά για αυτό ίσως μιλήσω μία άλλη φορά σε άλλο κείμενο. Αναμφισβήτητα όμορφα τα πάρκα και γοτθικά και μπαρόκ παλάτια της αυστριακής μητρόπολης, από τα οποία εγώ επισκέφτηκα το Ηofbruch στην καρδιά της πόλης αλλά και το Schonbrunn λίγο έξω από το κέντρο. Υπήρχε λιγοστή ως και μηδενική ρύπανση και μία τάξη και οργάνωση που κάθε Έλληνας ζηλεύει ενδόμυχα όταν πηγαίνει σε τέτοιους Βορειότερους τόπους της ηπείρου μας. Ο ντόπιος πληθυσμός έμοιαζε μορφωμένος, λιγότερο θορυβώδης αλλά σίγουρα και πιο απόμακρος. Ομολογώ ότι λίγες είναι συνολικά οι μνήμες μου από τις συγκεκριμένες διακοπές και οι μάλλον βαριεστημένες φωτογραφίες μου φανερώνουν μία κάποια πλήξη.
Θυμάμαι πάντως να καταβροχθίζω ένα τεράστιο σνίτσελ σε κάποιο λησμονημένο εστιατόριο. Πιο συγκεκριμένες είναι στο μυαλό μου οι συντεταγμένες για το που γεύτηκα εκείνο το περίφημο κέικ σοκολάτας Sachertorte που διαφημίζουν παντού. Πήγα στο Cafe Sacher όπου και μου δόθηκε μία θέση στο μπαρ, όχι σε τραπέζι. Τώρα το τι γεύση έχει μετά από τόσα χρόνια δυσκολεύομαι να ανακαλέσω. Ήμουν όμως και σε μία ηλικία όπου το θέμα γαστρονομία δεν μου έλεγε πολλά. Απλώς προσπαθούσα να ακολουθήσω πιστά τα όσα μου έλεγε ο τουριστικός μου οδηγός ότι έπρεπε να μην παραλείψω. Είτε έτρωγα σε fast food είτε σε ψησταριά με βιολογικά κρέατα, την ίδια επίδραση είχε στον τότε οισοφάγο μου. Ήμουν τουλάχιστον αρκετά νέος που ακόμα μπορούσα να χρησιμοποιώ youth hostels χωρίς δισταγμούς μιας και εκείνα τα χρόνια η άνεση και η ιδιωτικότητα δεν ήταν ψηλά στις προτεραιότητες μου. Η πιθανότητα και μόνο να δημιουργήσω νέες διεθνείς φιλίες με ενθουσίαζε πολύ περισσότερο.
Παρότι το ταξίδι μου στο σύνολο του δεν ήταν απογοητευτικό μάλλον έμεινα κάπως μαγκωμένος από την όλη εμπειρία μιας και οποιαδήποτε περαιτέρω εξερεύνηση της Αυστρίας μπήκε στο πάγο της ατέλειωτης αναμονής. Ίσως η Βιέννη απλά να απευθυνόταν σε ένα πιο ώριμο και εύπορο ακροατήριο από εμένα.
Πολλά χρόνια μετέπειτα και ζώντας πλέον ως απόδημος στο Λονδίνο (μία άκρως ενδιαφέρουσα μα ακραία αφιλόξενη πόλη όπου φίλοι μένουν ώρες μακριά εντός του ίδιου αστικού ιστού και η ακρίβεια να ενοχλεί σε καθημερινή βάση) αποφασίσαμε λοιπόν να επισκεφτούμε ξανά την αλπική χώρα για τις γιορτές.
Salzburg
Μία μόλις μέρα μετά τα Χριστούγεννα προσγειωθήκαμε στο Salzburg. Για την διαμονή μας διαλέξαμε το Η+ hotel δίπλα στον σιδηροδρομικό σταθμό. Καθαρή και περιποιημένη η πλατεία μπροστά του αν και οι συνήθεις μεθυσμένοι που τείνουν να συχνάζουν σε τέτοια μέρη δεν λείπανε ούτε από εδώ. Είναι γενικά ψιλοαναμενόμενο οι περιοχές γύρω από τον όποιο κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό στα μεγάλα αστικά κέντρα να έχουν τα μαύρα τους τα χάλια αν και το Salzburg το συνήθες αυτό trend το αγγίζει μόνο επιδερμικά.
Η πόλη κατοικείται από 155 χιλιάδες ψυχές, η πλειοψηφία των οποίων ζουν και κινούνται σε περιοχές εκτός του ιστορικού κέντρου. Είναι εύκολα διαχειρίσιμη και την εξερευνεί κανείς σε μικρό χρονικό διάστημα…εφόσον βρει που να πατήσει. Τις δύο ημέρες που εμείς περιπλανηθήκαμε εκεί γινόταν το αδιαχώρητο από άλλους επισκέπτες. Αυτό δεν έσβησε τελείως την λάμψη ενός ομολογουμένως πολύ γραφικού και άριστα διατηρημένου ιστορικού κέντρου και των χριστουγεννιάτικων αγορών του μα αναπάντεχα επικρατούσε μία αίσθηση σαν σε θεματικό πάρκο για τους ξένους.
Aνεβήκαμε στο κάστρο Festung Hohensalzburg, ένα περήφανο μνημείο που δεσπόζει στην κορυφή ενός λόφου σε μικρή απόσταση από τον ποταμό Σάλτσαχ που διασχίζει το Salzburg. Περπατήσαμε τους πεζόδρομους γεμάτους με καλαίσθητα μαγαζιά για γερές τσέπες. Η Αυστρία όπως και η γειτονική Ελβετία ξέρει πολύ καλά πως να πλασάρει και να χαρίσει την πολυτέλεια. Είτε θέλεις όμορφα στολίδια, είτε ακριβά κοσμήματα, ζεστά μεταξένια φουλάρια ή ρολόγια ρόλεξ , εδώ θα τα βρεις όλα σε εξαιρετικά καλόγουστες βιτρίνες μαγαζιών στεγαζόμενων σε μπαρόκ κτίσματα.
Αν ήμουν παιδί και επισκεπτόμουν το Salzburg είμαι σίγουρος ότι θα είχα χάσει την μπάλα και θα είχα γίνει ο χειρότερος εφιάλτης των γονιών μου. Θα τα ήθελα σίγουρα όλα, όλα τα γλυκά, όλες τις σοκολάτες και τα παιχνίδια που ήταν σε προσφορά, θα τσίριζα χωρίς σταματημό ή θα έκλαιγα με μαύρο δάκρυ μέχρι να μου πάρουν κάτι από όλα όσα είδα. Στην ίδια τακτική είχαν καταφύγει τουλάχιστον άλλοι δύο τρεις πιτσιρικάδες που παρατήρησα συνοδευόμενοι από στωικούς, έτοιμους για την δοκιμασία βορειευρωπαίους γονείς ( τουλάχιστον οι δικοί μου όντας πιο μεσογειακοί σε αντίστοιχη περίπτωση νομίζω θα λύγιζαν ).
Zell am See
Μετά από δύο βραδιές αφήνουμε πίσω μας το Salzburg και μετά από ένα ευχάριστο ταξίδι μιάμιση ώρας με το τρένο φτάνουμε στο Zell Am See, μία κωμόπολη δίπλα στη λίμνη Zell με το δικό της χιονοδρομικό λίγα βήματα μακριά. Διαβάζω στο διαδίκτυο ότι αποτελεί τόπο συνάντησης του διεθνές jet set λέει, κάτι που δεν είναι και τόσο προφανές από τα απλά συμπαθητικά παράλια της και τον γειτονικό οικισμό. Είναι περισσότερο τα διάφορα Καζίνο που σε κάνουν να υποψιάζεσαι κάτι λίγα σχετικά με την ποιότητα των επισκεπτών του.
Να επισημάνω εδώ ότι δεν μείναμε εκεί γιατί δεν είχαμε τα χιλιάδες ευρώ τη βραδιά για να τα κάψουμε στα ξενοδοχεία τους. Αντ’ αυτού διανυκτερεύσαμε σε διπλανό χωριό και συγκεκριμένα στο Bruck an der Großglocknerstraße, μία μόλις στάση μακριά με το τρένο ( γύρω στα 10 λεπτά ). Το ξενοδοχεία μας χαρακτηρίζονταν από μία έντονα φολκλορική διακόσμηση και συνεργαζόταν με διπλανό κέντρο spa η χρήση του οποίου συμπεριλαμβάνονταν στην τιμή.
Μία πιπεράτη ιδιαιτερότητα είναι ότι η σάουνα του ήταν μικτή και υποχρεωτικά γυμνή! Δεν επιτρεπόταν η είσοδος σε παιδιά κάτω των 14 ( μετά από παράπονα για την φασαρία που προκαλούσαν και όχι για την πιθανότητα να σκανδαλιστούν από τη γύμνια ) και σχεδόν όλοι οι επισκέπτες ήταν αυστριακοί.
Αυτό αποτέλεσε μία αναπάντεχη πολιτιστική εμπειρία και ίσως η μοναδική ευκαιρία στο ταξίδι να συγχρωτιστούμε τόσο κοντά με τους ντόπιους. Δίπλα στο συγκεκριμένο κέντρο υπήρχε ένα τεράστιο πάρκινγκ με αμέτρητα τροχόσπιτα. Οι ιδιοκτήτες τους εναλλάξανε το σκι το πρωί με spa & σάουνα αργότερα που έπεφτε ο ήλιος. Η επιλογή του τροχόσπιτου έναντι της ενοικίασης δωματίου σε ξενοδοχειακό κατάλυμα είναι κάτι αρκετά κεντροευρωπαϊκό που παρουσιάζει ένα μικρό ανθρωπολογικό ενδιαφέρον. Θυμάμαι πολύ μικρός να βλέπω τροχόσπιτα στις ακτές της βόρειας Ελλάδας όταν πηγαίναμε για διακοπές στην Χαλκιδική ή στην Κατερίνη με τους γονείς μου. Τουλάχιστον τότε αυτά τα φέρνανε πάντοτε Γερμανοί τουρίστες και ήταν πολύ ασυνήθιστο να κατέχει κάτι τέτοιο ένας Έλληνας. Δεν ταίριαζε στην ιδιοσυγκρασία μας και αν πηγαίναμε κάπου τα βγάζαμε πέρα σε ενοικιαζόμενα δωμάτια ή οι κάπως νεότεροι σε σκηνές. Στην Αυστρία τώρα, έχει περισσότερο λογική σαν οικονομική λύση για πολυμελείς οικογένειες που προφανώς πηγαίνουν κάπου για δραστηριότητες όπως πχ σκι που από μόνες τους κοστίζουν. Μία γενικευμένη όμορφη λεπτομέρεια εδώ ήταν το πόσο διαδεδομένα ήταν τα χειμερινά σπορ παντού στη χώρα. Στα ταξίδια μας από τα βόρεια στα νοτιοδυτικά συναντούσαμε επανειλημμένα ανθρώπους με snowboard ή σανίδες σκι σε κάθε αμαξοστοιχία που επιβιβαζόμασταν και μία επαναλαμβανόμενη εικόνα από το τζάμι του βαγονιού μας στο χιονισμένο τοπίο ήταν οι διάφορες χιονοδρομικές πίστες όπου μικροί και μεγάλοι, κουκκίδες στον ορίζοντα τις κατεβαίναν με υψηλή ταχύτητα.
Στο Bruck an der Großglocknerstraße μας έφερε ο δρόμος και σε ένα μικρό τοπικό εστιατόριο όπου δοκιμάσαμε σούπες και Apfelstrundel, μία στριφτή παραλλαγή της μηλόπιτας (πολύ πιο διαδεδομένο εν τέλη από το κέικ Sachertorte). Αργότερα στα διάφορα σούπερ μάρκετ παρατήρησα το πόσο τονίζανε οι διαφημίσεις ότι τα μήλα που διατίθενται που αποτελούν και την συνήθη γέμιση αυτού του γλυκίσματος είναι «από την γη μας» !
Τελευταίος μας σταθμός το Innsbruck, μία ευχάριστη πόλη με διακριτικότερο τουριστικό προφίλ. Σήμα κατατεθέν της μία μικρή μα χαρακτηριστική πλατεία στην παλιά της πόλη με σημείο αναφοράς την στήλη της Αγίας Ιωάννας( Annasäule ) που αρχικά νόμιζα ότι ήταν η Παναγία. Η πόλη είναι σαφώς γοητευτική μα όχι τόσο περισσότερο εντυπωσιακή από πολλές άλλες στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Αυτό που της δίνει το κάτι παραπάνω είναι το ότι βρίσκεται περικυκλωμένη από ιδιαίτερα επιβλητικά όρη ( Άλπεις του Tux, του Karwendel και του Stubai ) και ακόμα και σε διαδικαστικές στιγμές του ταξιδιού πχ στην απογείωση για την αναχώρηση νιώθεις δέος για τα όσα βλέπεις. Η μία δραστηριότητα που έκανε σαφώς τη διαφορά ήταν η ανάβαση με το τελεφερίκ σε κοντινό βουνό που υποσχόταν πανοραμικές θέες. Υπήρχαν τεσσάρων ειδών εισιτήρια με διαφορετικές τιμές αναλόγως του ψηλά επιθυμεί να φτάσει κανείς. Εμείς επιλέξαμε το ανώτερο δυνατό σημείο και και παρότι το αντίτιμο ήταν τσουχτερό ( 52 ευρώ νομίζω ) αδιαμφισβήτητα το άξιζε : ήταν σαν να φτάνεις κυριολεκτικά στην κορυφή του κόσμου χωρίς ιδιαίτερο κόπο.
Η πρώτη στάση μοιάζει αδιάφορη , κάποιες καντίνες να πουλάνε βάφλες και μπύρες και στο βάθος του ορίζοντα μία όχι και τόσο φωτογενή από ψηλά πόλη. Το δεύτερο σκέλος είναι που ξαφνιάζει: αιωρήσε για αρκετή ώρα πάνω από επιβλητικά ελατοδάση ενώ βλέπεις τους διάφορους αναβάτες από ψηλά, νομίζεις ότι θα δεις και αρκούδα από στιγμή σε στιγμή αν και οι περισσότερες κεντροευρωπαικές χώρες στερούνται πλέον τέτοιας άγριας ζωής. Ο πληθυσμός των αρκούδων στην Αυστρία για παράδειγμα είναι απειροελάχιστος ( μόλις 25 με 30 ) σε σχέση με την κοντινή Ρουμανία όπου τα δάση μάλλον παραμένουν σαφώς πιο παρθένα. Στην εδώ και δεκαετίες «αναπτυγμένη» κεντρική Ευρώπη αλλά και στην Αγγλία όπου ζω μεγάλα άγρια θηλαστικά δεν υπάρχουν. Σταδιακά τα πάντα έχουν εκλείψει για να κάνουν χώρο για στην «πρόοδο» είτε αυτή συνεπάγεται αγροτικές εκτάσεις είτε δρόμους, βιομηχανικές δραστηριότητες και δεν ξέρω και εγώ τι άλλο. Χώρος για συνύπαρξη με την άγρια πανίδα δεν δόθηκε και αυτό λέει πολλά ( αρνητικά ) για τις κατά τα άλλα προηγμένες χώρες της ηπείρου.
Με την τελευταία ανάβαση φτάνουμε στο ύψος των σύννεφων τα οποία βλέπουμε μπροστά μας να αναδιαμορφώνονται συνεχώς σε πραγματικό χρόνο. Εκεί υπάρχει και ένας λόφος με ένα σταυρό στην κορυφή αν και η πολύ χαμηλή θερμοκρασία και ο πάγος κάνει δύσκολη την περιήγηση
Οι άνθρωποι
Διαβάζω σε ένα lonely planet που ξεφυλλίζω σε ένα βιβλιοπωλείο ένα κείμενο για το ποιοι είναι οι Αυστριακοί και τα μόνα που βλέπω να καταγράφονται είναι μικρές λεπτομέρειες για προφορές μεταξύ των επαρχιών της. Λίγα αναφέρονται για την όποια βαθύτερη ψυχοσύνθεση τους ή για το πως βλέπουν τον κόσμο, λες και ο γραφών δεν μπορούσε να σταμπάρει δύο τρία χαρακτηριστικά τους που να τους κάνει να ξεχωρίζουν από τους άλλους λαούς.
Δεν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω ποτέ αυστριακούς, δεν είναι άλλωστε και από τις πιο εξωστρεφής εθνικότητες και σε αντίθεση με τους νότιο- και ανατολικοευρωπαίους, δεν συνηθίζεται να μεταναστεύουν στην Αγγλία όπου ζω.
Από τις διασημότητες τους δεν θεωρώ ότι ούτε ο Μοτσαρτ ούτε ο εντελώς αμερικανοποιημένος Σβαντζενέιγκερ προσφέρουν πολλές ενδείξεις για το ποιοι είναι οι αυστριακοί σήμερα. Πολύ πιο ενδιαφέρουσα μου φαίνεται η περίπτωση του Μίχαελ Χάνεκε, σκηνοθέτη και δημιουργού μιας από τις πιο διάσημες αμφιλεγόμενες και «δυσάρεστες» φεστιβαλικές ταινίες, του Funny Games του 1997 αλλά και της Δασκάλας του Πιάνου ( 2012) και του πραγματικά συγκινητικού Amour του 2012 ( σαφώς η πιο ανθρώπινη ταινία του). Είναι ίσως αυτός ο πολύ σκοτεινός τρόπος σκέψης που προκαλεί περισσότερο περιέργεια για το αν πραγματικά φανερώνει έστω κάτι ευρύτερο για τους συμπατριώτες του.
Ιστορικά η Αυστρία υπήρξε στη σκιά της Γερμανίας στις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Κάποτε μοιράστηκε μία αυτοκρατορία, την Αυστροουγγρική με τους Ούγγρους μετά τον θάνατο του Βασιλιά των δεύτερων πολεμώντας τους οθωμανούς παρότι οι δύο αυτοί λαοί δεν υπήρξαν ποτέ ουσιαστικά κοντά. Μπήκε διστακτικά στην ΕΕ το 1995 όταν το έκρινε σοφό όντας μία από αυτές τις χώρες που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη προσαρμογή, δίχως να προσπαθεί δηλαδή επί χρόνια να εκπληρώσει τα όποια κριτήρια της ένωσης σε δικαιοσύνη, διαφθορά και οικονομία όπως άλλες.
Κανείς δεν ερωτεύεται την Αυστρία από απόσταση. Δεν είναι ένας τόπος που εμπνέει έντονα συναισθήματα, δεν διαθέτει τέτοια φήμη και χαρακτηριστικά,. Τουριστικά αυτό που συχνά άκουγα στο παρελθόν είναι ότι οι τουρίστες τείνουν να πακετάρουν την πρωτεύουσα της με την Πράγα και την Βουδαπέστη σε ένα ενιαίο ταξίδι και ότι από τις τρεις, η Βιέννη ήταν αυτή τους εντυπωσίαζε λιγότερο. Είναι όμως η συνολική εικόνα και ειδικά η εμπειρία μας σε μέρη όπως το Bruck an der Großglocknerstraße, μία μικρή όμορφη κωμόπολη μέσα στη φύση που όμως και καλά σχολεία και αθλητικές εγκαταστάσεις και γεωργική σχολή διαθέτει για όλες αυτές τις πολυμελείς οικογένειες με τα ροδομάγουλα μικρά παιδιά τους που με έκανε να κατανοήσω και να εκτιμήσω ότι είναι ένας τόπος που προσφέρει αδιαμφισβήτητα ευκαιρίες και σεβαστή ποιότητα ζωής στους κατοίκους της.
Η Αυστρία είναι ένας εύκολα προσιτός, ασφαλής προορισμός και ναι, μπορεί επίσης να μετατραπεί σε συναρπαστικό εάν λειτουργήσετε απλά λίγο αντισυμβατικά. Δραστηριότητες όπως η σύναξη με τους αυστριακούς σε αυτό το κέντρο spa καθώς και η ανάβαση με τελεφερίκ στο βουνό, πολύ μικρές υπερβάσεις εν τέλη στα συνηθισμένα μετέτρεψαν την παραμονή μας σε αυτή τη γαλήνια χώρα σε κάτι το αναπάντεχο και αξέχαστο.
Aυστρία 2010, 2026
Θαλπωρή πολυτελείας
Παρότι το Λονδίνο φημολογείται ως ιδανικός προορισμός για χριστουγεννιάτικες διακοπές με όλους αυτούς τους φανταχτερούς στολισμούς και φωτισμούς στους εμπορικούς του δρόμους, η εμπειρία είναι ριζικά διαφορετική εάν όπως εγώ 1ον) ζεις εκεί, 2ον) δεν είσαι Άγγλος και 3ον) δεν έχεις οικογένεια. Το shopping και οι selfies είναι περισσότερο για τον επισκέπτη που θα εντυπωσιαστεί από όλα όσα πρωτοαντικρίσει, εγώ από ψώνια μόνο τίποτα παραγγελίεςo από τα σουπερμάρκετ sainsburys να κάνω online και μόλις ασπρίσουν τα μαλλιά οι selfies θέλουν πολλά φίλτρα για να γίνουν ευπαρουσίαστες και δεν μπαίνω πλέον στη διαδικασία. Θελήσαμε λοιπόν να αναζητήσουμε μία πιο μικρής κλίμακας, φιλική εναλλακτική. Με αφορμή κάποιες φθηνές πτήσεις της easyjet επιλέξαμε τελικά να πάμε στην Αυστρία. Ακολουθήσαμε ένα απλό δρομολόγιο ξεκινώντας από το Salzburg για δύο διανυκτερεύσεις, κινούμενοι στη συνέχεια με τρένο για το Ζell Αm See και από εκεί κλείνοντας αυτό το πενταήμερο στο Innsbruck.
Μία πρώτη επαφή πάντως με συγκεκριμένο έθνος είχα πραγματοποιήσει χρόνια πριν όταν ακόμα ζούσα και δούλευα στη Θεσσαλονίκη. Προσπαθούσα τότε να γνωρίσω κομμάτι κομμάτι την Ευρώπη που ακόμα μου φαινόταν παραδόξως εξωτική, μην έχοντας περαιτέρω εμπειρίες από άλλους πιο μακρινούς τόπους. Ταξίδεψα λοιπόν το μακρινό 2011 για λίγες μέρες στην Βιέννη.
Bιεννη
Η Βιέννη που εγώ επισκέφτηκα τότε ήταν μία καθαρή, περιποιημένη και ήσυχη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Συνδύασα αυτή την εκδρομή με μία μονοήμερη απόδραση στη Μπρατισλάβα της Σλοβακίας (βρίσκεται άλλωστε κυριολεκτικά σε απόσταση αναπνοής) αλλά για αυτό ίσως μιλήσω μία άλλη φορά σε άλλο κείμενο. Αναμφισβήτητα όμορφα τα πάρκα και γοτθικά και μπαρόκ παλάτια της αυστριακής μητρόπολης, από τα οποία εγώ επισκέφτηκα το Ηofbruch στην καρδιά της πόλης αλλά και το Schonbrunn λίγο έξω από το κέντρο. Υπήρχε λιγοστή ως και μηδενική ρύπανση και μία τάξη και οργάνωση που κάθε Έλληνας ζηλεύει ενδόμυχα όταν πηγαίνει σε τέτοιους Βορειότερους τόπους της ηπείρου μας. Ο ντόπιος πληθυσμός έμοιαζε μορφωμένος, λιγότερο θορυβώδης αλλά σίγουρα και πιο απόμακρος. Ομολογώ ότι λίγες είναι συνολικά οι μνήμες μου από τις συγκεκριμένες διακοπές και οι μάλλον βαριεστημένες φωτογραφίες μου φανερώνουν μία κάποια πλήξη.
Βιέννη, 2010
Θυμάμαι πάντως να καταβροχθίζω ένα τεράστιο σνίτσελ σε κάποιο λησμονημένο εστιατόριο. Πιο συγκεκριμένες είναι στο μυαλό μου οι συντεταγμένες για το που γεύτηκα εκείνο το περίφημο κέικ σοκολάτας Sachertorte που διαφημίζουν παντού. Πήγα στο Cafe Sacher όπου και μου δόθηκε μία θέση στο μπαρ, όχι σε τραπέζι. Τώρα το τι γεύση έχει μετά από τόσα χρόνια δυσκολεύομαι να ανακαλέσω. Ήμουν όμως και σε μία ηλικία όπου το θέμα γαστρονομία δεν μου έλεγε πολλά. Απλώς προσπαθούσα να ακολουθήσω πιστά τα όσα μου έλεγε ο τουριστικός μου οδηγός ότι έπρεπε να μην παραλείψω. Είτε έτρωγα σε fast food είτε σε ψησταριά με βιολογικά κρέατα, την ίδια επίδραση είχε στον τότε οισοφάγο μου. Ήμουν τουλάχιστον αρκετά νέος που ακόμα μπορούσα να χρησιμοποιώ youth hostels χωρίς δισταγμούς μιας και εκείνα τα χρόνια η άνεση και η ιδιωτικότητα δεν ήταν ψηλά στις προτεραιότητες μου. Η πιθανότητα και μόνο να δημιουργήσω νέες διεθνείς φιλίες με ενθουσίαζε πολύ περισσότερο.
Βιέννη, 2010
Παρότι το ταξίδι μου στο σύνολο του δεν ήταν απογοητευτικό μάλλον έμεινα κάπως μαγκωμένος από την όλη εμπειρία μιας και οποιαδήποτε περαιτέρω εξερεύνηση της Αυστρίας μπήκε στο πάγο της ατέλειωτης αναμονής. Ίσως η Βιέννη απλά να απευθυνόταν σε ένα πιο ώριμο και εύπορο ακροατήριο από εμένα.
Βιέννη, 2010
Πολλά χρόνια μετέπειτα και ζώντας πλέον ως απόδημος στο Λονδίνο (μία άκρως ενδιαφέρουσα μα ακραία αφιλόξενη πόλη όπου φίλοι μένουν ώρες μακριά εντός του ίδιου αστικού ιστού και η ακρίβεια να ενοχλεί σε καθημερινή βάση) αποφασίσαμε λοιπόν να επισκεφτούμε ξανά την αλπική χώρα για τις γιορτές.
Salzburg
Μία μόλις μέρα μετά τα Χριστούγεννα προσγειωθήκαμε στο Salzburg. Για την διαμονή μας διαλέξαμε το Η+ hotel δίπλα στον σιδηροδρομικό σταθμό. Καθαρή και περιποιημένη η πλατεία μπροστά του αν και οι συνήθεις μεθυσμένοι που τείνουν να συχνάζουν σε τέτοια μέρη δεν λείπανε ούτε από εδώ. Είναι γενικά ψιλοαναμενόμενο οι περιοχές γύρω από τον όποιο κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό στα μεγάλα αστικά κέντρα να έχουν τα μαύρα τους τα χάλια αν και το Salzburg το συνήθες αυτό trend το αγγίζει μόνο επιδερμικά.
Η πόλη κατοικείται από 155 χιλιάδες ψυχές, η πλειοψηφία των οποίων ζουν και κινούνται σε περιοχές εκτός του ιστορικού κέντρου. Είναι εύκολα διαχειρίσιμη και την εξερευνεί κανείς σε μικρό χρονικό διάστημα…εφόσον βρει που να πατήσει. Τις δύο ημέρες που εμείς περιπλανηθήκαμε εκεί γινόταν το αδιαχώρητο από άλλους επισκέπτες. Αυτό δεν έσβησε τελείως την λάμψη ενός ομολογουμένως πολύ γραφικού και άριστα διατηρημένου ιστορικού κέντρου και των χριστουγεννιάτικων αγορών του μα αναπάντεχα επικρατούσε μία αίσθηση σαν σε θεματικό πάρκο για τους ξένους.
Aνεβήκαμε στο κάστρο Festung Hohensalzburg, ένα περήφανο μνημείο που δεσπόζει στην κορυφή ενός λόφου σε μικρή απόσταση από τον ποταμό Σάλτσαχ που διασχίζει το Salzburg. Περπατήσαμε τους πεζόδρομους γεμάτους με καλαίσθητα μαγαζιά για γερές τσέπες. Η Αυστρία όπως και η γειτονική Ελβετία ξέρει πολύ καλά πως να πλασάρει και να χαρίσει την πολυτέλεια. Είτε θέλεις όμορφα στολίδια, είτε ακριβά κοσμήματα, ζεστά μεταξένια φουλάρια ή ρολόγια ρόλεξ , εδώ θα τα βρεις όλα σε εξαιρετικά καλόγουστες βιτρίνες μαγαζιών στεγαζόμενων σε μπαρόκ κτίσματα.
Αν ήμουν παιδί και επισκεπτόμουν το Salzburg είμαι σίγουρος ότι θα είχα χάσει την μπάλα και θα είχα γίνει ο χειρότερος εφιάλτης των γονιών μου. Θα τα ήθελα σίγουρα όλα, όλα τα γλυκά, όλες τις σοκολάτες και τα παιχνίδια που ήταν σε προσφορά, θα τσίριζα χωρίς σταματημό ή θα έκλαιγα με μαύρο δάκρυ μέχρι να μου πάρουν κάτι από όλα όσα είδα. Στην ίδια τακτική είχαν καταφύγει τουλάχιστον άλλοι δύο τρεις πιτσιρικάδες που παρατήρησα συνοδευόμενοι από στωικούς, έτοιμους για την δοκιμασία βορειευρωπαίους γονείς ( τουλάχιστον οι δικοί μου όντας πιο μεσογειακοί σε αντίστοιχη περίπτωση νομίζω θα λύγιζαν ).
Zell am See
Μετά από δύο βραδιές αφήνουμε πίσω μας το Salzburg και μετά από ένα ευχάριστο ταξίδι μιάμιση ώρας με το τρένο φτάνουμε στο Zell Am See, μία κωμόπολη δίπλα στη λίμνη Zell με το δικό της χιονοδρομικό λίγα βήματα μακριά. Διαβάζω στο διαδίκτυο ότι αποτελεί τόπο συνάντησης του διεθνές jet set λέει, κάτι που δεν είναι και τόσο προφανές από τα απλά συμπαθητικά παράλια της και τον γειτονικό οικισμό. Είναι περισσότερο τα διάφορα Καζίνο που σε κάνουν να υποψιάζεσαι κάτι λίγα σχετικά με την ποιότητα των επισκεπτών του.
Να επισημάνω εδώ ότι δεν μείναμε εκεί γιατί δεν είχαμε τα χιλιάδες ευρώ τη βραδιά για να τα κάψουμε στα ξενοδοχεία τους. Αντ’ αυτού διανυκτερεύσαμε σε διπλανό χωριό και συγκεκριμένα στο Bruck an der Großglocknerstraße, μία μόλις στάση μακριά με το τρένο ( γύρω στα 10 λεπτά ). Το ξενοδοχεία μας χαρακτηρίζονταν από μία έντονα φολκλορική διακόσμηση και συνεργαζόταν με διπλανό κέντρο spa η χρήση του οποίου συμπεριλαμβάνονταν στην τιμή.
Μία πιπεράτη ιδιαιτερότητα είναι ότι η σάουνα του ήταν μικτή και υποχρεωτικά γυμνή! Δεν επιτρεπόταν η είσοδος σε παιδιά κάτω των 14 ( μετά από παράπονα για την φασαρία που προκαλούσαν και όχι για την πιθανότητα να σκανδαλιστούν από τη γύμνια ) και σχεδόν όλοι οι επισκέπτες ήταν αυστριακοί.
Αυτό αποτέλεσε μία αναπάντεχη πολιτιστική εμπειρία και ίσως η μοναδική ευκαιρία στο ταξίδι να συγχρωτιστούμε τόσο κοντά με τους ντόπιους. Δίπλα στο συγκεκριμένο κέντρο υπήρχε ένα τεράστιο πάρκινγκ με αμέτρητα τροχόσπιτα. Οι ιδιοκτήτες τους εναλλάξανε το σκι το πρωί με spa & σάουνα αργότερα που έπεφτε ο ήλιος. Η επιλογή του τροχόσπιτου έναντι της ενοικίασης δωματίου σε ξενοδοχειακό κατάλυμα είναι κάτι αρκετά κεντροευρωπαϊκό που παρουσιάζει ένα μικρό ανθρωπολογικό ενδιαφέρον. Θυμάμαι πολύ μικρός να βλέπω τροχόσπιτα στις ακτές της βόρειας Ελλάδας όταν πηγαίναμε για διακοπές στην Χαλκιδική ή στην Κατερίνη με τους γονείς μου. Τουλάχιστον τότε αυτά τα φέρνανε πάντοτε Γερμανοί τουρίστες και ήταν πολύ ασυνήθιστο να κατέχει κάτι τέτοιο ένας Έλληνας. Δεν ταίριαζε στην ιδιοσυγκρασία μας και αν πηγαίναμε κάπου τα βγάζαμε πέρα σε ενοικιαζόμενα δωμάτια ή οι κάπως νεότεροι σε σκηνές. Στην Αυστρία τώρα, έχει περισσότερο λογική σαν οικονομική λύση για πολυμελείς οικογένειες που προφανώς πηγαίνουν κάπου για δραστηριότητες όπως πχ σκι που από μόνες τους κοστίζουν. Μία γενικευμένη όμορφη λεπτομέρεια εδώ ήταν το πόσο διαδεδομένα ήταν τα χειμερινά σπορ παντού στη χώρα. Στα ταξίδια μας από τα βόρεια στα νοτιοδυτικά συναντούσαμε επανειλημμένα ανθρώπους με snowboard ή σανίδες σκι σε κάθε αμαξοστοιχία που επιβιβαζόμασταν και μία επαναλαμβανόμενη εικόνα από το τζάμι του βαγονιού μας στο χιονισμένο τοπίο ήταν οι διάφορες χιονοδρομικές πίστες όπου μικροί και μεγάλοι, κουκκίδες στον ορίζοντα τις κατεβαίναν με υψηλή ταχύτητα.
Στο Bruck an der Großglocknerstraße μας έφερε ο δρόμος και σε ένα μικρό τοπικό εστιατόριο όπου δοκιμάσαμε σούπες και Apfelstrundel, μία στριφτή παραλλαγή της μηλόπιτας (πολύ πιο διαδεδομένο εν τέλη από το κέικ Sachertorte). Αργότερα στα διάφορα σούπερ μάρκετ παρατήρησα το πόσο τονίζανε οι διαφημίσεις ότι τα μήλα που διατίθενται που αποτελούν και την συνήθη γέμιση αυτού του γλυκίσματος είναι «από την γη μας» !
Τελευταίος μας σταθμός το Innsbruck, μία ευχάριστη πόλη με διακριτικότερο τουριστικό προφίλ. Σήμα κατατεθέν της μία μικρή μα χαρακτηριστική πλατεία στην παλιά της πόλη με σημείο αναφοράς την στήλη της Αγίας Ιωάννας( Annasäule ) που αρχικά νόμιζα ότι ήταν η Παναγία. Η πόλη είναι σαφώς γοητευτική μα όχι τόσο περισσότερο εντυπωσιακή από πολλές άλλες στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Αυτό που της δίνει το κάτι παραπάνω είναι το ότι βρίσκεται περικυκλωμένη από ιδιαίτερα επιβλητικά όρη ( Άλπεις του Tux, του Karwendel και του Stubai ) και ακόμα και σε διαδικαστικές στιγμές του ταξιδιού πχ στην απογείωση για την αναχώρηση νιώθεις δέος για τα όσα βλέπεις. Η μία δραστηριότητα που έκανε σαφώς τη διαφορά ήταν η ανάβαση με το τελεφερίκ σε κοντινό βουνό που υποσχόταν πανοραμικές θέες. Υπήρχαν τεσσάρων ειδών εισιτήρια με διαφορετικές τιμές αναλόγως του ψηλά επιθυμεί να φτάσει κανείς. Εμείς επιλέξαμε το ανώτερο δυνατό σημείο και και παρότι το αντίτιμο ήταν τσουχτερό ( 52 ευρώ νομίζω ) αδιαμφισβήτητα το άξιζε : ήταν σαν να φτάνεις κυριολεκτικά στην κορυφή του κόσμου χωρίς ιδιαίτερο κόπο.
Η πρώτη στάση μοιάζει αδιάφορη , κάποιες καντίνες να πουλάνε βάφλες και μπύρες και στο βάθος του ορίζοντα μία όχι και τόσο φωτογενή από ψηλά πόλη. Το δεύτερο σκέλος είναι που ξαφνιάζει: αιωρήσε για αρκετή ώρα πάνω από επιβλητικά ελατοδάση ενώ βλέπεις τους διάφορους αναβάτες από ψηλά, νομίζεις ότι θα δεις και αρκούδα από στιγμή σε στιγμή αν και οι περισσότερες κεντροευρωπαικές χώρες στερούνται πλέον τέτοιας άγριας ζωής. Ο πληθυσμός των αρκούδων στην Αυστρία για παράδειγμα είναι απειροελάχιστος ( μόλις 25 με 30 ) σε σχέση με την κοντινή Ρουμανία όπου τα δάση μάλλον παραμένουν σαφώς πιο παρθένα. Στην εδώ και δεκαετίες «αναπτυγμένη» κεντρική Ευρώπη αλλά και στην Αγγλία όπου ζω μεγάλα άγρια θηλαστικά δεν υπάρχουν. Σταδιακά τα πάντα έχουν εκλείψει για να κάνουν χώρο για στην «πρόοδο» είτε αυτή συνεπάγεται αγροτικές εκτάσεις είτε δρόμους, βιομηχανικές δραστηριότητες και δεν ξέρω και εγώ τι άλλο. Χώρος για συνύπαρξη με την άγρια πανίδα δεν δόθηκε και αυτό λέει πολλά ( αρνητικά ) για τις κατά τα άλλα προηγμένες χώρες της ηπείρου.
Με την τελευταία ανάβαση φτάνουμε στο ύψος των σύννεφων τα οποία βλέπουμε μπροστά μας να αναδιαμορφώνονται συνεχώς σε πραγματικό χρόνο. Εκεί υπάρχει και ένας λόφος με ένα σταυρό στην κορυφή αν και η πολύ χαμηλή θερμοκρασία και ο πάγος κάνει δύσκολη την περιήγηση
Οι άνθρωποι
Διαβάζω σε ένα lonely planet που ξεφυλλίζω σε ένα βιβλιοπωλείο ένα κείμενο για το ποιοι είναι οι Αυστριακοί και τα μόνα που βλέπω να καταγράφονται είναι μικρές λεπτομέρειες για προφορές μεταξύ των επαρχιών της. Λίγα αναφέρονται για την όποια βαθύτερη ψυχοσύνθεση τους ή για το πως βλέπουν τον κόσμο, λες και ο γραφών δεν μπορούσε να σταμπάρει δύο τρία χαρακτηριστικά τους που να τους κάνει να ξεχωρίζουν από τους άλλους λαούς.
Δεν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω ποτέ αυστριακούς, δεν είναι άλλωστε και από τις πιο εξωστρεφής εθνικότητες και σε αντίθεση με τους νότιο- και ανατολικοευρωπαίους, δεν συνηθίζεται να μεταναστεύουν στην Αγγλία όπου ζω.
Από τις διασημότητες τους δεν θεωρώ ότι ούτε ο Μοτσαρτ ούτε ο εντελώς αμερικανοποιημένος Σβαντζενέιγκερ προσφέρουν πολλές ενδείξεις για το ποιοι είναι οι αυστριακοί σήμερα. Πολύ πιο ενδιαφέρουσα μου φαίνεται η περίπτωση του Μίχαελ Χάνεκε, σκηνοθέτη και δημιουργού μιας από τις πιο διάσημες αμφιλεγόμενες και «δυσάρεστες» φεστιβαλικές ταινίες, του Funny Games του 1997 αλλά και της Δασκάλας του Πιάνου ( 2012) και του πραγματικά συγκινητικού Amour του 2012 ( σαφώς η πιο ανθρώπινη ταινία του). Είναι ίσως αυτός ο πολύ σκοτεινός τρόπος σκέψης που προκαλεί περισσότερο περιέργεια για το αν πραγματικά φανερώνει έστω κάτι ευρύτερο για τους συμπατριώτες του.
Ιστορικά η Αυστρία υπήρξε στη σκιά της Γερμανίας στις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Κάποτε μοιράστηκε μία αυτοκρατορία, την Αυστροουγγρική με τους Ούγγρους μετά τον θάνατο του Βασιλιά των δεύτερων πολεμώντας τους οθωμανούς παρότι οι δύο αυτοί λαοί δεν υπήρξαν ποτέ ουσιαστικά κοντά. Μπήκε διστακτικά στην ΕΕ το 1995 όταν το έκρινε σοφό όντας μία από αυτές τις χώρες που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη προσαρμογή, δίχως να προσπαθεί δηλαδή επί χρόνια να εκπληρώσει τα όποια κριτήρια της ένωσης σε δικαιοσύνη, διαφθορά και οικονομία όπως άλλες.
Κανείς δεν ερωτεύεται την Αυστρία από απόσταση. Δεν είναι ένας τόπος που εμπνέει έντονα συναισθήματα, δεν διαθέτει τέτοια φήμη και χαρακτηριστικά,. Τουριστικά αυτό που συχνά άκουγα στο παρελθόν είναι ότι οι τουρίστες τείνουν να πακετάρουν την πρωτεύουσα της με την Πράγα και την Βουδαπέστη σε ένα ενιαίο ταξίδι και ότι από τις τρεις, η Βιέννη ήταν αυτή τους εντυπωσίαζε λιγότερο. Είναι όμως η συνολική εικόνα και ειδικά η εμπειρία μας σε μέρη όπως το Bruck an der Großglocknerstraße, μία μικρή όμορφη κωμόπολη μέσα στη φύση που όμως και καλά σχολεία και αθλητικές εγκαταστάσεις και γεωργική σχολή διαθέτει για όλες αυτές τις πολυμελείς οικογένειες με τα ροδομάγουλα μικρά παιδιά τους που με έκανε να κατανοήσω και να εκτιμήσω ότι είναι ένας τόπος που προσφέρει αδιαμφισβήτητα ευκαιρίες και σεβαστή ποιότητα ζωής στους κατοίκους της.
Η Αυστρία είναι ένας εύκολα προσιτός, ασφαλής προορισμός και ναι, μπορεί επίσης να μετατραπεί σε συναρπαστικό εάν λειτουργήσετε απλά λίγο αντισυμβατικά. Δραστηριότητες όπως η σύναξη με τους αυστριακούς σε αυτό το κέντρο spa καθώς και η ανάβαση με τελεφερίκ στο βουνό, πολύ μικρές υπερβάσεις εν τέλη στα συνηθισμένα μετέτρεψαν την παραμονή μας σε αυτή τη γαλήνια χώρα σε κάτι το αναπάντεχο και αξέχαστο.
